Се рафиқ ва қаламҳо
Говҳо дар оғилхонаҳо
Дарахтон дар боғ
Акнун худатон дар экран машқ кунед.
6. Эҳтимол ва омор
6.1 · 2/8. Баробар кардани миқдорҳо: қаламҳо, говҳо ва дарахтон
1 соат
- Назария
- Дарси 2 аз 30
- Хониш: 7 дақиқа
- Саволҳо: 5
1 соат
Акнун худатон дар экран машқ кунед.
Дар озмуни китобхонӣ ба рафиқи якум 6 қалам, ба рафиқи дуюм 5 қалам ва ба рафиқи сеюм 1 қалам туҳфа карданд. Барои одилона будани тақсимот шумораи «миёна»-и қаламҳоро ёбед, то ки ҳар як рафиқ миқдори баробари қалам дошта бошад. Шумо ин корро чӣ тавр иҷро карда метавонед?
Худро санҷед! Қаламҳоро гиред ва аз онҳо се баста созед: дар яке 6, дар дигаре 5 ва дар сеюмӣ 1 қалам. Сипас ҳамаи қаламҳоро дар як баста ҷамъ кунед ва онҳоро аз нав ба се бастаи баробар тақсим кунед. Дар ҳар як баста чанд қалам ҳосил шуд?
Амалҳои худро бо забони математикӣ нависед:
Ҳамин тавр, миёнаи қаламҳо аз 6, 5 ва 1 … аст.
Миёнаи қаламҳо аз 6, 5 ва 1 ба 4 баробар аст.
Соҳибхона ду оғили якхела дорад, ки дар он ҷо говҳоро нигоҳ медорад. Дар оғили якум 10 сар ва дар оғили дуюм 4 сар гов нигоҳ дошта мешавад. Соҳибхона мехоҳад, ки говҳоро дар оғилҳо баробар тақсим кунад. Ба ӯ барои ин кор ёрӣ расонед: дар ҳар оғил миқдори миёнаи (баробари) говҳо бояд чанд бошад?
Нишондод: ҳамон қадамҳоеро, ки ҳангоми ҳалли ду мисоли қаблӣ мушоҳида кардед, иҷро намоед. Амалҳоро бо забони математикӣ нависед:
Инак, миқдори миёнаи говҳо аз 10 ва 4 сар ба … баробар аст.
Дар ҳар оғил 7 гов мешавад.
Боғи шаҳрӣ бояд кабудизор карда шавад. Се мошин дарахт оварданд, то ки дар боғ шинонида шаванд: дар мошини якум 7 дарахт, дар мошини дуюм 11 дарахт ва дар мошини сеюм 18 дарахт. Дар боғ се қатор ҳаст. Барои он ки дар ҳар як қатор миқдори якхелаи дарахтон шинонида шавад, миёнаи онҳо бояд чанд бошад?
Нишондод: ҳамон қадамҳоеро иҷро намоед, ки дар мисолҳои қаблӣ дидед. Амалҳои худро бо забони математикӣ нависед:
Пас, миёнаи шумораи дарахтон аз 7, 11 ва 18 дарахт ба … баробар аст.
Дар ҳар қатор 12 дарахт мешинанд.
Шумо дар мисолҳои додашуда чиро мушоҳида кардед? «Қимати миёна»-ро бо суханони худ шарҳ диҳед.
Дар ҳар мисол якчанд адади гуногун доштем: баъзеҳо калонтар, баъзеҳо хурдтар. Аввал ҳамаро ҷамъ кардем, баъд ба шумораи ададҳо тақсим кардем. Ҳосили тақсим — шумораест, ки агар ҳамаи миқдорҳо баробар мебуданд, ҳар кадом ҳамон қадар мешуд.