Прогрессияҳо · 2/2. Масъалаҳо бо ҳар ду прогрессия - Алгебра — синфи 9
Асосӣ Курсҳо Алгебра — синфи 9 3. Прогрессияҳо
Прогрессияҳо · 2/2. Масъалаҳо бо ҳар ду прогрессия 1 соат
Назария Дарси 20 аз 24 Хониш: 9 дақиқа Саволҳо: 5
III. Масъалаҳо бо ҳар ду прогрессия
Ҳалли масъалаҳое, ки дар онҳо ҳам прогрессияи арифметикӣ ва ҳам геометрӣ вомехӯранд, тартиби якхела дорад:
Масъалаи 1. Дар прогрессияи арифметикӣ a 2 = 14 a_2 = 14 a 2 = 14 ва a 3 = 16. a_3 = 16. a 3 = 16. Прогрессияи геометриро меёбем, ки маҳраҷаш ба фарқи прогрессияи арифметикӣ баробар аст ва суммаи се аъзои аввалаи ҳар ду прогрессия якхела мебошад.
Ҳал. d = a 3 − a ва Барои прогрессияи геометрии матлуб ва
навбатӣ Такрор ва санҷиш: прогрессияи геометрӣ · 1/4. Таъриф, формулаҳо ва суммаҳо 1 соат
2 = 2 , d = a_3 - a_2 = 2, d = a 3 − a 2 = 2 ,
a 1 = a 2 − d = 12 a_1 = a_2 - d = 12 a 1 = a 2 − d = 12 a 1 + a 2 + a 3 = 12 + 14 + 16 = 42. a_1 + a_2 + a_3 = 12 + 14 + 16 = 42. a 1 + a 2 + a 3 = 12 + 14 + 16 = 42. b 1 + b 1 q + b 1 q 2 = 42 , b 1 ( 1 + 2 + 4 ) = 42 , b 1 = 6. b_1 + b_1q + b_1q^2 = 42, \qquad b_1(1 + 2 + 4) = 42, \qquad b_1 = 6. b 1 + b 1 q + b 1 q 2 = 42 , b 1 ( 1 + 2 + 4 ) = 42 , b 1 = 6. Ҷавоб: 6 ; 12 ; 24 ; … 6;\ 12;\ 24;\ \ldots 6 ; 12 ; 24 ; …
Масъалаи 2. Дар прогрессияи арифметикии ( a n ) (a_n) ( a n ) ва прогрессияи геометрии аъзояш мусбати ( b n ) (b_n) ( b n ) аъзои якум ба 3 3 3 баробар аст: a 1 = b 1 = 3. a_1 = b_1 = 3. a 1 = b 1 = 3. Аъзои сеюм низ ба ҳам баробаранд: a 3 = b 3 . a_3 = b_3. a 3 = b 3 . Ин прогрессияҳоро менависем, агар аъзои дуюми арифметикӣ аз аъзои дуюми геометрӣ 6 6 6 воҳид зиёд бошад.
Ҳал. Прогрессияи геометрӣ: 3 ; 3 q ; 3 q 2 ; … 3;\ 3q;\ 3q^2;\ \ldots 3 ; 3 q ; 3 q 2 ; … Аз шарт a 2 = 3 q + 6. a_2 = 3q + 6. a 2 = 3 q + 6. Азбаски a 3 − a 2 = a 2 − a 1 , a_3 - a_2 = a_2 - a_1, a 3 − a 2 = a 2 − a ҳосил мекунем:
a 3 = 2 a 2 − a 1 = 6 q + 12 − 3 = 6 q + 9. a_3 = 2a_2 - a_1 = 6q + 12 - 3 = 6q + 9. a 3 = 2 a 2 − a 1 = 6 q + 12 − 3 = 6 q + 9. Аъзои сеюми геометрӣ ба 3 q 2 3q^2 3 q 2 баробар аст. Аз шарти a 3 = b 3 a_3 = b_3 a 3 = b 3 :
6 q + 9 = 3 q 2 , q 2 − 2 q − 3 = 0 , q = 3 ё q = − 1. 6q + 9 = 3q^2, \qquad q^2 - 2q - 3 = 0, \qquad q = 3 \ \text{ё} \ q = -1. 6 q + 9 = 3 q 2 , q 2 − 2 q − 3 = 0 , q = 3 ё q = − 1. Прогрессияи геометрӣ аъзояш мусбат аст, пас q > 0 q > 0 q > 0 ва q = 3. q = 3. q = 3. Ин ҷо a 2 = 3 ⋅ 3 + 6 = 15 , a_2 = 3 \cdot 3 + 6 = 15, a 2 = 3 ⋅ 3 + 6 = 15 , d = 12. d = 12. d = 12. Ҷавоб:
