1 соат
Дар ҳамаи мисолҳои дарси гузашта якчанд адади гуногун доштем ва ададе ёфтем, ки онҳоро «миёна» мекунад. Ин адад дар математика миёнаи арифметикӣ ном дорад.
Мисол бо ададҳои манфӣ. Ҳарорат дар чор рӯзи зимистон: ва Ҳарорати миёнаро меёбем:
Ҳарорати миёна — Ададҳои манфӣ низ мисли дигар ададҳо ҷамъ карда мешаванд, шумораи ададҳо — 4.
1. Қадамҳоеро, ки омӯхтед, иҷро карда, миёнаи арифметикиро барои ин қаторҳои ададҳо ёбед:
2. Хонандаи синфи 6 дар чоряки чорум баҳоҳои зерин гирифт: 5, 5, 4, 3, 5, 4, 5, 5, 5. Миёнаи арифметикии баҳоҳои ӯро ёбед (то садакҳо). Бо суханони худ фаҳмонед, ки миёнаи арифметикии ҳосилшуда чӣ маъно дорад.
3. Дар хоҷагии деҳқонӣ барои кишти гандум якчанд қитъаи замин ҷудо карда шудааст. Аз ҳар кадом қитъа мувофиқан 18 тонна, 19 тонна, 20 тонна ва 21 тонна ҳосил гирифта шуд.
Миёнаи арифметикӣ — адади миёна дар қатори ададҳои додашуда аст. Он бо роҳи ҷамъ кардани ин ададҳо ва тақсим кардани натиҷа ба шумораи онҳо ҳосил мешавад. Ин адад нишон медиҳад, ки ба ҳисоби миёна дар қатори ададҳои додашуда чӣ маъмул аст.
Қадамҳои ёфтани миёнаи арифметикии қатори ададҳоро дар дафтар нависед:
Барои ёфтани миёнаи арифметикӣ:
Дар ҷадвал ҳарорати чор рӯзи моҳи май оварда шудааст. Ҳарорати миёнаро ёбед (миёнаи арифметикии ҳароратҳоро):
| Рӯз | Ҳарорат |
|---|---|
| Рӯзи 1 | 19 дараҷа |
| Рӯзи 2 | 26 дараҷа |
| Рӯзи 3 | 24 дараҷа |
| Рӯзи 4 | 31 дараҷа |
Барои ёфтани миёнаи арифметикӣ амалҳои лозимиро иҷро кунед. Ҷавоб: ҳарорати миёна … дараҷа.
Вақте ки ҷавобро ҳосил мекунед, бо ҳамсинфатон муқоиса кунед. Оё ҷавобҳои якхела ҳосил кардаед? Оё қоидаи шумо дуруст кор кард? Агар не, онро иваз кунед. Хулоса бароред: ҳарорати миёна чӣ маъно дорад?
Ҳарорати миёна — 25 дараҷа.
Ҳарорати миёна — ҳарорати маъмули ин чор рӯз аст. Агар ҳарорати миёнаи моҳи майро донед, тақрибан мефаҳмед, ки моҳ чӣ гуна аст. Ҳарорати миёна ҳарорати як рӯзи муайян нест: он нишон медиҳад, ки дар ин чор рӯз ҳаво ба ҳисоби миёна чӣ гуна буд.
Миёна ҳамеша байни хурдтарин ва калонтарини ададҳо меистад. Дар мисоли боло ҳарорати миёна () аз калон ва аз 4 хурд аст.
Ҳарорати ҳаво дар чор рӯз: , , ва . Ҳарорати миёнаро ёбед (дараҷа).