4.3 · 1/2. Теоремаи синусҳо - Геометрия — синфи 9
Теоремаи синусҳо
Маълум: △ A B C , \triangle ABC, △ A BC , B C = a , BC = a, BC = a , C A = b , CA = b, C A = b , A B = c , AB = c, A B = c — радиуси давраи берункашида, — маркази он.
навбатӣ 4.3 · 2/2. Масоҳати секунҷа ва радиуси давраи берункашида 1 соат
,
∠ A = α , \angle A = \alpha, ∠ A = α , ∠ B = β , \angle B = \beta, ∠ B = β , ∠ C = γ , \angle C = \gamma, ∠ C = γ , Матлуб: a sin α = 2 R \dfrac{a}{\sin\alpha} = 2R sin α a = 2 R (барои b b b ва c c c айнан ҳамин тавр).
Маркази O O O аз B B B ва C C C баробар дур аст, пас O B = O C = R OB = OC = R OB = OC = R ва △ B O C \triangle BOC △ BOC баробарпаҳлу аст. A 1 A_1 A 1 — миёнаҷойи B C . BC. BC . Медианаи ба асос фуровардашуда баландӣ ва биссектриса низ аст: O A 1 ⊥ B C OA_1 \perp BC O A 1 ⊥ BC ва O A 1 OA_1 O A 1 кунҷи B O C BOC BOC -ро нимкунон мекунад. Се ҳолати кунҷи α \alpha α -ро дида мебароем (расми 1).
Ҳолати 1: α < 90 ∘ . \alpha < 90^\circ. α < 9 0 ∘ .
Ҳолати 2: α = 90 ∘ . \alpha = 90^\circ. α = 9 0 ∘ .
Ҳолати 3: α > 90 ∘ . \alpha > 90^\circ. α > 9 0 ∘ .
Дар ҳар се ҳолат a = 2 R sin α , a = 2R\sin\alpha, a = 2 R sin α , яъне a sin α = 2 R . \dfrac{a}{\sin\alpha} = 2R. sin α a = 2 R . Ҳамин тавр барои b b b ва β , \beta, β , барои c c c ва γ \gamma γ низ (ҳар қулла метавонад «A A A » бошад). Теорема исбот шуд. ∎
α \alpha α sin α \sin\alpha sin α 30 ∘ 30^\circ 3 0 ∘ 1 2 \frac12 2 1 45 ∘ 45^\circ 4 5 ∘ 2 2 \frac{\sqrt2}{2} 2 2 60 ∘ 60^\circ 6 0 ∘ 3 2 \frac{\sqrt3}{2} 2 3 90 ∘ 90^\circ 9 0 ∘ 1 1 1 120 ∘ 120^\circ 12 0 ∘ 3 2 \frac{\sqrt3}{2} 2 3 135 ∘ 135^\circ 13 5 ∘ 2 2 \frac{\sqrt2}{2} 2 2 150 ∘ 150^\circ 15 0 ∘ 1 2 \frac12 2 1
Калкулятор Дар ин боб барои кунҷҳои дилхоҳ калкулятори телефон лозим аст. Реҷаи кунҷро ба градус (DEG) гузоред: дар экран «DEG» нависта мешавад. Тугмаҳо: sin , \sin, sin , cos , \cos, cos , tan \tan tan (дар мактаб tg \operatorname{tg} tg мегӯянд). Барои ёфтани кунҷ аз синус: sin − 1 \sin^{-1} sin − 1 (баъзан «асин» ё «2nd» + sin \sin sin ). Мисол: sin − 1 ( 0,5 ) = 30 ∘ . \sin^{-1}(0{,}5) = 30^\circ. sin − 1 ( 0 , 5 ) = 3 0 ∘ . Ҷавобҳоро дар ин боб то 0,01 (тарафҳо) ва то 0,1 ∘ 0{,}1^\circ 0 , 1 ∘ (кунҷҳо) мудаввар мекунем.
Мисол Мисоли 1. Дар секунҷаи A B C ABC A BC a = 12 a = 12 a = 12 см, α = 30 ∘ , \alpha = 30^\circ, α = 3 0 ∘ , β = 45 ∘ . \beta = 45^\circ. β = 4 5 ∘ . b b b -ро ёбед.