( a n ) : 3 ; 15 ; 27 ; 39 ; 51 ; … ; ( b n ) : 3 ; 9 ; 27 ; 81 ; 243 ; … (a_n):\ 3;\ 15;\ 27;\ 39;\ 51;\ \ldots; \qquad (b_n):\ 3;\ 9;\ 27;\ 81;\ 243;\ \ldots ( a n ) : 3 ; 15 ; 27 ; 39 ; 51 ; … ; ( b n ) : 3 ; 9 ; 27 ; 81 ; 243 ; …
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф 1. Суммаи се аъзои аввалаи прогрессияи геометрии афзуншаванда ба 91 91 91 баробар аст. Агар ба ин аъзоҳо мувофиқан ададҳои 25 , 25, 25 , 27 27 27 ва 1 1 1 -ро илова кунем, прогрессияи арифметикӣ ҳосил мешавад. Аъзои ҳафтуми прогрессияи геометрӣ чанд аст?
2. Се адади x , x, x , y y y ва z z z прогрессияи геометрӣ ва ададҳои x ; x; x ; 2 y ; 2y; 2 y ; 3 z 3z 3 z прогрессияи арифметикиро ташкил медиҳанд. Маҳраҷи прогрессияи геометриро ёбед.
3. Прогрессияҳои арифметикӣ ва геометриро ёбед, агар:
суммаи се аъзои аввалаашон, мувофиқан, ба 15 15 15 ва 35 35 35 баробар бошад;
аъзои якуми прогрессияи арифметикӣ аз аъзои якуми прогрессияи геометрӣ 2 2 2 воҳид кам ва аъзои дуюми прогрессияи арифметикӣ ба аъзои якуми прогрессияи геометрӣ баробар бошад.
4. Чор адад прогрессияи геометриро ташкил медиҳанд. Агар аз онҳо, мувофиқан, ададҳои 2 ; 2; 2 ; 3 ; 3; 3 ; 7 7 7 ва 17 17 17 -ро тарҳ кунем, он гоҳ ададҳои ҳосилшуда прогрессияи арифметикии афзуншавандаро ташкил медиҳанд. Панҷ аъзои аввалаи прогрессияҳоро ёбед.
Дар хона 5. Се адади аз нул фарқкунанда прогрессияи арифметикиро ва квадратҳояшон бо ҳамон тартиб прогрессияи геометриро ташкил медиҳанд. Маҳраҷи прогрессияи геометриро ёбед.
6. Аз як варақи тунукаи квадратшакл қитъаи бараш 20 20 20 мм бударо буриданд. Агар масоҳати росткунҷаи ҳосилшуда ба 1000 1000 1000 мм² баробар бошад, ченакҳои аввалаи тунукаро ёбед.
7. Суммаи квадратҳои ду адади пайдарпайи бутун аз дучанди хурдтараш 51 51 51 воҳид зиёд аст. Ададҳоро ёбед.
8. Исбот кунед, ки барои n n n -и дилхоҳи бутуни ғайриманфӣ ифодаи 7 n + 3 n − 1 7^n + 3n - 1 7 n + 3 n − 1 ба 9 9 9 тақсим мешавад.
9. Касрҳоро ихтисор кунед:
а) a 2 − 3 a + 2 a 2 + 5 a − 6 ; \dfrac{a^2 - 3a + 2}{a^2 + 5a - 6}; a 2 + 5 a − 6 a 2 − 3 a + 2 ;
б) a 4 − 2 a 2 + 2 2 a 6 + 8 ; \dfrac{a^4 - 2a^2 + 2^2}{a^6 + 8}; a 6 + 8 a 4 − 2 a 2 + 2 2 ;
в) x 6 + x 4 + x 2 + 1 x 3 + x 2 + x + 1 ; \dfrac{x^6 + x^4 + x^2 + 1}{x^3 + x^2 + x + 1}; x 3 + x 2 + x + 1 x 6 +
г) x 6 − 1 x 4 + x 2 + 1 . \dfrac{x^6 - 1}{x^4 + x^2 + 1}. x 4 + x 2 + 1 x 6 − 1 .
