1 соат
Ҷамъ ё тарҳи ифодаҳое, ки касран ратсионалианд, ба ҷамъ ё тарҳи касрҳо оварда мешавад. Агар ифодаи бутун иштирок кунад, онро ҳамчун касре бо махраҷи 1 менависем.
Мисоли 3. Ифодаи -ро сода мекунем.
Барои ин ифодаи -ро ба намуди каси махраҷаш ба баробар менависем ва ҷамъи касрҳоро иҷро мекунем:
1 соат
Қайд мекунем, ки ҳангоми тартиб додани махраҷи умумӣ баробарии
баъзан хеле бамаврид аст. Масалан, барои ёфтани ҳосили ҷамъи чунин амал мекунем:
Дар охир бо мақсади дурусттар азхудкунии тарзи ёфтани махраҷи умумии касрҳо боз ҳалли чанд мисолро дида мебароем.
Мисоли А. Махраҷи умумӣ — :
Мисоли Б. Махраҷи умумӣ — :
Мисоли В. Аввал -ро менависем. Махраҷи умумӣ — :
Мисоли Г. Ҳар як касрро ихтисор мекунем:
Махраҷи умумӣ — :
1. Ифодаро сода кунед:
2. Ифодаро ба намуди каср нависед, касрро дар ҳолати имконпазир ихтисор кунед:
3. Айниятро исбот кунед:
4. Ба ҷойи нуқтаҳо ифодаҳои лозимиро гузоред ва ҳисобкуниро ба охир расонед:
5. Касри -ро ихтисор карда, қиматашро ҳангоми: а) б) ҳисоб кунед.
6. Функсия бо формулаи дода шудааст. Қимати онро ҳангоми муайян кунед. Барои кадом қиматҳои аргумент қимати функсия ба баробар мешавад?
7.
8. Дар 2 оғил говҳо нигоҳ дошта мешаванд. Агар аз оғили дуюм як гов ба оғили якум гузаронида шавад, миқдори говҳо дар ҳар ду оғил баробар мешавад. Агар аз оғили якум як гов ба дуюм гузаронида шавад, миқдори говҳои оғили якум нисфи миқдори говҳои оғили дуюмро ташкил медиҳад. Дар ҳар як оғил чанд гов аст?
9. Ҳисоб кунед:
10. Айниятро исбот кунед:
11. Қисми чапи муодиларо ба зарбкунандаҳо ҷудо карда, онро ҳал кунед:
12★. Амалҳоро иҷро кунед:
Чӣ тавр ифодаи -ро ба як каср овардан мумкин аст? Бо кадом махраҷ ва чаро «ҷамъшаванда бе каср» низ касри махраҷаш 1 ҳисоб мешавад?
Аввал ҳар як касрро (агар мумкин бошад) ихтисор кунед, баъд махраҷи умумии содатаринро ёбед. Ифодаи бутунро ҳамчун каср бо махраҷи 1 нависед. Ҳангоми тарҳ, суратро дар қавс гиред. Барои исботи айният як қисмро табдил диҳед, то ба қисми дигар баробар шавад.
Кай бояд касро пеш аз ҷамъ ихтисор кард? Кадом қадам дар ёфтани махраҷи умумӣ барои шумо душвортар аст?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ифодаи -ро сода карда, қимати онро ҳангоми ёбед.
Баробарии айният аст.
Ифодаи -ро ба як каср оваред. Қадамҳоро тартиб диҳед.
Ифодаи -ро сода кунед.
Ифодаи -ро сода кунед.
Қавсро мекушоем:
-ро ба каср бо махраҷи менависем: