1 соат
Ҳар як секунҷа се медиана, се баландӣ ва се биссектриса дорад: Дар расми 1 ҳар се порча аз қуллаи гузаронида шудаанд: онҳо гуногунанд.
Дар баъзе секунҷаҳо ин се порча аз як қулла якхела мешаванд — баъдтар мефаҳмем, дар кадом секунҷаҳо (машқи 7).
Агар кунҷи секунҷа кунд бошад, баландие, ки аз қуллаи кунҷи тез фуроварда мешавад, берун аз секунҷа меафтад. Он ба давоми тарафи муқобил перпендикуляр аст (расми 2).
Порчаҳоро аз як қулла ва аз ҳар се қулла нишон диҳед.
Дар синф
1. Секунҷаи тезкунҷаи -ро кашед ва дар он аз нуқтаи медиана, биссектриса ва баландиро гузаронед.
2. Секунҷаи росткунҷа кашед ва аз се қулла баландиҳоро гузаронед. Баландиҳо ҳамдигарро дар кадом нуқта мебуранд?
3. Секунҷа кашед ва дар он аз се қулла медианаҳоро гузаронед. Медианаҳо дар чанд нуқта ҳамдигарро мебуранд?
4. Секунҷа кашед ва дар он аз се қулла биссектрисаҳоро гузаронед. Биссектрисаҳо дар чанд нуқта ҳамдигарро мебуранд?
Дар хона
5. Секунҷаи кундкунҷа кашед ва дар он ҳар се биссектрисаро гузаронед.
6. Секунҷаи ихтиёрӣ кашида, ҳар се баландии онро гузаронед. Баландиҳоро ба хатҳои рост табдил диҳед. Онҳо дар чанд нуқта бурида мешаванд?
7. Дар кадом секунҷа медиана, баландӣ ва биссектрисаи аз қуллаи дилхоҳ гузаронидашуда якхелаанд?
8. Дар расми 3 — биссектрисаи ва аст. Исбот кунед, ки
Кунҷҳои ва ҳамсоя ҳастанд. Тарафи барои ҳарду секунҷа умумист.
Ҷуфт-ҷуфт ҷавоб диҳед.
Аз як қуллаи секунҷа се порчаи махсус гузаронидан мумкин аст: ба миёнаҷойи тарафи муқобил, перпендикуляр ба тарафи муқобил ва ба тавре, ки кунҷро ду ҳисса кунад. Оё онҳо як порча мешаванд ё се порчаи гуногун?
Порчаеро, ки қуллаи секунҷаро ба миёнаҷойи тарафи муқобил пайваст мекунад, медианаи секунҷа меноманд. Агар он аз қуллаи гузаронида шуда бошад, онро менависанд.
Порчаеро, ки аз қуллаи секунҷа ба тарафи муқобил ё ба давоми он перпендикуляр фуроварда шудааст, баландии секунҷа меноманд. Баландии аз қуллаи фуровардашударо менависанд.
Порчаеро, ки қуллаи секунҷаро ба нуқтаи тарафи муқобил пайваст карда, кунҷи секунҷаро ба ду кунҷи баробар тақсим мекунад, биссектрисаи секунҷа меноманд. Биссектрисаи аз қуллаи гузаронидашударо менависанд.
Се медиана ҳамеша дар як нуқта мебуранд. Се биссектриса низ. Се баландӣ, агар онҳоро ба хатҳои рост табдил диҳем, ҳам дар як нуқта мебуранд. Ин ҳақиқатҳоро баъдтар исбот мекунанд; ҳозир онҳоро бо расм санҷед (машқҳои 2–6).
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Кадом порча медианаи секунҷаи аст?
Кадом порча баландии секунҷаи аст?
Кадом ҳадафро боз такрор кардан мехоҳед?
