20 · 1/3. Масъалаҳои ададӣ - Алгебра — синфи 9
Се марҳилаи ҳал
Масъалаи матниро бо системаи муодилаҳо дар се марҳила ҳал мекунем:
Дар марҳилаи 3 ҳалҳои «нодуруст»-ро дур мепартоем: дарозӣ манфӣ шуда наметавонад, шумораи одамон — касрӣ.
Масъалаи 1. Периметри секунҷаи росткунҷа 84 84 84 см ва гипотенузааш 37 37 37 см аст. Масоҳатро ёбед.
Модел. Катетҳо x x x см ва y y y см. Периметр: x + y + 37 = 84 , x + y + 37 = 84, x + y + 37 = яъне Теоремаи Пифагор: Система:
навбатӣ 20 · 2/3. Масъалаҳои геометрӣ 1 соат
84 ,
x + y = 47. x + y = 47. x + y = 47. x 2 + y 2 = 37 2 = 1369. x^2 + y^2 = 37^2 = 1369. x 2 + y 2 = 3 7 2 = 1369. { x + y = 47 , x 2 + y 2 = 1369. \begin{cases} x + y = 47, \\ x^2 + y^2 = 1369. \end{cases} { x + y = 47 , x 2 + y 2 = 1369. Ҳал. Мисли дарси гузашта: u = x + y = 47 , u = x + y = 47, u = x + y = 47 , 2 x y = u 2 − ( x 2 + y 2 ) = 2209 − 1369 = 840 , 2xy = u^2 - (x^2 + y^2) = 2209 - 1369 = 840, 2 x y = u 2 − ( x 2 + y 2 ) = 2209 − 1369 = 840 , x y = 420. xy = 420. x y = 420. x x x ва y y y — решаҳои t 2 − 47 t + 420 = 0 t^2 - 47t + 420 = 0 t 2 − 47 t + 420 = 0 : t 1 = 12 , t_1 = 12, t 1 = 12 , t 2 = 35. t_2 = 35. t 2 = 35. Дар система x x x ва y y y симметрианд, пас катетҳо 12 12 12 ва 35 35 35 мебошанд.
Санҷиш. 12 + 35 + 37 = 84 , 12 + 35 + 37 = 84, 12 + 35 + 37 = 84 , 12 2 + 35 2 = 144 + 1225 = 1369. 12^2 + 35^2 = 144 + 1225 = 1369. 1 2 2 + 3 5 2 = 144 + 1225 = 1369. Масоҳат: S = 1 2 ⋅ 12 ⋅ 35 = 210 S = \dfrac{1}{2} \cdot 12 \cdot 35 = 210 S = 2 1 ⋅ 12 ⋅ 35 = 210 см2 . ^2. 2 . Ҷавоб: 210 210 210 см2 . ^2. 2 .
Масъалаи 2. Нисбати фарқи ду адад ба суммаашон 3 : 8 3 : 8 3 : 8 ва нисбати фарқ ба ҳосили зарбашон 6 : 55 6 : 55 6 : 55 аст. Ин ададҳоро ёбед.
Модел. Ададҳо x x x ва y . y. y . Аз шарт:
x − y x + y = 3 8 , x − y x y = 6 55 . \dfrac{x - y}{x + y} = \dfrac{3}{8}, \qquad \dfrac{x - y}{xy} = \dfrac{6}{55}. x + y x − y = 8 3 , x y x − y = 55 6 . Ҳал. Муодилаи якум: 8 ( x − y ) = 3 ( x + y ) , 8(x - y) = 3(x + y), 8 ( x − y ) = 3 ( x + y ) , 5 x = 11 y , 5x = 11y, 5 x = 11 y , y = 5 11 x . y = \dfrac{5}{11}x. y = 11 5 x . Дар муодилаи дуюм x − y = 6 11 x , x - y = \dfrac{6}{11}x, x − y = 11 6 x , x y = 5 11 x 2 xy = \dfrac{5}{11}x^2 x y = 11 5 x 2 аст, пас 6 x / 11 5 x 2 / 11 = 6 5 x = 6 55 , \dfrac{6x/11}{5x^2/11} = \dfrac{6}{5x} = \dfrac{6}{55}, 5 x 2 /11 6 x /11 = 5 x 6 яъне x = 11 , x = 11, x = 11 , y = 5. y = 5. y = 5.
