Ҷамъ ҳамчун ададҳои омехта
Барои ҳалли ин масъала ададҳои додашударо ҷамъ намудан лозим аст:
1 соат
Барои ҳалли ин масъала ададҳои додашударо ҷамъ намудан лозим аст:
Ин масъаларо бо тарзи дигар низ ҳал кардан мумкин аст. Масалан, ададҳои додашударо таг ба таг тарзе менависем, ки дар ҳамаи онҳо вергул дар як сутун омада бошад. Дар ин маврид ададҳоро ҳамчун ададҳои натуралӣ ҷамъ мекунем ва дар поёни сутуни вергулҳои ҳамаи ҷамъшавандаҳо аломати вергулро мегузорем:
Масъалаи 2. Бригадаи якум 4,42 т, бригадаи дуюм 3,16 т ва бригадаи сеюм 2,41 т пахта чиданд. Ҳар се бригада дар якҷоягӣ чӣ қадар пахта ҷамъоварӣ намуданд?
Менависем:
Ҳамин тавр, пахтаи умумии ҷамъовардаи се бригада ба 9,99 т ё ба 9 990 кг баробар будааст. Ҳамин натиҷаро соҳиб мешавем, агар ададҳои додашударо «таг ба таг» ҷамъ кунем:
Мисоли 3. 27,48 + 6,7 + 0,345-ро қадам ба қадам ҳисоб мекунем: даҳякиҳо ҷамъан 15 мешаванд — 1 бутунро аз болои вергул ба якиҳо мегузаронем.
1. Касрҳои даҳиро ба разрядҳо ҷудо кунед: 1,56; 45,375; 635,3; 1 692,2961; 6 758,3872.
2. Амали ҷамъро иҷро намоед:
Пеш аз дарс тести «Вазифаи хонагӣ · 13.4»-ро санҷед: ҳар кас хатоҳои худро мебинад ва як саволро бо ҳамсинфаш аз нав ҳал мекунад.
Саволи калидӣ: Чаро ҳангоми ҷамъ вергулро зери вергул менависем?
Даҳонӣ ҷавоб диҳед:
Масъалаи 1. Масоҳати Тоҷикистон ба 143,1 ҳазор км² баробар аст. Аз ҷумла масоҳати Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 63,7; Вилояти Суғд — 26,1; Вилояти Хатлон — 24,6 ва Ноҳияҳои тобеи марказ 28,4 ҳазор км². Нишон медиҳем, ки суммаи ин ададҳо якҷоя бо 0,3 ҳазор км² (масоҳати Душанбе ва маҳалҳои атрофи он) ба 143,1 баробар аст.
Кӯшиш мекунем
Барои ҷамъ намудани касрҳои даҳӣ ададҳоро таг ба таг чунон навиштан лозим аст, ки вергулҳои онҳо дар як сутун ҷойгир шаванд. Ҷойи разрядҳои холиро бо сифрҳо пур карда, ададҳоро ҳамчун ададҳои натуралӣ ҷамъ мекунанд ва дар натиҷа вергулро дар поёни сутуни вергулҳои умумӣ менависанд.