Мошини Юнус
Нуқтаҳоро худатон гузоред:
6. Эҳтимол ва омор
6.3 · 3/5. Диаграммаи нуқтавӣ: мошини Юнус
1 соат
- Назария
- Дарси 17 аз 30
- Хониш: 7 дақиқа
- Саволҳо: 6
1 соат
Нуқтаҳоро худатон гузоред:
Дар диаграммаи яхмос нуқтаҳо аз чап ба рост боло мераванд: ҳар қадар ҳарорат баландтар шавад, ҳамон қадар яхмос бештар фурӯхта мешавад. Масалан, дар ҳарорати 34°C 100 яхмос фурӯхтанд; камтарин фурӯш — дар ҳарорати 18°C (20 яхмос). Хулоса: дар рӯзҳои гарм яхмоси бештар тайёр кардан лозим аст.
1. Вазн (кг) ва қадди (см) чанд хонандаи синфи шашумро чен карда, дар шакли ҷадвал навиштанд:
| Вазн | Қад |
|---|---|
| 45 | 150 |
| 55 | 160 |
| 40 | 145 |
| 60 | 165 |
| 50 | 155 |
| 65 | 170 |
| 35 | 140 |
Бо ҳамсинфатон муҳокима кунед: муносибатҳоро бо ёрии кадом намуди таҳлил мушоҳида кардан осонтар аст — ҷадвал ё диаграмма? Диаграммаи нуқтавӣ ба мо чӣ ёрӣ мерасонад? Дар диаграмма ба кадом тир шартан диққат диҳед (тири амудӣ аз 0 оғоз намешавад)?
Юнус мошине харид, ки он аллакай 100 км масофаро тай кардааст. Ӯ ҳар моҳ боз 100 км роҳ меравад. Диаграммаи нуқтавии масофаи тайкардаро дар давоми панҷ моҳ созед.
Тири уфуқӣ — вақт (моҳ), тири амудӣ — масофа (км). Нуқтаи ибтидоиро 100 км қабул мекунем.
| Моҳ | Масофа, км |
|---|---|
| 0 | 100 |
| 1 | … |
| 2 | … |
| 3 | … |
| 4 | … |
| 5 | … |
Ҷадвалро пур кунед ва нуқтаҳоро қайд кунед. Нуқтаҳо дар якҷоягӣ чиро нишон медиҳанд?
| Моҳ | Масофа, км |
|---|---|
| 0 | 100 |
| 1 | 200 |
| 2 | 300 |
| 3 | 400 |
| 4 | 500 |
| 5 | 600 |
Нуқтаҳо масофаи тайкардаи мошинро дар ҳар моҳ нишон медиҳанд.
Ба ҷойгиршавии нуқтаҳо диққат диҳед. Ягон қонуниятро мебинед? Оё нуқтаҳо дар як хат ҷойгиранд? Ҷойи холиро пур кунед: ҳар қадар вақт … гузарад, ҳамон қадар масофа … мешавад.
Ҳа, нуқтаҳо дар як хат ҷойгиранд. Ҳар қадар вақт зиёдтар гузарад, ҳамон қадар масофа зиёдтар мешавад: ҳар моҳ масофа 100 км афзун мешавад.
Диаграммаи нуқтавӣ муносибати байни ду тағйирёбандаро нишон медиҳад. Он имкон медиҳад, ки маълумот бо ду тағйирёбанда ба таври аёнӣ пешниҳод ва таҳлил карда шавад.
Ғояи калидӣ. Диаграммаи нуқтавӣ маълумотро ба таври аёнӣ нишон медиҳад.
