19 · 1/2. Синусоида ва хосиятҳои y = sin x - Алгебра — синфи 10
Дар синфҳои 7–9 графикҳои y = k x + b , y = kx + b, y = k x + b , y = k x y = \dfrac{k}{x} y = x k ва y = a x 2 + b x + -ро сохта будем. Акнун графики функсияҳои тригонометриро месозем. Дар график қимати аргумент бо нуқтаҳои тири абсисса тасвир мешавад, бинобар ин аргументи функсияҳои тригонометриро бо ҳарфи менависем ва ченаки радианӣ мегирем.
навбатӣ 19 · 2/2. Графикҳои y = A sin x ва y = sin kx 1 соат
c y = ax^2 + bx + c y = a x 2 + b x + c
Сохтани синусоида Тағйирёбии y = sin x y = \sin x y = sin x -ро аз x = 0 x = 0 x = 0 то x = 2 π x = 2\pi x = 2 π (яъне аз 0 ∘ 0^\circ 0 ∘ то 360 ∘ 360^\circ 36 0 ∘ ) мебинем.
Хати ҳосилшуда синусоида ном дорад. Мо танҳо як «мавҷ»-ро сохтем, ки ба x ∈ [ 0 ; 2 π ] x \in [0;\ 2\pi] x ∈ [ 0 ; 2 π ] мувофиқ аст. Азбаски синус давраи 2 π 2\pi 2 π дорад, дар порчаи [ 2 π ; 4 π ] [2\pi;\ 4\pi] [ 2 π ; 4 π ] ҳамон мавҷ такрор мешавад, ва ба тарафи чап ҳам (дар [ − 2 π ; 0 ] [-2\pi;\ 0] [ − 2 π ; 0 ] ва ғайра). Графики пурра аз чунин мавҷҳо иборат аст.
Худатон кӯшиш кунед: нуқта дар давра ба қадамҳои π 12 \dfrac{\pi}{12} 12 π ҳаракат мекунад ва ордината ба график мегузарад.
Синусоида аз давраи воҳидӣ санҷида бин! Аз нав Хосиятҳои y = sin x y = \sin x y = sin x Исботи тоқӣ. Кунҷи x x x ва кунҷи муқобили он − x -x − x -ро мегирем. Радиуси ҳаракатнок аз вазъияти аввалин ба самтҳои муқобил гардонда мешавад, бинобар ин тарафҳои охирини ин кунҷҳо — радиусҳои O M OM OM ва O N ON ON — нисбат ба тири абсисса симметрианд. Пас, абсиссаҳои нуқтаҳои M M M ва N N N баробар, ординатаҳои онҳо муқобили якдигаранд:
cos ( − x ) = cos x , sin ( − x ) = − sin x . \cos(-x) = \cos x, \qquad \sin(-x) = -\sin x. cos ( − x ) = cos x , sin ( − x ) = − sin x .
Яъне нуқтаҳои ( x ; y ) (x;\ y) ( x ; y ) ва ( − x ; − y ) (-x;\ -y) ( − x ; − y ) ҳарду дар синусоида меафтанд ва нисбат ба O O O симметрианд.
Мисоли 1. sin 2 \sin 2 sin 2 ва sin 3 \sin 3 sin 3 -ро муқоиса мекунем.
Ҳал. Азбаски π 2 ≈ 1,57 < 2 < 3 < 4,71 ≈ 3 π 2 , \dfrac{\pi}{2} \approx 1{,}57 < 2 < 3 < 4{,}71 \approx \dfrac{3\pi}{2}, 2 π ≈ 1 , 57 < 2 < 3 < 4 , 71 ≈ 2 3 π , ҳарду адад дар порчаи [ π 2 ; 3 π 2 ] \left[\dfrac{\pi}{2};\ \dfrac{3\pi}{2}\right] [ 2 π ; 2 3 π ] ётанд, ки дар он синус кам мешавад. Аз 2 < 3 2 < 3 2 < 3 бармеояд sin 2 > sin 3. \sin 2 > \sin 3. sin 2 > sin 3.
Мисоли 2. Сифрҳои y = sin x y = \sin x y = sin x -ро дар порчаи [ − π ; 2 π ] [-\pi;\ 2\pi] [ − π ; 2 π ] меёбем.
Ҳал. x = π k x = \pi k x = πk ва − π ≤ π k ≤ 2 π , -\pi \le \pi k \le 2\pi, − π ≤ πk ≤ 2 π , пас k = − 1 , 0 , 1 , 2 : k = -1,\ 0,\ 1,\ 2: k = − 1 , 0 , 1 , 2 : x = − π , 0 , π , 2 π . x = -\pi,\ 0,\ \pi,\ 2\pi. x = − π , 0 , π , 2 π .
