Ду конус монанд номида мешаванд, агар як конусро бо монандӣ ба конуси дуюм гузаронидан мумкин бошад. Ҳамаи андозаҳои хаттии онҳо бо як коэффитсиент k тағйир меёбанд:
Мисоли 3. Хайма шакли конус дорад: радиуси асос 1,5 м, баландӣ 2 м. Барои дӯхтани он матоъ барои сатҳи паҳлуӣ лозим аст ва ба дӯзишҳо 10 % илова мекунанд. Чӣ қадар матоъ харидан лозим аст?
Ҳал.l=1,52+22=2,5 м. Sпаҳ=πRl=π⋅1,5⋅2,5=3,75π≈ м². Бо иловаи 10 %: 11,78⋅1,1≈12,96 м². Матоъро то 13 м² мегиранд.
Дар масъалаҳои амалӣ ҳамеша аз худ бипурсед: кадом қисми сатҳ лозим аст? Масалан, хайма бе замин танҳо сатҳи паҳлуӣ дорад, боми манора низ. Ранг кардани сатил аз дарун ва берун ду маротиба масоҳатро талаб мекунад.
Ҷисмҳои ҳосилшуда аз чархзанӣ
Хорда аз охири диаметр дар гирди диаметр чарх мезанад (расми 2). Хорда AC конусро мекашад: қуллааш A, асосаш доираи радиуси CD, ки CD⊥AB. Ташкилдиҳандаи ин конус AC аст. Радиуси асос CD — баландии секунҷаи росткунҷаи ACB(∠C=90∘, зеро AB диаметр аст).
1. Боми манораи силоснигоҳдорӣ шакли конусро дорад. Баландии бом 2 м ва диаметри манора 6 м аст. Барои рӯйпӯш кардани бом чанд дона тунукаи оҳанини андозааш 0,7×1,4 м зарур аст, агар барои мустаҳкам кардани тунукаҳо 10 %-и оҳани зарурӣ сарф шавад? (Ҷавобро ба адади бутун, ба тарафи калон давр кунед.)
2. Хордае, ки аз охири диаметр гузаронида шудааст, дар гирди диаметр чарх мезанад. Дарозии диаметр 25 см ва дарозии хорда 20 см аст. Масоҳати сатҳи паҳлуии ҷисми ҳосилшударо ёбед.
Дар хона
3. Секунҷаи баробарпаҳлу дар гирди баландиаш чарх мезанад. Тарафҳои ин секунҷаро ёбед, агар периметраш 30 см ва масоҳати сатҳи пуррааи ҷисми чархзанӣ 60π см² бошад.
Барои такрор
4. Асоси пирамида росткунҷаи тарафҳояш 6 см ва 15 см аст. Баландӣ, ки 4 см аст, аз нуқтаи буриши диагоналҳои асос мегузарад. Масоҳати сатҳи паҳлуии пирамидаро ёбед.
5. Диагоналҳои ромб 10 см ва 24 см аст. Тарафи ромбро ёбед.
Саволҳои назоратӣ
Агар конусро бурида паҳн кунем, кадом фигура ҳосил мешавад?
Масоҳати сатҳи паҳлуии конус бо кадом формула ҳисоб мешавад?
Масоҳати сатҳи пуррааи конусро бо кадом формула ҳисоб мекунанд?
Монанд будани ду конусро шарҳ диҳед.
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 3 ва 4. Ба саволҳои назоратӣ ҷавоб омода кунед.
