3.1 · 1/4. Секунҷа. Суммаи кунҷҳои секунҷа - Геометрия — синфи 7
Секунҷа
Дар ҳамворӣ се нуқтаи A , A, A , B , B, B , C C C -ро нишона мекунем. Онҳо метавонанд дар як хати рост хобанд ва метавонанд дар як хати рост нахобанд. Агар се нуқтаи дар як хат нахобандаро бо порчаҳо пайваст кунем, секунҷа ҳосил мешавад (расми 1).
Секунҷаи A B C ABC A BC -ро чунин менависанд: △ A B C . \triangle ABC. △ A BC . Нуқтаҳои A , B , — , порчаҳои — мебошанд. Секунҷа се кунҷ дорад: Тарафҳоро аксар вақт бо ҳарфи хурди кунҷи муқобилашон ишора мекунанд: Кунҷҳоро бо ҳарфҳои юнонӣ:
навбатӣ 3.1 · 2/4. Намудҳои секунҷа 1 соат
C A, B, C A , B , C
қуллаҳо
A B , B C , A C AB, BC, AC A B , BC , A C тарафҳо
∠ A = α , \angle A = \alpha, ∠ A = α , ∠ B = β , \angle B = \beta, ∠ B = β , ∠ C = γ . \angle C = \gamma. ∠ C = γ .
Суммаи кунҷҳои дарунии секунҷа Маълум: △ A B C \triangle ABC △ A BC бо кунҷҳои α , \alpha, α , β , \beta, β , γ \gamma γ (расми 2).
Матлуб: α + β + γ = 180 ∘ . \alpha + \beta + \gamma = 180^\circ. α + β + γ = 18 0 ∘ .
Аз C C C хати рости p p p -ро параллел ба A B AB A B мегузаронем (аксиомаи параллелӣ : чунин хат як аст).
α = ∠ 1 \alpha = \angle 1 α = ∠1 — кунҷҳои чилликии дохилӣ (A B ∥ p , AB \parallel p, A B ∥ p , A C AC A C — буранда).
β = ∠ 2 \beta = \angle 2 β = ∠2 — кунҷҳои чилликии дохилӣ (A B ∥ p , AB \parallel p, A B ∥ p , B C BC BC — буранда).
∠ 1 + γ + ∠ 2 = 180 ∘ \angle 1 + \gamma + \angle 2 = 180^\circ ∠1 + γ + ∠2 = 18 0 ∘ — кунҷи кушод (кунҷҳо дар як тарафи хати p p p ва якҷоя онро пур мекунанд).
Аз 2, 3 ва 4: α + β + γ = 180 ∘ . \alpha + \beta + \gamma = 180^\circ. α + β + γ = 18 0 ∘ .
Секунҷа: суммаи кунҷҳо санҷида бин! Аз нав Мисоли 1. Оё секунҷае вуҷуд дорад, ки кунҷҳояш 30 ∘ , 30^\circ, 3 0 ∘ , 100 ∘ 100^\circ 10 0 ∘ ва 40 ∘ 40^\circ 4 0 ∘ бошад?
Мебинем: α + β + γ = 30 ∘ + 100 ∘ + 40 ∘ = 170 ∘ . \alpha + \beta + \gamma = 30^\circ + 100^\circ + 40^\circ = 170^\circ. α + β + γ = 3 0 ∘ + 10 0 ∘ + 4 0 ∘ = 17 0 ∘ . Вале 170 ∘ < 180 ∘ , 170^\circ < 180^\circ, 17 0 ∘ < 18 0 ∘ , пас чунин секунҷа вуҷуд надорад.
Мисоли 2. Дар секунҷа α = 30 ∘ , \alpha = 30^\circ, α = 3 0 ∘ , β = 40 ∘ . \beta = 40^\circ. β = 4 0 ∘ . Кунҷи сеюмро ёбед.
α + β + γ = 180 ∘ , \alpha + \beta + \gamma = 180^\circ, α + β + γ = 18 0 ∘ , аз ин ҷо
γ = 180 ∘ − ( α + β ) = 180 ∘ − ( 30 ∘ + 40 ∘ ) = 110 ∘ . \gamma = 180^\circ - (\alpha + \beta) = 180^\circ - (30^\circ + 40^\circ) = 110^\circ. γ = 18 0 ∘ − ( α + β ) = 18 0 ∘ − ( 3 0 ∘ + 4 0 ∘ ) = 11 0 ∘ . Ҷавоб: 110 ∘ . 110^\circ. 11 0 ∘ .
Кор дар синф
Машқҳо 1. Вуҷуд доштан ё надоштани секунҷаро барои кунҷҳои зерин санҷед: а) 30 ∘ , 30^\circ, 3 0 ∘ , 100 ∘ , 100^\circ, 10 0 ∘ , 50 ∘ ; 50^\circ; 5 0 ∘ ; б) 1 ∘ , 1^\circ, 1 ∘ , 89 ∘ , 89^\circ, 8 9 ∘ , 90 ∘ ; 90^\circ; 9 0 ∘ ; в) 40 ∘ , 40^\circ, 4 0 ∘ , 100 ∘ , 100^\circ, 10 0 ∘ , 40 ∘ ; 40^\circ; 4 0 ∘ ; г) 120 ∘ , 120^\circ, 12 0 ∘ , 20 ∘ , 20^\circ, 2 0 ∘ , 40 ∘ . 40^\circ. 4 0 ∘ .
2. Дар расми 3 чандто секунҷа мавҷуд аст? Онҳоро номбар кунед.
3. Исбот кунед, ки секунҷа ду кунҷи рост надорад.
