14.3 · 1/2. Зарби касри даҳӣ бо касри даҳӣ - Математика — синфи 5
Зарби ду касри даҳӣ
Ҳалли масъалаи 1. Азбаски 0,25 кг = 25 100 \frac{25}{100} 100 25 1 4 \frac{1}{4} 4 1
навбатӣ 14.3 · 2/2. Сифрҳо пеш аз натиҷа. Масъалаҳо 1 соат
4,6 : 4 = ( 4 + 0,6 ) : 4 = 4 : 4 + 0,6 : 4 = 1 + 0,15 = 1,15 сомонӣ . \begin{aligned}4{,}6:4&=(4+0{,}6):4=4:4+0{,}6:4\\&=1+0{,}15=1{,}15\ \text{сомонӣ}.\end{aligned} 4 , 6 : 4 = ( 4 + 0 , 6 ) : 4 = 4 : 4 + 0 , 6 : 4 = 1 + 0 , 15 = 1 , 15 сомонӣ .
Ҳамин натиҷаро ҳосил мекунем, агар ададҳои 4,6 ва 0,25-ро бо ҳам зарб занем: 4,6 ⋅ 0,25 = 1,150. 4{,}6\cdot0{,}25=1{,}150. 4 , 6 ⋅ 0 , 25 = 1 , 150.
Масъалаи 2. Дарозии росткунҷа 17,5 дм буда, бараш 3,5 дм аст. Масоҳати росткунҷаро меёбем.
Ҳал. Дарозӣ ва бари росткунҷаро бо сантиметр ифода менамоем: 17,5 дм = 175 см; 3,5 дм = 35 см. Масоҳати чунин росткунҷа ба 175 см · 35 см = 6 125 см² баробар аст. Азбаски 1 дм² = 100 см² аст, пас 1 см² = 1 100 \frac{1}{100} 100 1
6 125 см 2 = 6 125 100 дм 2 = 61,25 дм 2 . 6\,125\ \text{см}^2=\frac{6\,125}{100}\ \text{дм}^2=61{,}25\ \text{дм}^2. 6 125 см 2 = 100 6 125 дм 2 = 61 , 25 дм 2 . Ҳамин тавр муайян намудем, ки 17,5 ⋅ 3,5 = 61,25 17{,}5\cdot3{,}5=61{,}25 17 , 5 ⋅ 3 , 5 = 61 , 25
Мушоҳида мекунем. Чаро 0,3 ⋅ 0,4 = 0,12 0{,}3\cdot0{,}4=0{,}12 0 , 3 ⋅ 0 , 4 = 0 , 12 0,3 × 0,4 0{,}3\times0{,}4 0 , 3 × 0 , 4 0,12 0{,}12 0 , 12
Ҳосили зарби ду адади аз 1 хурд аз ҳар яки онҳо хурд аст: 0,12 аз 0,3 ва аз 0,4 хурд аст. Ҳамин тавр, 0,5 ⋅ 0,5 = 0,25 0{,}5\cdot0{,}5=0{,}25 0 , 5 ⋅ 0 , 5 = 0 , 25
Кор дар синф Барои онҳое, ки ба ёрӣ ниёз доранд
Машқҳо
Дар синф 1. Амали зарбро иҷро намоед:
а) 4,22 ⋅ 5,2 ; 4{,}22\cdot5{,}2; 4 , 22 ⋅ 5 , 2 ;
б) 45 ⋅ 6,4 ; 45\cdot6{,}4; 45 ⋅ 6 , 4 ;
в) 8,2 ⋅ 26 ; 8{,}2\cdot26; 8 , 2 ⋅ 26 ;
г) 72,3 ⋅ 4,8 ; 72{,}3\cdot4{,}8; 72 , 3 ⋅ 4 , 8 ;
ғ) 0,4 ⋅ 2,75 ; 0{,}4\cdot2{,}75; 0 , 4 ⋅ 2 , 75 ;
д) 350 ⋅ 1,45 ; 350\cdot1{,}45; 350 ⋅ 1 , 45 ;
е) 2,84 ⋅ 150 ; 2{,}84\cdot150; 2 , 84 ⋅ 150 ;
ё) 0,15 ⋅ 520 ; 0{,}15\cdot520; 0 , 15 ⋅ 520 ;
ж) 6,354 ⋅ 0,2 ⋅ 18,5. 6{,}354\cdot0{,}2\cdot18{,}5. 6 , 354 ⋅ 0 , 2 ⋅ 18 , 5.
2. Тарафи квадрат ба дарозии росткунҷа баробар аст. Агар масоҳати росткунҷа 48,5 см² буда, бараш 4,85 см бошад, масоҳати квадратро ёбед. Ишора: 4,85 ⋅ 10 = 48,5. 4{,}85\cdot10=48{,}5. 4 , 85 ⋅ 10 = 48 , 5.
