4.7 · 2/3. Ҳалли секунҷаҳо: ду тараф ва кунҷ - Геометрия — синфи 9
Ду тараф ва кунҷи байни онҳо
Мисоли 1. Дар секунҷаи A B C ABC A BC B C = a , BC = a, BC = a , A C = b AC = b A C = b ва ∠ C = γ \angle C = \gamma ∠ C = γ маълуманд. A B ва ёбед.
навбатӣ 4.7 · 3/3. Ҳалли секунҷаҳо: се тараф 1 соат
, AB, A B ,
Мисоли 2 (бо ададҳо). a = 8 , a = 8, a = 8 , b = 5 , b = 5, b = 5 , γ = 60 ∘ . \gamma = 60^\circ. γ = 6 0 ∘ . c 2 = 64 + 25 − 2 ⋅ 8 ⋅ 5 ⋅ 1 2 = 49 , c^2 = 64 + 25 - 2 \cdot 8 \cdot 5 \cdot \frac12 = 49, c 2 = 64 + 25 − 2 ⋅ 8 ⋅ 5 ⋅ 2 1 = 49 , c = 7. c = 7. c = 7. cos α = 25 + 49 − 64 2 ⋅ 5 ⋅ 7 = 1 7 , \cos\alpha = \dfrac{25 + 49 - 64}{2 \cdot 5 \cdot 7} = \dfrac{1}{7}, cos α = 2 ⋅ 5 ⋅ 7 25 + 49 − 64 = 7 α ≈ 81,8 ∘ . \alpha \approx 81{,}8^\circ. α ≈ 81 , 8 ∘ . β = 180 ∘ − 81,8 ∘ − 60 ∘ = 38,2 ∘ . \beta = 180^\circ - 81{,}8^\circ - 60^\circ = 38{,}2^\circ. β = 18 0 ∘ − 81 , 8 ∘ − 6 0 ∘ = 38 , 2 P = 20 , P = 20, P = 20 , S = 1 2 ⋅ 8 ⋅ 5 ⋅ 3 2 = 10 3 ≈ 17,32. S = \frac12 \cdot 8 \cdot 5 \cdot \frac{\sqrt3}{2} = 10\sqrt3 \approx 17{,}32. S = 2 1 ⋅ 8 ⋅ 5 ⋅ 2
Ду тараф ва кунҷи муқобил Агар ду тараф (a a a ва b b b ) ва кунҷи α \alpha α , ки муқобили a a a аст, маълум бошад, кунҷи β \beta β -ро аз теоремаи синусҳо меёбем:
sin β = b sin α a . \sin\beta = \frac{b\sin\alpha}{a}. sin β = a b sin α .
sin β > 1 \sin\beta > 1 sin β > 1 — секунҷа вуҷуд надорад (синус аз 1 калон намешавад);
β \beta β -и тез ва β ′ = 180 ∘ − β \beta' = 180^\circ - \beta β ′ = 18 0 ∘ − β -и кунд — ду номзад. Номзад мувофиқ аст , агар α + β < 180 ∘ \alpha + \beta < 180^\circ α + β < 18 0 ∘ ;
sin β = 1 \sin\beta = 1 sin β = 1 — як секунҷа (β = 90 ∘ \beta = 90^\circ β = 9 0 ∘ ).
Барои ҳар номзод аз он кунҷи сеюм γ = 180 ∘ − α − β \gamma = 180^\circ - \alpha - \beta γ = 18 0 ∘ − α − β ва тарафи c = a sin γ sin α c = \dfrac{a\sin\gamma}{\sin\alpha} c = sin α a sin γ -ро меёбем.
Мисоли 3. a = 9 , a = 9, a = 9 , b = 12 , b = 12, b = 12 , α = 40 ∘ . \alpha = 40^\circ. α = 4 0 ∘ . b sin α = 12 ⋅ 0,6428 ≈ 7,71 < 9 < 12 b\sin\alpha = 12 \cdot 0{,}6428 \approx 7{,}71 < 9 < 12 b sin α = 12 ⋅ 0 , 6428 ≈ 7 , 71 < 9 < 12 — ду секунҷа .
sin β = 12 sin 40 ∘ 9 ≈ 0,857. \sin\beta = \dfrac{12\sin 40^\circ}{9} \approx 0{,}857. sin β = 9 12 sin 4 0 ∘ ≈ 0 , 857. Ду номзад: β 1 ≈ 59,0 ∘ \beta_1 \approx 59{,}0^\circ β 1 ≈ 59 , 0 ∘ ва β 2 = 180 ∘ − 59,0 ∘ = 121,0 ∘ . \beta_2 = 180^\circ - 59{,}0^\circ = 121{,}0^\circ. β 2 = 18 0 ∘ − 59 , 0 ∘ = 121 , 0 Ҳарду мувофиқанд: 40 ∘ + 59 ∘ < 180 ∘ 40^\circ + 59^\circ < 180^\circ 4 0 ∘ + 5 9 ∘ < 18 0 ∘ ва 40 ∘ + 121 ∘ < 180 ∘ . 40^\circ + 121^\circ < 180^\circ. 4 0 ∘ + 12 1 ∘ < 18 0 ∘ .