Нишондод Агар ду кунҷ рост бошад, суммаи онҳо чанд градус мешавад? Кунҷи сеюм чӣ гуна мебуд?
4. Исбот кунед, ки секунҷа ду кунҷи кунд надорад.
5. Исбот кунед, ки секунҷа як кунҷи рост ва як кунҷи кунд надорад.
6. Дар секунҷаи A B C ABC A BC ∠ A = ∠ B = ∠ C . \angle A = \angle B = \angle C. ∠ A = ∠ B = ∠ C . Кунҷҳои секунҷа чанд градусианд?
Вазифаи хонагӣ Машқҳои 4–6. Дар дафтар теоремаи суммаи кунҷҳои секунҷаро бо расм ва исбот нависед.
Дар ин дарс
Ман медонам секунҷа чист, қуллаҳо, тарафҳо ва кунҷҳои он кадомҳоянд ва периметр чист.
Ман метавонам теоремаи суммаи кунҷҳои секунҷаро исбот кунам.
Ман метавонам кунҷи сеюми секунҷаро ёбам ва санҷам, ки секунҷа бо кунҷҳои додашуда вуҷуд дорад ё не.
Такрор (2 дақиқа)
Агар A B ∥ p AB \parallel p A B ∥ p ва A C AC A C — буранда, кунҷҳои чилликии дохилӣ чӣ гунаанд?
Кунҷи кушод чанд градус аст?
Аксиомаи параллелиро баён кунед.
Ҷавобҳо
баробаранд; 2) 180 ∘ ; 180^\circ; 18 0 ∘ ; 3) аз нуқтаи беруни хати рост ба ин хат фақат як хати рости параллел гузаронидан мумкин аст.
Вазъият барои андешаронӣ Се кунҷи секунҷа 30 ∘ , 30^\circ, 3 0 ∘ , 100 ∘ 100^\circ 10 0 ∘ ва 40 ∘ 40^\circ 4 0 ∘ мебошанд. Оё чунин секунҷа вуҷуд дорад? Фикри худро нависед, баъд дар дарс санҷед.
Расми 1. Секунҷаи ABC: қуллаҳо A, B, C; тарафҳо a, b, c; кунҷҳо α, β, γ. Таъриф Секунҷа шакли геометрист, ки аз се нуқтаи дар як хати рост нахобанда ва се порчаи онҳоро ҷуфт-ҷуфт пайвасткунанда иборат аст.
Таъриф Суммаи дарозиҳои тарафҳои секунҷа периметри секунҷа ном дорад: P = A B + B C + A C = a + b + c . P = AB + BC + AC = a + b + c. P = A B + BC + A C = a + b + c .
Теорема Суммаи кунҷҳои дарунии секунҷа ба 180 ∘ 180^\circ 18 0 ∘ баробар аст.
Расми 2. Аз қуллаи C хати p ∥ AB гузаронида шудааст. Расми 3. Росткунҷа бо порчаҳое, ки секунҷаҳо месозанд. Секунҷа метавонад ду кунҷи кунд дошта бошад.
Оё секунҷае вуҷуд дорад, ки кунҷҳояш 50 ∘ , 50^\circ, 5 0 ∘ , 60 ∘ 60^\circ 6 0 ∘ ва 80 ∘ 80^\circ 8 0 ∘ бошад?
Як ҷавобро интихоб кунед A Не: яке аз кунҷҳо кунд аст B Не: суммаи кунҷҳо 190 ∘ 190^\circ 19 0 аст, на
C Ҳа: ҳар се кунҷ тез аст D Қадамҳои исботи теоремаи суммаи кунҷҳои секунҷаро ба тартиб гузоред.
Унсурҳоро бо тартиби дуруст ҷойгир кунед 1 Аз ин ҷо α + β + γ = 180 ∘ \alpha + \beta + \gamma = 180^\circ α + β + γ = 18 0 ∘
2 Аз C C C хати p ∥ A B p \parallel AB p ∥ A B -ро мегузаронем
3
4
Ба ҳар қадами исбот сабаби мувофиқро интихоб кунед.
Ҳар як унсури чапро бо яке аз рост мувофиқ кунед p ∥ A B p \parallel AB p ∥ A B (аз C C C гузаронда шуда)
→ … кунҷҳои амудӣ аксиомаи параллелӣ кунҷҳои чилликии дохилӣ кунҷи кушод α = ∠ 1 \alpha = \angle 1 α = ∠1
→ … кунҷҳои амудӣ аксиомаи параллелӣ кунҷҳои чилликии дохилӣ кунҷи кушод ∠ 1 + γ + ∠ 2 = 180 ∘ \angle 1 + \gamma + \angle 2 = 180^\circ ∠1 + γ +
→ … кунҷҳои амудӣ аксиомаи параллелӣ кунҷҳои чилликии дохилӣ кунҷи кушод ∘
Ҳа: суммаи кунҷҳо 180 ∘ 180^\circ 18 0 ∘ аст
α = ∠ 1 \alpha = \angle 1 α = ∠1 ва β = ∠ 2 \beta = \angle 2 β = ∠2 (кунҷҳои чилликии дохилӣ)
Пас α + γ + β = ∠ 1 + γ + ∠ 2 = 180 ∘ \alpha + \gamma + \beta = \angle 1 + \gamma + \angle 2 = 180^\circ α + γ + β = ∠1 + γ + ∠2 = 18 0 ∘ (кунҷи кушод)
∠2 =
18 0 ∘
Аз қуллаи C хати p ∥ AB гузаронида шудааст.