10. Бо методи фосилаҳо нобаробариҳоро ҳал кунед:
а) x + 1 2 x − 4 ≥ 0 ; \dfrac{x + 1}{2x - 4} \ge 0; 2 x − 4 x + 1 ≥ 0 ;
б) ( x 2 − 1 ) ( x − 3 ) < 0. (x^2 - 1)(x - 3) < 0. ( x 2 − 1 ) ( x − 3 ) < 0.
а) f ( x ) = 2 x − 8 x 2 ; f(x) = \dfrac{2x - 8}{x^2}; f ( x ) = x 2 2 x − 8 ;
б) f ( x ) = 2 x 2 − 11 x + 9 ; f(x) = 2x^2 - 11x + 9; f ( x ) = 2 x 2 − 11 x + 9 ;
в) f ( x ) = 2 x − 3 . f(x) = \dfrac{2}{x - 3}. f ( x ) = x − 3 2 .
★ Барои ҳавасмандон 12★. Се адад прогрессияи геометриро ташкил медиҳанд. Агар аъзои дуюмро ба 8 8 8 воҳид зиёд кунем, он гоҳ прогрессияи арифметикӣ ва агар аъзои сеюмро ба 64 64 64 воҳид зиёд кунем, боз прогрессияи геометрӣ ҳосил мешавад. Ин ададҳоро ёбед.
13★. Ду насос якҷоя об кашида, ҳавзро дар 12 12 12 соат пур мекунанд. Насоси якум назар ба дуюм ҳавзро 10 10 10 соат зудтар пур мекунад. Насоси дуюм ҳавзро дар чанд соат пур мекунад?
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 5–11 аз қисми «Дар хона» (★ — ихтиёрӣ).
Вазифаи онлайн оид ба мавзӯи «Прогрессияҳо» дар саҳифаи «Супоришҳо» аст, агар омӯзгор онро супорида бошад.
Хулоса
Дар прогрессияи арифметикӣ: 2 a k = a k − m + a k + m , 2a_k = a_{k-m} + a_{k+m}, 2 a k = a k − m + a k + m , ва a k + a l = a r + a s a_k + a_l = a_r + a_s a k + a l = a r + a ҳангоми k + l = r + s . k + l = r + s. k + l = r + s .
Дар прогрессияи геометрӣ: b k 2 = b k − m b k + m , b_k^2 = b_{k-m}b_{k+m}, b k 2 = b k − m b k + m , ва ҳангоми
Баръакс: агар 2 a n = a n − 1 + a n + 1 2a_n = a_{n-1} + a_{n+1} 2 a n = a n − 1 + a n + 1 барои ҳар бошад, арифметикӣ аст; барои геометрӣ — бо аъзоҳои аз нул фарқкунанда. Хосияти аъзоҳои канорӣ танҳо кифоя нест.
Масъалаҳои омехта: ду прогрессияро ба воситаи a 1 , a_1, a 1 , d , d, d , b 1 , b_1, b 1 , q q q менависем, системаро ҳал мекунем ва ҳалҳоро ба шартҳо санҷем.
Дар ин дарс
Ман метавонам масъалаҳоеро ҳал кунам, ки дар онҳо ҳам прогрессияи арифметикӣ ва ҳам геометрӣ вомехӯранд.
Ман метавонам ҳар ду прогрессияро ба воситаи a 1 , a_1, a 1 , d , d, d , b 1 , b_1, b 1 , q q q нависам ва системаи муодилаҳо тартиб диҳам.
Ман метавонам решаҳоро ба шартҳои масъала (мусбат, афзуншаванда) санҷам.
Такрор (2 дақиқа)
Хосияти аъзои миёнаи прогрессияи арифметикиро нависед: 2 a k = ? 2a_k = \ ? 2 a k = ?
Хосияти аъзои миёнаи прогрессияи геометриро нависед: b k 2 = ? b_k^2 = \ ? b k 2 = ?
Агар b 1 = 2 b_1 = 2 b 1 = 2 ва q = 3 , q = 3, q = 3 , пас b 3 b_3 b 3 чанд аст?