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф 1. Дар порчаи [ − 2 π ; 2 π ] [-2\pi;\ 2\pi] [ − 2 π ; 2 π ] нуқтаҳоеро нависед, ки дар онҳо функсияи y = sin x y = \sin x y = sin x қимати калонтарини 1 1 1 ва қимати хурдтарини − 1 -1 − 1 -ро қабул мекунад.
2. Фосилаҳои афзуншавӣ ва камшавии y = sin x y = \sin x y = sin x -ро дар порчаи [ − π ; 2 π ] [-\pi;\ 2\pi] [ − π ; 2 π ] нависед.
Дар хона 3. Бидуни калкулятор муқоиса кунед:
а) sin 0,5 \sin 0{,}5 sin 0 , 5 ва sin 1 ; \sin 1; sin 1 ;
б) sin 2 \sin 2 sin 2 ва sin 3,5 ; \sin 3{,}5; sin 3 , 5 ;
в) sin ( − 2 ) \sin(-2) sin ( − 2 ) ва sin ( − 3 ) . \sin(-3). sin ( − 3 ) .
4. Графики y = sin x y = \sin x y = sin x -ро дар порчаи [ − π ; 3 π ] [-\pi;\ 3\pi] [ − π ; 3 π ] дар дафтари худ созед ва аз он нуқтаҳоеро хонед, ки дар онҳо sin x = 0,5 \sin x = 0{,}5 sin x = 0 , 5 ва sin x = 0 \sin x = 0 sin x = 0 мешавад (тақрибан).
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 3 ва 4.
Вазифаи хонагии онлайн дар охири мавзӯъ (19 · 2/2 ).
Дар ин дарс
Ман медонам , ки синусоида аз давраи воҳидӣ чӣ тавр сохта мешавад.
Ман медонам ҳафт хосияти функсияи y = sin x y = \sin x y = sin x : соҳаи муайянӣ, маҷмӯи қиматҳо, тоқӣ, афзуншавӣ ва камшавӣ, қиматҳои калонтарин ва хурдтарин, сифрҳо.
Ман метавонам аз график қиматҳо, сифрҳо ва фосилаҳои афзуншавӣ ва камшавиро хонам.
Такрор (2 дақиқа)
sin 0 , \sin 0, sin 0 , sin π 2 , \sin\dfrac{\pi}{2}, sin 2 π , sin π , \sin\pi, sin π , sin 3 π 2 , \sin\dfrac{3\pi}{2}, sin 2 3 π , sin 2 π \sin 2\pi sin 2 π -ро нависед.
sin ( − x ) \sin(-x) sin ( − x ) ба чӣ баробар аст?
Давраи хурдтарини мусбати синус чӣ қадар аст?
Ҷавобҳо
0 ; 0; 0 ; 1 ; 1; 1 ; 0 ; 0; 0 ; − 1 ; -1; − 1 ; 0. 0. 0. 2) − sin x -\sin x − sin x (синус функсияи тоқ аст). 3)
Вазъият барои андешаронӣ Қиматҳои sin x \sin x sin x -ро аз ҷадвал медонем. Вале ҷадвал «рафт»-ро нишон намедиҳад: дар куҷо синус меафзояд, дар куҷо кам мешавад, чанд маротиба ба нул мерасад? Агар ҳамаи қиматҳоро якбора дар хотир нигоҳ дорем, чӣ ҳосил мешавад? Чӣ тавр онро аз давраи воҳидӣ «хондан» мумкин аст?
Як мавҷи синусоида аз давраи воҳидӣ
Давраро тақсим мекунем. Давраи воҳидиро ба 16 16 16 қисми баробар ҷудо мекунем (Расми 1). Ҳар як камон ба кунҷи марказии 360 ∘ : 16 = 22 ∘ 30 ′ 360^\circ : 16 = 22^\circ 30' 36 0 ∘ : 16 = 2 2 ∘ 3 0 ′ ё радиан мувофиқ аст. Нуқтаҳои тақсимот ба кунҷҳои мувофиқанд.
Расми 1. Давраи воҳидӣ бо 16 нуқта ва як мавҷи синусоида: ордината аз давра ба график мегузарад. Хосиятҳо Аз график хосиятҳои зеринро мебинем (k k k — адади бутуни дилхоҳ: мусбат, манфӣ ё нул).
Соҳаи муайянӣ: ҳамаи ададҳои ҳақиқӣ, зеро ба ҳар як x x x (ченаки радианӣ) қимати муайяни синус мувофиқ аст.
Маҷмӯи қиматҳо: порчаи [ − 1 ; 1 ] , [-1;\ 1], [ − 1 ; 1 ] , яъне − 1 ≤ sin x ≤ 1. -1 \le \sin x \le 1.