Ҳал. Аз теоремаи синусҳо a sin α = b sin β , \dfrac{a}{\sin\alpha} = \dfrac{b}{\sin\beta}, sin α a = sin β b , пас
b = a sin β sin α = 12 ⋅ 2 2 1 2 = 12 2 ≈ 16,97 см . b = \frac{a\sin\beta}{\sin\alpha} = \frac{12 \cdot \frac{\sqrt2}{2}}{\frac12} = 12\sqrt2 \approx 16{,}97 \text{ см}. b = sin α a sin β = 2 1 12 ⋅ 2 2 = 12 2 ≈ 16 , 97 см . Ҷавоб: b = 12 2 ≈ 16,97 b = 12\sqrt2 \approx 16{,}97 b = 12 2 ≈ 16 , 97 см.
Ду номзад барои кунҷ Агар кунҷро аз синус ёбем, ду номзад пайдо мешавад: sin 30 ∘ = sin 150 ∘ = 1 2 . \sin 30^\circ = \sin 150^\circ = \frac12. sin 3 0 ∘ = sin 15 0 ∘ = 2 1 . Дар секунҷа кунҷ метавонад ҳам тез, ҳам кунд бошад, пас ҳарду номзадро санҷидан лозим аст: онҳо дар сумма бо кунҷҳои дигар аз 180 ∘ 180^\circ 18 0 ∘ зиёд намешаванд. Машқи 1 ҳамин тавр аст.
Кор дар синф
Машқҳо 1. Дар секунҷаи A B C ABC A BC a = R = 5 a = R = 5 a = R = 5 см. Кунҷи α \alpha α -ро ёбед. Чанд ҷавоб дорад?
2. Дар секунҷаи A B C ABC A BC a = 8 a = 8 a = 8 см ва α = 30 ∘ . \alpha = 30^\circ. α = 3 0 ∘ . Радиуси давраи берункашидаро ёбед.
3. Дар секунҷаи A B C ABC A BC α = 60 ∘ , \alpha = 60^\circ, α = 6 0 ∘ , β = 45 ∘ , \beta = 45^\circ, β = 4 5 ∘ , a = 3 6 a = 3\sqrt6 a = 3 6 см. b b b -ро ёбед.
4. Дар секунҷаи A B C ABC A BC b = 10 b = 10 b = 10 см ва β = 150 ∘ . \beta = 150^\circ. β = 15 0 ∘ . Радиуси давраи берункашидаро ёбед.
5. Дар секунҷаи A B C ABC A BC b = 6 2 b = 6\sqrt2 b = 6 2 см, β = 45 ∘ , \beta = 45^\circ, β = 4 5 ∘ , α = 60 ∘ . \alpha = 60^\circ. α = 6 0 ∘ . a a a -ро ёбед.
6. Тарафҳои секунҷа a a a ва b b b ва кунҷҳои муқобилашон α \alpha α ва β \beta β мебошанд. Исбот кунед, ки a sin β = b sin α . a\sin\beta = b\sin\alpha. a sin β = b sin α .
Вазифаи хонагӣ Машқҳои 4, 5 ва 6. Исботи теоремаи синусҳоро барои се ҳолат дар дафтари хотира нависед.
Дар ин дарс
Ман медонам теоремаи синусҳоро ва исботи онро барои кунҷи тез, рост ва кунд.
Ман метавонам тарафи секунҷаро аз ду кунҷ ва як тараф ёбам ва 2 R 2R 2 R -ро ҳисоб кунам.
Ман метавонам калкулятори телефонро барои sin \sin sin ва кунҷи аз синус истифода барам.
Такрор (2 дақиқа)
Синуси кунҷи тези секунҷаи росткунҷа чист?
sin ( 180 ∘ − α ) \sin(180^\circ - \alpha) sin ( 18 0 ∘ − α ) ба чӣ баробар аст?
Кунҷи дарункашида ба кунҷи марказии ба ҳамон камон такякунанда чӣ гуна аст?
Ҷавобҳо
таносуби катети муқобил ба гипотенуза; 2) sin α ; \sin\alpha; sin α ; 3) ду маротиба хурд аст (кунҷи марказӣ ду баробар калон аст).
Вазъият барои андешаронӣ Дар секунҷаи A B C ABC A BC кунҷи A A A ба 30 ∘ 30^\circ 3 0 ∘ ва тарафи муқобили он B C = 5 BC = 5 BC = 5 см баробар аст. Давраи берункашидаи секунҷаро кашед. Аз радиуси он чӣ гуфта метавонед? Агар ∠ A \angle A ∠ A -ро ду баробар калон кунем, R R R чӣ мешавад?