3. Нархи 1 кг зардолу 1,5 сомонӣ буд. Нархи 1,2 кг, 3,4 кг, 8,6 кг зардолу чанд сомонӣ буд?
4. Массаи 1 см³ оҳан 7,9 г аст. Массаи пораи оҳани ҳаҷмаш 2,5 см³; 6,2 см³; 15,8 см³ чанд аст?
Дар хона
а) 3,1 ⋅ 1,036 ⋅ 4,1 ; 3{,}1\cdot1{,}036\cdot4{,}1; 3 , 1 ⋅ 1 , 036 ⋅ 4 , 1 ;
б) 52,3 ⋅ 8,5 ⋅ 0,5 − 202,5. 52{,}3\cdot8{,}5\cdot0{,}5-202{,}5. 52 , 3 ⋅ 8 , 5 ⋅ 0 , 5 − 202 , 5.
6. Масоҳати майдони росткунҷаро ёбед, агар дарозиаш 12,65 м буда, бараш 18,24 м бошад.
7. Аз бозор 4,5 кг картошка ва 12,5 кг сабзӣ хариданд. Нархи 1 кг картошка 1,4 сомонӣ ва нархи 1 кг сабзӣ 0,85 сомонӣ буд. Барои ҳамаи харид чанд сомонӣ доданд?
Машқҳо барои такрор 8. Ададҳоро яклухт намоед:
а) то даҳӣ: 25,64; 120,120; 639,321; 114; 1,521;
б) то даҳякӣ: 2,564; 12,762; 389,642; 216,65; 0,67438.
а) 679,54 + ( 374,42 − 99,970 ) ; 679{,}54+(374{,}42-99{,}970); 679 , 54 + ( 374 , 42 − 99 , 970 ) ;
б) 29,754 − ( 13,687 − 0,97 ) . 29{,}754-(13{,}687-0{,}97). 29 , 754 − ( 13 , 687 − 0 , 97 ) .
Вазифаи хонагӣ
Аз қисми «Машқҳо» -и ҳамин саҳифа: № 5, 6, 7 (дар дафтар).
Агар омӯзгор вазифаи онлайн супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Дар ин дарс
Ман медонам қоидаи зарби ду касри даҳӣ.Ман метавонам ду касри даҳиро зарб занам.Ман мефаҳмам , ки чаро даҳякӣ · даҳякӣ = садякӣ (0,3 ⋅ 0,4 = 0,12 ) 0{,}3\cdot0{,}4=0{,}12) 0 , 3 ⋅ 0 , 4 = 0 , 12 ) Саволи калидӣ: чаро 0,5 ⋅ 0,5 0{,}5\cdot0{,}5 0 , 5 ⋅ 0 , 5
Такрор (2 дақиқа)
3,6 ⋅ 10 = ? 3{,}6\cdot10={?} 3 , 6 ⋅ 10 = ? 1,25 ⋅ 4 = ? 1{,}25\cdot4={?} 1 , 25 ⋅ 4 = ? 25 ⋅ 46 = ? 25\cdot46={?} 25 ⋅ 46 = ? 25 100 \dfrac{25}{100} 100 25 Ҷавобҳо
36; 2) 5; 3) 1 150; 4) 1 4 . \frac{1}{4}. 4 1 .
Вазъият барои андешаронӣ Масъалаи 1. Нархи 1 кг кулчақанд 4 сомонию 60 дирам аст. Шахсе 0,25 кг кулчақанд харид. Ӯ бояд чӣ миқдор пул диҳад?
Кӯшиш мекунем:
0,25 кг кадом ҳиссаи 1 кг аст?
Пас нархи 1 кг-ро ба чанд тақсим мекунем? 460 дирам : 4 = ?
46 ⋅ 25 = ? 46\cdot25={?} 46 ⋅ 25 = ? Қоида Барои зарб задани як касри даҳӣ бо дигараш ба вергул аҳамият надода, касрҳоро ҳамчун ададҳои натуралӣ зарб задан лозим аст. Шумораи рақамҳои дар ҳосили зарб пас аз вергул оянда бояд ба шумораи якҷояи рақамҳои пас аз вергул дар зарбшавандаҳо мавҷуд буда баробар шавад.
Чаро 0,3 · 0,4 = 0,12: росткунҷаи 0,3 × 0,4 аз 100 катаки квадрати воҳидӣ 12 катакро мегирад. Фаррух навишт: 0,3 ⋅ 0,4 = 1,2. 0{,}3\cdot0{,}4=1{,}2. 0 , 3 ⋅ 0 , 4 = 1 , 2.
Як ҷавобро интихоб кунед A 1,2 1{,}2 1 , 2
B 0,12 0{,}12 0 , 12
C 12 12 12
D 0,012 0{,}012
0
,
012