Графики y = sin x y = \sin x y = sin x нисбат ба ибтидои координатаҳо симметрӣ аст.
Дар кадом порча функсияи y = sin x y = \sin x y = sin x кам мешавад?
Як ҷавобро интихоб кунед A [ 0 ; π ] [0;\ \pi] [ 0 ; π ]
B [ 3 π 2 ; 5 π 2 ] \left[\dfrac{3\pi}{2};\ \dfrac{5\pi}{2}\right] [ 2
C D Дар кадом нуқтаҳо y = sin x y = \sin x y = sin x қимати хурдтарини − 1 -1 − 1 -ро қабул мекунад (k ∈ Z k \in \mathbb{Z} k ∈ Z )?
Як ҷавобро интихоб кунед A x = π k x = \pi k x = πk
B x =
C D Хосиятҳои y = sin x y = \sin x y = sin x -ро бо қиматҳояшон мувофиқ кунед.
Ҳар як унсури чапро бо яке аз рост мувофиқ кунед Соҳаи муайянии функсия → … [−1; 1] π π/2 + πk 2π R [0; 1] πk, k ∈ Z
Маҷмӯи қиматҳои sin x \sin x sin x
→ … [−1; 1] π π/2 + πk 2π R [0; 1] πk, k ∈ Z Давраи хурдтарини мусбат → … [−1; 1] π π/2 + πk 2π R [0; 1] πk, k ∈ Z
Ҳамаи сифрҳои функсия → … [−1; 1] π π/2 + πk 2π R [0; 1] πk, k ∈ Z
2 π . 2\pi. 2 π .
π 8 \dfrac{\pi}{8} 8 π
2 π 8 , \dfrac{2\pi}{8}, 8 2 π , Тирро тақсим мекунем. Порчаи [ 0 ; 2 π ] [0;\ 2\pi] [ 0 ; 2 π ] -и тири O x Ox O x -ро низ ба 16 16 16 қисми баробар тақсим мекунем.Нуқтаҳои графикро месозем. Аз ҳар як нуқтаи давра хати рости ба O x Ox O x параллелро мегузаронем (ордината = sin x = \sin x = sin x ба тири O y Oy O y меафтад), аз нуқтаи мувофиқи тири O x Ox O x — хати рости ба O y Oy O y параллелро. Буриши онҳо — нуқтаи графики y = sin x y = \sin x y = sin x аст. Ҳамин тавр 16 16 16 нуқта ҳосил мешавад.
Пайваст мекунем. Нуқтаҳоро бо хати ҳамвор пайваст мекунем.−
1
≤
sin x ≤
1.
Тоқӣ: sin ( − x ) = − sin x ; \sin(-x) = -\sin x; sin ( − x ) = − sin x ; графики синусоида нисбат ба ибтидои координатаҳо симметрӣ аст.Афзуншавӣ ва камшавӣ: дар порчаи [ − π 2 ; π 2 ] \left[-\dfrac{\pi}{2};\ \dfrac{\pi}{2}\right] [ − 2 π ; 2 π ] синус аз − 1 -1 − 1 то 1 1 1 меафзояд, дар порчаи [ π 2 ; 3 π 2 ] \left[\dfrac{\pi}{2};\ \dfrac{3\pi}{2}\right] [ 2 π ; 2 3 π ] аз 1 1 1 то − 1 -1 − 1 кам мешавад; сипас ҳар 2 π 2\pi 2 π такрор мешавад.Қимати калонтарин 1 1 1 ҳангоми x = π 2 + 2 π k x = \dfrac{\pi}{2} + 2\pi k x = 2 π + 2 πk мебошад.Қимати хурдтарин − 1 -1 − 1 ҳангоми x = − π 2 + 2 π k x = -\dfrac{\pi}{2} + 2\pi k x = − 2 π + 2 πk мебошад.Сифрҳо: sin x = 0 \sin x = 0 sin x = 0 ҳангоми x = π k . x = \pi k. x = πk . 3 π
;
2 5 π
]
[ π 2 ; 3 π 2 ] \left[\dfrac{\pi}{2};\ \dfrac{3\pi}{2}\right] [ 2 π ; 2 3 π ]
[ − π 2 ; π 2 ] \left[-\dfrac{\pi}{2};\ \dfrac{\pi}{2}\right] [ − 2 π ; 2 π ]
π + 2 π k x = \pi + 2\pi k x = π + 2 πk
x = − π 2 + 2 π k x = -\dfrac{\pi}{2} + 2\pi k x = − 2 π + 2 πk
x = π 2 + 2 π k x = \dfrac{\pi}{2} + 2\pi k x = 2 π + 2 πk