14.6 · 2/3. Тақсим ба адади аз 1 хурд - Математика — синфи 5
Тақсим ба адади аз 1 хурд
Мисоли 3. Адади 2,2465-ро ба 0,05 тақсим мекунем.
Тақсимро бо усули таг ба таг иҷро мекунем. Дар тақсимшаванда ва тақсимкунанда вергулро ба ду рақам ба самти рост мекӯчонем ва адади 224,65-ро ба 5 тақсим мекунем: 224,65 : 5 = 44,93. 224{,}65:5=44{,}93. 224 , 65 : 5 = 44 , 93. 44,93 ⋅ 5 = 224,65. 44{,}93\cdot5=224{,}65. 44 , 93 ⋅ 5 = 224 , 65.
2,2465 : 0,05 = 224,65 : 5
22465|5
-20 |44,93
──
24
-20
──
46
-45
──
15
-15
──
0
Ҳарду вергулро 2 рақам ба рост мекӯчонем
сатр 1 Дар тақсимкунанда (0,05) пас аз вергул 2 рақам ҳаст. Дар тақсимшаванда ва тақсимкунанда вергулро 2 рақам ба рост мекӯчонем: 2,2465 : 0,05 = 224,65 : 5. Акнун ба адади натуралӣ тақсим мекунем (дар сутун рақамҳоро бе вергул менависем).
тақсимшаванда 224,65 тақсимкунанда 5 ҳосили тақсим —
навбатӣ 14.6 · 3/3. Муодилаҳо, ифодаҳо ва масъалаҳо 1 соат
Мисоли 4. Омӯзгор бо 27,95 сомонӣ чандто дафтари нархи ҳар кадомаш 0,50 сомонӣ харида метавонад?
Тарзи I. Ҳалли мисол тақсими адади 27,95-ро ба касри даҳии 0,50 талаб менамояд: 27,95 : 0,50 = 55,9. 27{,}95:0{,}50=55{,}9. 27 , 95 : 0 , 50 = 55 , 9.
Тарзи II. Мисолро бо тарзи ба дирам гардонидани сомонӣ низ ҳал кардан мумкин. Азбаски 27,95 сомонӣ = 2 795 дирам ва 0,50 сомонӣ = 50 дирам мебошанд ва 2 795 : 50 = 55,9 2\,795:50=55{,}9 2 795 : 50 = 55 , 9
Дар ин маврид натиҷаи тақсим аз тақсимшаванда калон шуд (55,9 > 27,95 ) , 55{,}9>27{,}95), 55 , 9 > 27 , 95 ) , чунки тақсимкунанда аз 1 хурд аст.
Кор дар синф Барои онҳое, ки мехоҳанд масъалаи мураккабтар ҳал намоянд
Машқҳо
Дар синф
а) ( 74,6 − 69,05 ) : 11,1 + 8,327 ; (74{,}6-69{,}05):11{,}1+8{,}327; ( 74 , 6 − 69 , 05 ) : 11 , 1 + 8 , 327 ;
б) 0,94235 : ( 1,47 + 2,54 ) − 0,1174. 0{,}94235:(1{,}47+2{,}54)-0{,}1174. 0 , 94235 : ( 1 , 47 + 2 , 54 ) − 0 , 1174.
2. Ҳангоми чен кардани вазни сангҳои қиматбаҳо аз воҳиди масса карат истифода мебаранд: 1 карат = 0,2 г. Агар массаи платина ба 0,3 г; 0,5 г; 15 г; 150 г баробар бошад, он мувофиқан чанд каратро ифода менамояд?
3. Дар муддати 1 соат қатора 330 км роҳ рафт. Дар 7,5 соат вай кадом масофаро тай мекунад, агар бо ҳамин суръат ҳаракат намояд?
Дар хона 4*. Ман ададеро фикр карда, онро 11 маротиба калон кардаму аз натиҷааш 2,75-ро кам кардам. Дар ҷавоб 85,25 ҳосил шуд. Адади фикркардаи маро ёбед.
5*. Кадоме аз касрҳои одии зеринро ба касри даҳӣ гардонидан мумкин мебошад?
1 2 , \frac{1}{2}, 2 1 , 1 3 , \frac{1}{3}, 3 1 , 1 4 , \frac{1}{4}, 4 1 , 1 5 , \frac{1}{5}, 5 1 , 1 6 , \frac{1}{6}, 6 1 , 1 7 , \frac{1}{7}, 7 1 , 1 8 , \frac{1}{8}, 8 1 , 1 9 , \frac{1}{9}, 9 1 , 1 10 , \frac{1}{10}, 10 1 , 1 11 , \frac{1}{11}, 11 1 , 1 12 , \frac{1}{12}, 12 1 , 1 13 , \frac{1}{13}, 13 1 , 1 14 , \frac{1}{14}, 14 1 , 1 15 , \frac{1}{15}, 15 1 , 1 16 , \frac{1}{16}, 16 1 , 3 24 , \frac{3}{24}, 24 3 , 4 36 , \frac{4}{36}, 36 4 , 5 32 , \frac{5}{32}, 32 5 , 7 64 , \frac{7}{64}, 64 7 , 9 25 , \frac{9}{25}, 25 9 , 11 128 . \frac{11}{128}. 128 11 .