Секунҷаи 1: β 1 = 59,0 ∘ , \beta_1 = 59{,}0^\circ, β 1 = 59 , 0 ∘ , γ 1 = 81,0 ∘ , \gamma_1 = 81{,}0^\circ, γ 1 = 81 , 0 ∘ , c 1 = 9 sin 81 ∘ sin 40 ∘ ≈ 13,83. c_1 = \dfrac{9\sin 81^\circ}{\sin 40^\circ} \approx 13{,}83. c 1 = sin 4 0 ∘ 9 sin 8 1 ∘
Секунҷаи 2: β 2 = 121,0 ∘ , \beta_2 = 121{,}0^\circ, β 2 = 121 , 0 ∘ , γ 2 = 19,0 ∘ , \gamma_2 = 19{,}0^\circ, γ 2 = 19
Дар виҷет a , b , α a, b, \alpha a , b , α -ро иваз кунед: кай як, ду ё ягон секунҷа ҳосил мешавад?
Ҳалли секунҷа: ду тараф ва кунҷ санҷида бин! Аз нав
Кор дар синф
Машқҳо Дар секунҷа ду тараф ва яке аз кунҷҳо дода шудаанд. Элементҳои боқимондаи секунҷаро ёбед (тарафҳо то 0,01 0{,}01 0 , 01 , кунҷҳо то 0,1 ∘ 0{,}1^\circ 0 , 1 ∘ ), агар:
1. a = 12 , a = 12, a = 12 , b = 8 , b = 8, b = 8 , α = 60 ∘ . \alpha = 60^\circ. α = 6 0 ∘ .
2. b = 9 , b = 9, b = 9 , c = 7 , c = 7, c = 7 , α = 95 ∘ . \alpha = 95^\circ. α = 9 5 ∘ .
3. a = 2 , a = 2, a = 2 , b = 4 , b = 4, b = 4 , α = 60 ∘ . \alpha = 60^\circ. α = 6 0 ∘ .
4. a = 7 , a = 7, a = 7 , b = 33 , b = 33, b = 33 , α = 130 ∘ . \alpha = 130^\circ. α = 13 0 ∘ .
5. a = 12 , a = 12, a = 12 , b = 5 , b = 5, b = 5 , α = 120 ∘ . \alpha = 120^\circ. α = 12 0 ∘ .
6. b = 24 , b = 24, b = 24 , c = 18 , c = 18, c = 18 , β = 15 ∘ . \beta = 15^\circ. β = 1 5 ∘ .
7. Дар секунҷа ду тараф 5 м ва 6 м аст, синуси кунҷи байнашон 0,6 0{,}6 0 , 6 мебошад. Элементҳои боқимондаи секунҷаро ёбед. Чанд ҷавоб мавҷуд аст?
Нишондод sin γ = 0,6 \sin\gamma = 0{,}6 sin γ = 0 , 6 ду қимати cos γ \cos\gamma cos γ медиҳад: cos γ = ± 0,8 \cos\gamma = \pm 0{,}8 cos γ = ± 0 , 8 (sin 2 γ + cos 2 γ = 1 \sin^2\gamma + \cos^2\gamma = 1 sin 2 γ + cos 2 γ = 1 ). Барои ҳар кадом тарафи сеюмро аз теоремаи косинусҳо ёбед.
Вазифаи хонагӣ Машқҳои 4, 5 ва 6. Мисоли 3-ро бо виҷет санҷед.
Дар ин дарс
Ман метавонам секунҷаро аз ду тараф ва кунҷи байни онҳо ҳал кунам (косинусҳо, баъд суммаи кунҷҳо).
Ман метавонам ҳолати «ду тараф ва кунҷи муқобили яке аз онҳо»-ро таҳлил кунам: 0, 1 ё 2 секунҷа.
Ман метавонам барои додашуда теоремаи аввалро интихоб кунам.
