45 · 1/2. Масъалаҳои матнӣ: ҳаракат, кор, синну сол
1 соат
Назария
Дарси 23 аз 31
Хониш: 8 дақиқа
Саволҳо: 4
Се қадам
Барои модел ҷадвал кӯмак мекунад: маълум — номаълум — муодила.
Мисоли 1. Аз шаҳрҳои A ва B, ки масофаи байнашон 350 км аст, ба пешвози ҳамдигар боркаш аз A ва мошини сабукрав аз B баромаданд. Боркаш 1 соат пештар баромад. Суръати боркаш 50 км/соат, суръати мошини сабукрав 70 км/соат. Баъди чанд соат аз баромадани мошини сабукрав вохӯрданд?
Ҳал. t — вақти ҳаракати мошини сабукрав (соат). Боркаш t+ соат равон буд. Масофаҳо дар ҷамъ 350 км мешаванд:
Санҷиш:
навбатӣ
45 · 2/2. Масъалаҳои матнӣ: система ва муодилаи квадратӣ
1. Аз ду деҳа дар як вақт ба пешвози ҳамдигар автобус ва мошини боркаш ба ҳаракат сар карданд. Баъди ним соат онҳо вохӯрданд. Масофаи байни деҳаҳоро ёбед, агар маълум бошад, ки суръати автобус ба 60 км/соат ва суръати мошини боркаш ба 48 км/соат баробар аст.
2. Аз 48 кг тухмӣ 43 ҳиссаашро барои кишт истифода бурданд. Чӣ қадар тухмӣ боқӣ мондааст?
3. Падар аз писар 24 сол калон аст. Баъд аз 5 сол ӯ назар ба писараш 5 баробар калон мешавад. Ҳозир падар чандсола аст?
4. Агар ба болои суммаи солҳои се писар адади 5-ро илова кунед, синни падар ҳосил мешавад. Синни писари калонӣ баъд аз 6 сол, синни писари мобайнӣ баъд аз 9 сол ва синни писари хурдӣ баъд аз 10 сол ба нисфи синни ҳозираи падарашон баробар хоҳад шуд. Ҳозир падар ва ҳар як писар чандсола мебошанд?
5. Дар тахтаи синф ададе навишта шудааст. Яке аз хонандагон ба он 23-ро зам карда, дигарӣ аз он 1-ро тарҳ кард. Натиҷаи замкунӣ аз натиҷаи тарҳкунӣ 7 маротиба зиёд шуд. Дар тахта кадом адад навишта шуда буд?
Дар хона
6. Ҳавз ҳангоми кушодани 4 ҷумак дар 45 дақиқа бо об пур мешавад. Агар 6-то ҳамин хел ҷумакро якбора кушоем, ҳавз дар чанд дақиқа бо об пур мешавад?
7. Трактор 24 га заминро, ки 15%-и масоҳати майдонро ташкил медод, шудгор кард. Масоҳати майдонро ёбед.
8. Се бинои баландошёна 540 тиреза доранд. Бинои дуюм назар ба бинои якум 2 баробар бештар ва назар ба бинои сеюм 40 тиреза камтар дорад. Шумораи тирезаҳои ҳар як биноро ёбед.
10. Як тарбуз аз дигарӣ 2 кг ва аз сеюмӣ 5 маротиба сабук аст. Тарбузҳои якум ва сеюм якҷоя аз дуюм 3 маротиба вазнин мебошанд. Вазни ҳар як тарбуз чанд килограмм аст?
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 6–10.
Хулоса
Масъалаи матнӣ — ин се қадам: модел, ҳал, санҷиш бо шарти масъала.
Дар ин дарс
Ман метавонам масъалаи матниро ба муодила табдил дода (модел), ҳал мекунам ва ҷавобро бо шарти масъала месанҷам.
Ман метавонам масъалаҳои ҳаракат, кор ва синну солро ҳал мекунам.
Аз ду деҳа, ки масофаи байнашон 90 км аст, ду велосипедрон дар як вақт ба пешвози ҳамдигар баромаданд. Суръати якум 12 км/соат, суръати дуюм 18 км/соат. Баъди чанд соат вохӯрданд?
Барои ҷавоб додан ва нигоҳ доштани пешрафт ворид шавед.Ворид шудан
худро санҷ1 хол
Ҷумаки якум ҳавзро дар 10 соат, ҷумаки дуюм дар 15 соат пур мекунад. Ҳарду якҷоя дар чанд соат пур мекунанд?
Барои ҷавоб додан ва нигоҳ доштани пешрафт ворид шавед.Ворид шудан
худро санҷ1 хол
Падар аз писар 28 сол калон аст. Баъд аз 5 сол падар аз писар 3 баробар калон мешавад. Агар писар ҳозир x-сола бошад, муодила чунин аст: x + 28 + 5 = ·(x + 5).
Барои ҷавоб додан ва нигоҳ доштани пешрафт ворид шавед.Ворид шудан
худро санҷ1 хол
Заврақ дар оби ором бо суръати v км/соат меравад, суръати дарё 3 км/соат. Он 36 км ба самти ҷараён ва 36 км баръакс дар ҷамъ 5 соат меравад. Кадом муодила модели ин масъала аст?
Як ҷавобро интихоб кунед
Барои ҷавоб додан ва нигоҳ доштани пешрафт ворид шавед.Ворид шудан