а) ★ 204,12 : 40,5 + 3,2 ⋅ 1,2 ⋅ 6 1 2 + 7 : 2 1 3 204{,}12:40{,}5+3{,}2\cdot1{,}2\cdot6\frac{1}{2}+7:2\frac{1}{3} 204 , 12 : 40 , 5 + 3 , 2 ⋅ 1 , 2 ⋅ 6 2 1 + 7 : 2 3 1 ишора: 6 1 2 = 6,5 ; 6\frac{1}{2}=6{,}5; 6 2 1 = 6 , 5 ; 7 : 2 1 3 = 7 : 7 3 = 3 ) ; 7:2\frac{1}{3}=7:\frac{7}{3}=3); 7 : 2 3
б) ( 15,94 + 17,54 ) : ( 10,96 + 16,04 ) ⋅ 3,72 − 1,901. (15{,}94+17{,}54):(10{,}96+16{,}04)\cdot3{,}72-1{,}901. ( 15 , 94 + 17 , 54 ) : ( 10 , 96 + 16 , 04 ) ⋅ 3 , 72 − 1 , 901.
7. Дарозии росткунҷа аз бараш 3,6 см зиёд аст. Бари росткунҷа аз дарозиаш 2,2 маротиба хурд аст. Периметри росткунҷаро ёбед.
Машқҳо барои такрор 8. Дар 2,5 соат заврақ бо равиши ҷараёни об ҳамон масофаеро тай кард, ки он аз масофаи дар ҳамин муддати вақт ба муқобили ҷараёни об шинокардааш 17,5 км зиёд аст. Суръати ҷараёни обро ёбед.
9. Бо воситаи кунҷченкунак кунҷҳои дар расми 1 тасвирёфтаро чен карда, нависед, ки кадоме аз ҷуфти кунҷҳои он бо ҳамдигар баробаранд.
Вазифаи хонагӣ
Аз қисми «Машқҳо» -и ҳамин саҳифа: № 4*–7 (дар дафтар).
Агар омӯзгор вазифаи онлайн супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Дар ин дарс
Ман метавонам касри даҳиро ба касри даҳӣ таг ба таг тақсим кунам ва тақсимро бо зарб санҷам.Ман метавонам масъалаҳои нарх ва массаро (карат) бо тақсим ҳал кунам.Ман мефаҳмам , ки чаро ҳангоми тақсим ба адади аз 1 хурд натиҷа аз тақсимшаванда калон мешавад. Такрор (2 дақиқа)
7,056 : 4,2 = ? 7{,}056:4{,}2={?} 7 , 056 : 4 , 2 = ? 1 : 8 = ? 1:8={?} 1 : 8 = ? 2 795 : 50 = ? 2\,795:50={?} 2 795 : 50 = ? 745,916-ро то даҳиҳо яклухт кунед.
Ҷавобҳо
1,68; 2) 0,125; 3) 55,9; 4) 750.
Дар хотир доред
Агар тақсимкунанда аз 1 калон бошад, ҳосили тақсим аз тақсимшаванда хурд мешавад: 6 : 1,5 = 4. 6:1{,}5=4. 6 : 1 , 5 = 4.
Агар тақсимкунанда аз 1 хурд бошад, ҳосили тақсим аз тақсимшаванда калон мешавад: 6 : 0,5 = 12 6:0{,}5=12 6 : 0 , 5 = 12
Тақсимро ҳамеша бо зарб санҷидан мумкин: ҳосили тақсим · тақсимкунанда = тақсимшаванда.
Расми 1. Ду хатти рост, ки хатти рости сеюм онҳоро дар нуқтаҳои O ва P мебурад. Дуруст ё нодуруст: «Агар 4,8-ро ба 0,6 тақсим кунем, натиҷа аз 4,8 хурд мешавад».
Амалҳоро иҷро намоед: 0,94235 : ( 1,47 + 2,54 ) − 0,1174. 0{,}94235:(1{,}47+2{,}54)-0{,}1174. 0 , 94235 : ( 1 , 47 + 2 , 54 ) − 0 , 1174.
1
=
7 :
3 7 =
3 ) ;