Санҷиш. 11 − 5 11 + 5 = 6 16 = 3 8 , \dfrac{11 - 5}{11 + 5} = \dfrac{6}{16} = \dfrac{3}{8}, 11 + 5 11 − 5 = 16 6 = 8 3 , 6 55 . \dfrac{6}{55}. 55 6 . Ҷавоб: 11 11 11 ва 5. 5. 5.
Масъалаи 3. Фарқи ду адади натуралӣ 4 , 4, 4 , ҳосили зарбашон 77 77 77 аст. Ададҳоро ёбед.
Модел: { x − y = 4 , x y = 77. \begin{cases} x - y = 4, \\ xy = 77. \end{cases} { x − y = 4 , x y = 77. Ҳал: x = y + 4 , x = y + 4, x = y + 4 , y ( y + 4 ) = 77 , y(y + 4) = 77, y ( y + 4 ) = 77 , y 2 + 4 y − 77 = 0 , y^2 + 4y - 77 = 0, y 2 + 4 y − 77 = 0 , y = 7 y = 7 y = 7 ё y = − 11. y = -11. y = − 11. Ададҳо натуралианд, пас y = − 11 y = -11 y = − 11 -ро дур мекунем. y = 7 , y = 7, y = 7 , x = 11. x = 11. x = 11. Санҷиш: 11 − 7 = 4 , 11 - 7 = 4, 11 − 7 = 4 , 11 ⋅ 7 = 77. 11 \cdot 7 = 77. 11 ⋅ 7 = 77. Ҷавоб: 11 11 11 ва 7. 7. 7.
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф 1. Ҳосили зарби ду адади бутун ба 30 30 30 ва суммаашон ба 11 11 11 баробар аст. Ин ададҳоро ёбед.
2. Ҳосили зарби ду адади мусбат ба 10 10 10 ва фарқашон ба 3 3 3 баробар аст. Ин ададҳоро ёбед.
3. Фарқи квадратҳои ду адад ба 16 16 16 ва суммаи квадратҳояшон ба 34 34 34 баробар аст. Ададҳоро ёбед.
4. Агар ба адади якум адади дуюмро ду маротиба зиёд карда ҷамъ кунем, он гоҳ 10 10 10 ҳосил мешавад ва агар ба адади дуюм адади якумро ду маротиба зиёд карда ҷамъ кунем, он гоҳ 11 11 11 ҳосил мешавад. Ин ададҳоро ёбед.
Дар хона 5. Нисбати ду адади бутун ба 3 3 3 ва фарқашон ба 8 8 8 баробар аст. Ададҳоро ёбед.
6. Суммаи ду адад 17 17 17 ва суммаи квадратҳояшон 145 145 145 аст. Ададҳоро ёбед.
7. Ҳосили зарби ду адади натуралии пайдарпай ба 156 156 156 баробар аст. Ададҳоро ёбед.
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 5–7 аз қисми «Дар хона».
Вазифаи онлайн оид ба мавзӯи 20 дар саҳифаи «Супоришҳо» аст, агар омӯзгор онро супорида бошад; он ба охири мавзӯъ тааллуқ дорад: 20 · 3/3 .
Хулоса
Масъалаи матниро дар се марҳила ҳал мекунем: модел, ҳал, санҷиш ва ҷавоб.
Масъалаҳои ададӣ ба системаи x + y = a , x + y = a, x + y = a , x y = b xy = b x y = b ё x − y = a , x - y = a, x − y = a , x 2 ± y 2 = b x^2 \pm y^2 = b x 2 ± y 2 = b меоянд.
Ҳалли системаро бо шарти масъала санҷед: ададҳои манфӣ ё касрӣ метавонанд мувофиқ набошанд.
Дар ин дарс
Ман медонам се марҳилаи ҳалли масъалаи матнӣ бо системаи муодилаҳо: модел сохтан, системаро ҳал кардан, ҷавобро санҷидан.
Ман метавонам масъалаҳои ададиро бо системаи муодилаҳои дараҷаи дуюм ҳал кунам.