Такрор (2 дақиқа)
Теоремаи косинусҳоро барои c c c нависед.
cos α \cos\alpha cos α -ро аз се тараф нависед.
Дар секунҷа sin β = 0,5. \sin\beta = 0{,}5. sin β = 0 , 5. Чанд қимати β \beta β имконпазир аст?
Ҷавобҳо
c 2 = a 2 + b 2 − 2 a b cos γ ; c^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma; c 2 = a 2 + b 2 − 2 ab cos γ ; 2) cos α = b 2 + 3) ду номзад: ва
Расми 1. Ду тараф ва кунҷи байни онҳо.
c = A B = a 2 + b 2 − 2 a b cos γ c = AB = \sqrt{a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma} c = A B = a 2 + b 2 − 2 ab cos γ —
Қоида Бигзор α \alpha α тез аст. Агар a ≥ b a \ge b a ≥ b бошад, як секунҷа вуҷуд дорад (муқобили тарафи калон кунҷи калон аст, пас β ≤ α \beta \le \alpha β ≤ α тез аст). Агар b sin α < a < b b\sin\alpha < a < b бошад, ду секунҷа вуҷуд дорад. Агар бошад, як секунҷаи росткунҷа ( ). Агар бошад, секунҷа вуҷуд надорад. Бигзор : агар бошад, як секунҷа; агар бошад, вуҷуд надорад (дар секунҷа танҳо як кунҷи кунд ё рост буда метавонад).
Расми 2. Ду секунҷа: AB₁C ва AB₂C бо ҳамон a, b, α. Ду тараф ва кунҷи муқобили яке аз онҳо ҳамеша як секунҷаи ягонаро муайян мекунанд.
Ба ҳар додашуда теоремаеро ҷуфт кунед, ки аз он оғоз мекунанд.
Ҳар як унсури чапро бо яке аз рост мувофиқ кунед Ду тараф ва кунҷи байнашон → … суммаи кунҷҳо (кунҷи сеюм) формулаи Герон теоремаи косинусҳо (тарафи сеюм) теоремаи синусҳо (кунҷи дуюм)
Ду тараф ва кунҷи муқобили яке аз онҳо → … суммаи кунҷҳо (кунҷи сеюм) формулаи Герон теоремаи косинусҳо (тарафи сеюм) теоремаи синусҳо (кунҷи дуюм)
Тараф ва ду кунҷ → … суммаи кунҷҳо (кунҷи сеюм) формулаи Герон теоремаи косинусҳо (тарафи сеюм) теоремаи синусҳо (кунҷи дуюм)
Додашуда: a = 5 , a = 5, a = 5 , b = 8 , b = 8, b = 8 , α = 30 ∘ \alpha = 30^\circ α = 3 0 ∘ (α \alpha α муқобили ). Чанд секунҷа вуҷуд дорад?
Як ҷавобро интихоб кунед A 2 секунҷа B 3 секунҷа C 1 секунҷа D 0 секунҷа
1
,
∘
.
=
17 , 32.
∘
.
≈
13 , 83.
,
0 ∘
,
c 2 = 9 sin 19 ∘ sin 40 ∘ ≈ 4,56. c_2 = \dfrac{9\sin 19^\circ}{\sin 40^\circ} \approx 4{,}56. c 2 = sin 4 0 ∘ 9 sin 1 9 ∘ ≈ 4 , 56. c 2 − a 2 2 b c ; \cos\alpha = \frac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc}; cos α = 2 b c b 2 + c 2 − a 2 ;
теоремаи косинусҳо.
cos α = b 2 + c 2 − a 2 2 b c , \cos\alpha = \dfrac{b^2 + c^2 - a^2}{2bc}, cos α = 2 b c b 2 + c 2 − a 2 , аз ин ҷо α \alpha α — теоремаи косинусҳо. β = 180 ∘ − ( α + γ ) \beta = 180^\circ - (\alpha + \gamma) β = 18 0 ∘ − ( α + γ ) — суммаи кунҷҳо. P = a + b + c . P = a + b + c. P = a + b + c . S = 1 2 a b sin γ . S = \dfrac12\,ab\sin\gamma. S = 2 1 ab sin γ . b
sin
α
<
a <
b
a = b sin α a = b\sin\alpha a = b sin α β = 90 ∘ \beta = 90^\circ β = 9 0 ∘ a < b sin α a < b\sin\alpha a < b sin α α ≥ 90 ∘ \alpha \ge 90^\circ α ≥ 9 0 ∘ 0 , 01