Теорема Тарафҳои секунҷа ба синусҳои кунҷҳои муқобилхобида мутаносибанд, ва таносуби ҳар тараф ба синуси кунҷи муқобил ба диаметри давраи берункашида баробар аст:
a sin α = b sin β = c sin γ = 2 R . \frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta} = \frac{c}{\sin\gamma} = 2R. sin α a = sin β b = sin γ c = 2 R . Расми 1. Се ҳолат: кунҷи A тез, рост ва кунд.
Камони B C BC BC (ки A A A дар он нест) аз кунҷи дарункашидаи α \alpha α ду баробар калон аст: ∠ B O C = 2 α \angle BOC = 2\alpha ∠ BOC = 2 α — кунҷи дарункашида нисфи кунҷи марказии ба ҳамон камон такякунанда аст.
∠ B O A 1 = 1 2 ∠ B O C = α \angle BOA_1 = \dfrac12\angle BOC = \alpha ∠ —
B C BC BC — диаметр, зеро кунҷи дарункашидаи рост ба диаметр такя мекунад.
a = B C = 2 R . a = BC = 2R. a = BC = 2 R . Азбаски sin 90 ∘ = 1 , \sin 90^\circ = 1, sin 9 0 ∘ = 1 ,
Кунҷи A A A кунд аст, пас A A A дар камони хурди B C BC BC мехобад, ва камони калони B C BC BC ба кунҷи α \alpha α такя мекунад: он ба 2 α 2\alpha 2 α баробар аст. Камони хурд 360 ∘ − 2 α 360^\circ - 2\alpha аст, пас
Дар хотир доред Аз теорема: a : b = sin α : sin β . a : b = \sin\alpha : \sin\beta. a : b = sin α : sin β . Дар секунҷа тарафи калон дар муқобили кунҷи калон мехобад. Қиматҳои синус барои кунҷҳои махсус дар ҷадвали зерин омадаанд.
Дар секунҷа тарафи калон дар муқобили кунҷи калон мехобад.
Дар секунҷа sin α = 1 2 . \sin\alpha = \frac12. sin α = 2 1 . Чанд қимат барои α \alpha α имконпазир аст (аз рӯи синус)?
Як ҷавобро интихоб кунед A Ду қимат: 30 ∘ 30^\circ 3 0 ∘ ва ҳарду номзад
B C D Се қимат
BO
A 1
=
2 1 ∠ BOC =
α
O A 1 OA_1 O A 1 — биссектрисаи секунҷаи баробарпаҳлуи B O C . BOC. BOC . Дар △ B O A 1 \triangle BOA_1 △ BO A 1 (∠ A 1 = 90 ∘ \angle A_1 = 90^\circ ∠ A 1 = 9 0 ∘ ): B A 1 = O B ⋅ sin ∠ B O A 1 = R sin α BA_1 = OB \cdot \sin\angle BOA_1 = R\sin\alpha B A 1 = OB ⋅ sin ∠ BO A 1 = R sin α — таърифи синус дар секунҷаи росткунҷа. a = B C = 2 B A 1 = 2 R sin α . a = BC = 2BA_1 = 2R\sin\alpha. a = BC = 2 B A 1 = 2 R sin α . a = 2 R sin α . a = 2R\sin\alpha. a = 2 R sin α .
36 0 ∘ −
2 α
∠ B O C = 360 ∘ − 2 α . \angle BOC = 360^\circ - 2\alpha. ∠ BOC = 36 0 ∘ − 2 α . ∠ B O A 1 = 1 2 ∠ B O C = 180 ∘ − α \angle BOA_1 = \dfrac12\angle BOC = 180^\circ - \alpha ∠ BO A 1 = 2 1 ∠ BOC = 18 0 ∘ − α — O A 1 OA_1 O A 1 — биссектриса.B A 1 = R sin ( 180 ∘ − α ) = R sin α BA_1 = R\sin(180^\circ - \alpha) = R\sin\alpha B A 1 = R sin ( 18 0 ∘ − α ) = R sin α — таърифи синус ва sin ( 180 ∘ − α ) = sin α . \sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha. sin ( 18 0 ∘ − α ) = sin α . a = 2 B A 1 = 2 R sin α . a = 2BA_1 = 2R\sin\alpha. a = 2 B A 1 = 2 R sin α . 6
0 ∘
.
Ду қимат: 30 ∘ 30^\circ 3 0 ∘ ва 60 ∘ 60^\circ 6 0 ∘