Амсиласозӣ ва мафҳумҳои он
Амсилаҳо тақрибан дар ҳамаи соҳаҳои фаъолияти инсон истифода мешаванд. Худи амсила – объекти моддӣ ё маънавист, ки дар таҳқиқот метавонад объекти аслиро иваз кунад; муҳаққиқ аз амсила дар бораи объекти аслӣ донишҳои нав мегирад.
Амсиласозӣ – раванди сохтан, омӯхтан, таҳқиқ ва татбиқи амсила. Он бо се мафҳум зич алоқаманд аст:
Хусусияти асосӣ: объекти аслиро ба воситаи объекти ивазкунанда меомӯзем. Ин вақте зарур аст, ки бо объект бевосита таҳқиқ кардан ғайриимкон аст ё вақт ва маблағи зиёд мегирад.
Се ҷузъи амсиласозии иқтисодӣ-математикӣ
- Субъект – муҳаққиқ.
- Объект – мавзӯи таҳқиқ.
- Амсила – дараҷаи дарк ва қобилияти субъект дар тасвири сохтор ва хосиятҳои объект.
Бигузор объекти А дода шудааст (ё сохтани он лозим аст). Мо объекти дигари В-ро (моддӣ ё маънавӣ) месозем ё меёбем. Агар В хосиятҳои асосии А-ро ифода кунад, В – амсилаи А аст. Агар В бо А айнан якхела бошад, амсила нест (А асил будани худро гум мекунад); агар хосиятҳои А-ро дуруст ифода накунад – низ амсила нест.