1 соат
Дар ҷуфт муҳокима кунед: ба шумо чӣ дода шудааст ва чӣ бояд кард? Ҷавобро бо ҳамсинфон муқоиса кунед. Дар гурӯҳ нависед: барои ҳалли ин гуна масъалаҳо чиро донистан лозим аст? Ин вазъиятро дар дарси 2.2 · 2/3 ҳал мекунем.
Саволи калидӣ. Дар дафтар нависед: «Дар ин фасл ман мефаҳмам, ки чӣ тавр ман корро бо касрҳое, ки сурат ва махраҷашон ададҳои калонанд, сода карда метавонам».
Дар мисоли 2 вақте касрро бо роҳи тақсимкунӣ ба касри баробар гардондем, касри аввалинро «ихтисор» кардем.
Диққат диҳед: вақте -ро ба ва табдил додем, сурат ва махраҷро ба 2 ва 4 тақсим кардем. Ададҳои 2 ва 4 тақсимкунандаҳои умумии ададҳои 4 ва 8 мебошанд.
1. Ба ҳар расм каср нависед ва касри ба он баробарро ёбед. Намуна (2 ҳиссаи ранг аз 8):
2. Намуди касрро муайян кунед (ихтисоршаванда ё ихтисорнашаванда). Намуна: — ихтисорнашаванда; — ихтисоршаванда, чунки
3. Тақсимкунандаҳои сурат ва махраҷи касри додашударо ёбед ва тақсимкунандаҳои умумиро муайян кунед. Намуна: Тақсимкунандаҳои 8: 1, 2, 4, 8; тақсимкунандаҳои 12: 1, 2, 3, 4, 6, 12. Тақсимкунандаҳои умумии 8 ва 12 — 1, 2 ва 4.
4. Сурат ва махраҷи касрҳоро ба зарбшавандаҳо ҷудо карда, онҳоро ихтисор кунед. Намуна:
ТУК ва КУХ-и ададҳои 12, 16 ва 20-ро ёбед.
Тақсимкунандаҳои умумии 12, 16, 20: 1, 2, 4, пас Каратиҳои умумӣ: 240, 480, …, пас
Натиҷаҳои иштироки хонандагони ду мактаб дар олимпиадаҳои гуногун дар давоми як соли хониш чунин буд:
| Мактаб | Хонанда | Ғолиб |
|---|---|---|
| № 1 | 235 | 75 |
| № 2 | 188 | 80 |
Кадом мактаб дар давоми як сол бештар муваффақият ба даст овардааст? Ҷавобро дар давоми ду дақиқа муайян кунед.
Дар синфи 5 як кулчақандро ба се ҳиссаи баробар тақсим мекардед. Акнун ҳар ҳиссаро ба ду қисми баробар тақсим кунед ва инро дар расм нишон диҳед.
Як кулчақандро ба 8 ҳиссаи баробар тақсим карданд. Шумо нисфи ин ҳиссаҳоро гирифтед.
Агар сурат ва махраҷи касрро ба як адади ғайрисифрӣ зарб ё тақсим кунем, касри ба касри додашуда баробар ҳосил мешавад:
Ба тақсимкунандаи умумии аз 1 фарқкунанда тақсим кардани сурат ва махраҷи каср ихтисори каср ном дорад.
Барои ихтисор кардани каср, сурат ва махраҷи онро ба тақсимкунандаи умумӣ тақсим кардан лозим аст. Қимати каср тағйир намеёбад.
Касри -ро бо ду роҳ ихтисор кунед: (1) ба 7 ва баъд ба 3; (2) ба 21 (ТУК-и 42 ва 63).
Бо ТУК: пас Ҷавоб ҳамон як аст.
Кадом каср ба баробар аст?