Қимати функсия аз рӯйи аргумент
Формулаи функсия имкон медиҳад, ки ба аргумент қиматҳои мушаххас дода, қиматҳои мувофиқи функсияро ёбем.
Мисоли 1. Функсия бо формулаи дода шудааст, ки Якчанд қимати -ро меёбем, ки ба қиматҳои бутуни мувофиқанд.
1 соат
Формулаи функсия имкон медиҳад, ки ба аргумент қиматҳои мушаххас дода, қиматҳои мувофиқи функсияро ёбем.
Мисоли 1. Функсия бо формулаи дода шудааст, ки Якчанд қимати -ро меёбем, ки ба қиматҳои бутуни мувофиқанд.
Ҳангоми будан ҳангоми будан ва ғайра. Натиҷаҳоро дар ҷадвал менависем: дар сатри якум қиматҳои аргумент, дар сатри дуюм — қиматҳои мувофиқи функсия:
Дар ин мисол соҳаи муайянии функсия дода шудааст (). Агар функсия бо формула дода шуда, соҳаи муайянӣ нишон дода нашуда бошад, ин маънои онро дорад, ки функсия барои ҳамаи қиматҳои имконпазири ки ин формула маъно дорад, муайян аст. Масалан, соҳаи муайянии функсияи ҳамаи қиматҳои аст. Вале соҳаи муайянии функсияи аз ҳамаи ададҳои аз 2 фарқкунанда иборат аст.
Бо ёрии формулаи функсия ҳамон қиматҳои аргументро ёфтан мумкин аст, ки ба қимати додашудаи функсия мувофиқанд.
Мисоли 2. Функсия бо формулаи муайян карда шудааст. Барои кадом қимати қимати функсия ба баробар аст?
Дар формула ба ҷойи адади -ро мегузорем ва муодилаи хаттӣ ҳосил мекунем: Аз ин ҷо
Пас функсия қимати -ро ҳангоми қабул мекунад.
Мисоли 3. Аз баробарии тағйирёбандаи -ро ҳамчун функсияи ифода мекунем ва ҳамон -ро меёбем, ки барояш қимати функсия ба баробар аст.
Ҷамъшавандаҳои ва -ро ба қисми рости баробарӣ мегузаронем: яъне Ҳар ду тарафро ба тақсим мекунем:
Дар ин баробарӣ ба ҷойи адади -ро мегузорем: Ҳамин тавр,
Қимати -ро интихоб кунед: мошин қимати -ро нишон медиҳад ё менависад, ки ин қимат дар соҳаи муайянӣ нест.
1. Функсия бо формулаи дода шудааст. Соҳаи муайянии онро нишон дода, барои ду қимати дилхоҳи аргумент ду қимати мувофиқи функсияро ҳисоб кунед.
2. Функсия бо формулаи дода шудааст. Ҳамон қиматҳои функсияро ёбед, ки ба қиматҳои зерини аргумент мувофиқанд:
3. Функсия бо формулаи дода шудааст. Аз рӯйи қиматҳои овардашудаи аргумент ҷадвалро пур кунед:
4. Ҷадвали қиматҳои функсияи -ро барои қиматҳои аргумент, ки нобаробарии -ро қонеъ мегардонад, тартиб диҳед.
5. Соҳаи муайянии функсияро нишон диҳед:
6. Функсия бо формулаи муайян карда шудааст. Барои кадом қиматҳои аргумент қимати функсия ба 4; 10; 60 баробар аст?
7. Функсия бо формулаи дода шудааст. Ҷадвалро пур кунед: а) ҳангоми қимати -ро ёбед; б) барои кадом қимати ба ва ба баробар аст?
8. Формулаи вобастагии байни шумораи аҳолии маҳал ва масоҳати онро нависед, агар зичии аҳолии маҳал ба ҳисоби миёна дар 1 км² 42 нафар бошад. Аз рӯйи формулаи мазкур: а) шумораи аҳолии маҳаллеро ҳисоб кунед, ки масоҳати 80 км²-ро ишғол кардааст; б) масоҳати маҳаллеро ҳисоб кунед, ки 10 080 нафар аҳолӣ дорад.
9. Кӯҳнавард 8 соат бо суръати доимии км/соат ҳаракат намуда, масофаи км-ро тай намуд. Формулаи вобастагии -ро аз тартиб диҳед. Бо ёрии ин формула: а) қимати -ро ҳангоми км/соат будан ёбед; б) қимати -ро муайян кунед, агар км бошад.
10. Гуландом 2,4 сомонӣ дошт. Ӯ дона дафтари ҳар кадомаш 48 дирам харид. Бо пулҳои боқимондаи Гуландомро ишора намуда, формулаи вобастагии байни ва -ро нависед.
11. Функсия бо формулаи дода шудааст. Қиматҳои мувофиқи функсияро ёфта, ҷадвалро пур кунед:
12. Функсия бо формулаи дода шудааст. Ҷадвалро пур кунед:
13. Функсия бо формулаи дода шудааст. Ҳамон қиматҳои аргументро ёбед, ки барояшон қимати функсия ба баробар бошад.
Такрор.
14. Дар ҳамвории координатӣ нуқтаҳои ва -ро қайд намуда, онҳоро ба воситаи порчаи хатти рост пайваст кунед. Координатаҳои нуқтаи буриши порчаро бо тири абсиссаҳо ёбед.
15. Дар ҳамвории координатӣ нуқтаҳои ва -ро қайд намуда, порчаи -ро ҳосил мекунем. Миёнаҷойи порчаи бо кадом нуқта мувофиқ меояд?
16. Ба воситаи ду ҷумак ба таштак 210 л об ворид шуд. Агар бо ҷумаки якум назар ба ҷумаки дуюм 10% бештар об ворид шуда бошад, тавассути ҳар як ҷумак чӣ қадар об ворид шудааст?
Агар формулаи функсия маълум бошад, чӣ тавр қимати -ро барои ҳар як ёфтан мумкин аст? Ва баръакс: агар қимати маълум бошад, чӣ тавр -ро меёбем?
Фарқи ёфтани аз ва ёфтани аз -ро бо суханони худ шарҳ диҳед.
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Функсия бо формулаи дода шудааст. Қимати функсияро ҳангоми ёбед.
Барои кадом қимати функсияи ба баробар аст?
Функсия бо формулаи дода шудааст. Қимати -ро ҳангоми ёбед.
Кадом қимати аз соҳаи муайянии функсияи хориҷ мешавад?