Ҷавобҳо
2 a k = a k − m + a k + m . 2a_k = a_{k-m} + a_{k+m}. 2 a k = a k − m + a k + m 2) 3)
Вазъият барои андешаронӣ Дар як масъала ду прогрессия вомехӯрад: арифметикӣ 2 ; 5 ; 8 ; … 2;\ 5;\ 8;\ \ldots 2 ; 5 ; 8 ; … ва геометрӣ 2 ; 6 ; 18 ; … 2;\ 6;\ 18;\ \ldots 2 ; 6 ; 18 ; … Чӣ гуна онҳоро муқоиса кунем? Барои ҳар кадом кадом бузургиҳо — a 1 , a_1, a 1 , d d d ё b 1 , b_1, b 1 , q q q — «ҳалкунандаанд»?
Нақшаи ҳал
Прогрессияи арифметикиро ба воситаи a 1 a_1 a 1 ва d , d, d , геометриро ба воситаи b 1 b_1 b 1 ва q q q менависем.
Ҳар шарти масъаларо ба муодила мегардонем. Агар аъзоҳои якум баробар бошанд, як номаълум кам мешавад.
Системаро ҳал мекунем (одатан ба муодилаи квадратӣ меояд).
Ҳар як ҳалро ба шартҳои иловагӣ санҷем: «мусбат», «афзуншаванда», «бутун».
Дар хотир доред Агар аз муодилаи квадратӣ ду қимат ҳосил шавад, шарти «аъзояш мусбат» q = − 1 q = -1 q = − 1 -ро рад мекунад. Дар масъалаи 2 агар ин шарт набуд, дуюмин ҷавоб низ дуруст мебуд: q = − 1. q = -1. q = − 1. Ҳамеша аз худ пурсед: кадом шартҳои иловагӣ ҳалро маҳдуд мекунанд?
Калимаҳои калидӣ миёнаи арифметикӣ миёнаи геометрӣ аъзоҳои канорӣ аъзои миёна системаи муодилаҳо
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам? Чаро шарти k + l = r + s k + l = r + s k + l = r + s муҳим аст? Кай шарти «мусбат» ё «афзуншаванда» ҷавобро тағйир медиҳад?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ман хосиятҳои аъзои миёнаро барои ҳар ду прогрессия медонам.
Ман метавонам ададро ба воситаи миёнаи арифметикӣ ё геометрӣ ёбам.
Ман метавонам масъалаи омехтаро ба система гардонам.
Ман ҳалҳоро ба шартҳои масъала санҷида метавонам.
Агар се адади аз нул фарқкунанда ҳам прогрессияи арифметикӣ ва ҳам прогрессияи геометрӣ бошанд, онҳо ба ҳамдигар баробаранд.
Дар прогрессияи арифметикӣ ва прогрессияи геометрӣ a 1 = b 1 = 2 , a_1 = b_1 = 2, a 1 = b 1 = 2 , a 3 = b 3 a_3 = b_3 a 3 ва Кадом муодила барои дуруст аст?
Як ҷавобро интихоб кунед A B C D
1
,
x 4
+
x 2
+
1
;
s
b k b l = b r b s b_k b_l = b_r b_s b k b l = b r b s
k + l = r + s . k + l = r + s. k + l = r + s . n ≥ 2 n \ge 2 n ≥ 2
b n 2 = b n − 1 b n + 1 b_n^2 = b_{n-1}b_{n+1} b n 2 = b n − 1 b n + 1
.
b k 2 = b k − m ⋅ b k + m . b_k^2 = b_{k-m} \cdot b_{k+m}. b k 2 = b k − m ⋅ b k + m . b 3 = 2 ⋅ 3 2 = 18. b_3 = 2 \cdot 3^2 = 18. b 3 = 2 ⋅ 3 2 = 18. 1
=
a 1 ,
3
=
b 3
a 2 = b 2 + 3. a_2 = b_2 + 3. a 2 = b 2 + 3. q 2 − 2 q − 2 = 0 q^2 - 2q - 2 = 0 q 2 − 2 q − 2 = 0
q 2 − 2 q − 3 = 0 q^2 - 2q - 3 = 0 q 2 − 2 q − 3 = 0
q 2 − 4 q − 4 = 0 q^2 - 4q - 4 = 0 q 2 − 4 q − 4 = 0
q 2 − 2 q + 2 = 0 q^2 - 2q + 2 = 0 q 2 − 2 q + 2 = 0