Ман метавонам санҷам, ки ҳали система ба шарти масъала мувофиқ аст ё не.
Такрор (2 дақиқа)
Аз системаи x + y = 7 , x + y = 7, x + y = 7 , x y = 12 xy = 12 x y = 12 ададҳоро ёбед.
Барои секунҷаи росткунҷа бо катетҳои a a a ва b b b ва гипотенузаи c c c теоремаи Пифагорро нависед.
Нисбати 3 : 8 3 : 8 3 : 8 чӣ маъно дорад? Бо дарозиҳои x x x ва y y y ин нисбатро нависед.
Ҷавобҳо
x x x ва y y y — решаҳои t 2 − 7 t + 12 = 0 , t^2 - 7t + 12 = 0, t 2 − 7 t + 12 = 0 , яъне 3 3 3 ва 2) 3)
Вазъият барои андешаронӣ Периметри секунҷаи росткунҷа 84 84 84 см ва гипотенузааш 37 37 37 см аст. Масоҳати онро чӣ тавр меёбед? Чандто номаълум лозим аст ва кадом муодилаҳоро навиштан мумкин аст?
Модел. Номаълумҳоро бо ҳарфҳо мегузорем ва аз шарти масъала ду муодила менависем.
Ҳал. Системаи ҳосилшударо ҳал мекунем.
Санҷиш ва ҷавоб. Ҳар як ҳалро бо шарти масъала муқоиса мекунем (ададҳои манфӣ, касрӣ, хато дар андоза), баъд ҷавобро бо калом менависем.
Секунҷаи росткунҷа: катетҳо x ва y, гипотенуза 37 см. Дар хотир доред Ҳалли система ҳамеша бояд ба шарти масъала мувофиқ бошад: аз ҳар ду ҷавоби математикӣ танҳо ҳамонеро нигоҳ доред, ки мантиқан дуруст аст (дарозӣ мусбат, адад натуралӣ ва ғайра).
Калимаҳои калидӣ масъалаи матнӣ модели математикӣ санҷиши ҳал ҷавоб бо калом
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам? Чаро марҳилаи санҷиш ҳамеша зарур аст? Кадом ҳалҳоро дар масъалаҳои матнӣ дур мепартоем?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ман метавонам марҳилаҳои ҳалли масъалаи матниро номбар кунам.
Ман метавонам аз шарти масъалаи ададӣ системаи ду муодила нависам.
Ман метавонам ҳалли системаро бо шарти масъала санҷам.
Агар дар масъалаи геометрӣ дарозии катет аз системаи муодилаҳо манфӣ ҳосил шавад, ин қимат ҷавоби масъала мешавад.
Марҳилаҳои ҳалли масъалаи матниро бо системаи муодилаҳо тартиб диҳед.
Унсурҳоро бо тартиби дуруст ҷойгир кунед 1 Санҷиш ва ҷавоб: ҳалро бо шарти масъала муқоиса мекунем ва ҷавобро бо калом менависем
2 Модел: номаълумҳоро мегузорем ва аз шарт ду муодила менависем
3 Ҳал: системаи ҳосилшударо ҳал мекунем
Ҳосили зарби ду адад 42 , 42, 42 , суммаашон 13 13 13 аст. Кадом система модели масъала аст?
Як ҷавобро интихоб кунед A { x y = 42 , x − y = 13 \begin{cases} xy = 42, \\ x - y = 13 \end{cases} { x y = 42 , x − y = 13
B C D
=
55 6 ,
4. 4. 4.
a 2 + b 2 = c 2 . a^2 + b^2 = c^2. a 2 + b 2 = c 2 . x y = 3 8 . \dfrac{x}{y} = \dfrac{3}{8}. y x = 8 3 .
{ x + y = 42 , x y = 13 \begin{cases} x + y = 42, \\ xy = 13 \end{cases} { x + y = 42 , x y = 13
{ x y = 42 , x + y = 13 \begin{cases} xy = 42, \\ x + y = 13 \end{cases} { x y = 42 , x + y = 13
{ x 2 + y 2 = 42 , x + y = 13 \begin{cases} x^2 + y^2 = 42, \\ x + y = 13 \end{cases} { x 2 + y 2 = 42 , x + y = 13