1 соат
Чаро ҳангоми зарби касрҳо махраҷи умумиро намеёбем? Бо ҳамнишаст муҳокима кунед ва бо ҳамсинфон баррасӣ намоед.
Биёед, месанҷем. Ба фикри шумо, агар ададро ба адади омехта ё касри нодуруст зарб занем, ҳосили зарб аз зарбшавандаҳо калон мешавад ё хурд? Тахмин кунед ва санҷед:
Ҳосили зарб аз зарбшавандае, ки касри дуруст аст, калон аст. Чаро? Чунки ҳиссаеро меёбем, ки аз 1 калон аст ( ва аз 1 калонанд).
Дар дарси якум масъалаи чорвои майдаро монда будем: гӯсфандон — ҳиссаи чорво, аз ин ҳисса — гӯсфандони ҳисорӣ. Акнун онро ҳал карда метавонем:
Гӯсфандони ҳисорӣ ҳиссаи ҳамаи чорвои майдаро ташкил медиҳанд. Ин аз хурд аст, чунки мо ҳиссаи ҳиссаро ёфтем.
1. Ададҳои омехтаро ба касри нодуруст табдил диҳед:
2. Амали зарбро иҷро кунед. Намуна:
А. Барои касрҳои одӣ:
Б. Барои каср ва адади бутун:
В. Барои ададҳои омехта:
Г. Барои касри одӣ ва адади омехта:
3. Масъалаҳоро ҳал кунед:
Ҳосили ҷамъ ва ҳосили зарбро бо ҳам муқоиса кунед: ва Кадоме калонтар аст? Барои ҷамъ махраҷи умумӣ лозим шуд, барои зарб-чӣ?
Ҷамъ ва тарҳ: ҳиссаҳо бояд якхела андоза дошта бошанд, барои ҳамин махраҷи умумӣ лозим аст. Зарб: мо ҳиссаи ҳиссаро меёбем; ин ҳиссаҳо метавонанд андозаҳои гуногун дошта бошанд, пас махраҷи умумӣ лозим нест.
Агар яке аз зарбшавандаҳо адади омехта бошад (қисми бутун ва касри дуруст дорад), чӣ бояд кард? Оё ин ҳам зарби каср ба каср аст? Чаро?
Ҳа, ин ҳам зарби каср ба каср аст, чунки адади омехтаро ҳамчун касри нодуруст навиштан мумкин аст:
Агар яке аз зарбшавандаҳо адади омехта бошад (қисми бутун ва касри дуруст), аввал онро ба касри нодуруст табдил медиҳем, сипас амали зарбро иҷро мекунем.
Шумо омӯзиши қисми асосии фаслро анҷом додед. Оё номи фасл — «Ёфтани ҳиссаи каср» — ба мундариҷаи он мувофиқат мекунад? Агар не, чаро?
Ҳосили зарби аз калон аст ё хурд?
Дар синф 28 хонанда ҳаст. -и онҳо дар ҳалқаи шавқмандон иштирок мекунанд, ва -и иштирокчиён духтаранд. Дар кружок чанд духтар ҳаст?
Ҳосили зарби ва аз хурд аст.
Ҳосили ҷамъ аз 1 калон, ҳосили зарб аз 1 хурд аст ва аз ҳар зарбшаванда хурд аст.