11.3 · 3/3. Гектар ва ар. Табдили воҳидҳои масоҳат - Математика — синфи 5
Муносибати байни воҳидҳои масоҳат
Масоҳати квадрати тарафаш 1 м ба 1 м² баробар аст. Азбаски 1 м = 100 см, пас
1 м 2 = 100 ⋅ 100 см 2 = 10 000 см 2 1\ \text{м}^2 = 100 \cdot 100\ \text{см}^2 = 10\,000\ \text{см}^2 1 м 2 = 100 ⋅ 100 см 2 = 10 000 см 2 навбатӣ 11.4 · 1/3. Ҳаҷм ва воҳидҳои он 1 соат
мешавад. Масоҳати квадрати тарафаш 1 дм ба 1 дм² баробар аст. Азбаски 1 дм = 10 см аст, пас
1 дм 2 = 10 ⋅ 10 см 2 = 100 см 2 1\ \text{дм}^2 = 10 \cdot 10\ \text{см}^2 = 100\ \text{см}^2 1 дм 2 = 10 ⋅ 10 см 2 = 100 см 2 1 см 2 = 10 ⋅ 10 мм 2 = 100 мм 2 . 1\ \text{см}^2 = 10 \cdot 10\ \text{мм}^2 = 100\ \text{мм}^2. 1 см 2 = 10 ⋅ 10 мм 2 = 100 мм 2 . 1 м 2 = 10 000 см 2 = 1 000 000 мм 2 , 1 км 2 = 1 000 000 м 2 = 10 000 000 000 см 2 = 1 000 000 000 000 мм 2 . \begin{aligned}
1\ \text{м}^2 &= 10\,000\ \text{см}^2\\
&= 1\,000\,000\ \text{мм}^2,\\
1\ \text{км}^2 &= 1\,000\,000\ \text{м}^2\\
&= 10\,000\,000\,000\ \text{см}^2\\
&= 1\,000\,000\,000\,000\ \text{мм}^2.
\end{aligned} 1 м 2 1 км 2 = 10 000 см 2 = 1 000 000 мм 2 , = 1 000 000 м 2 = 10 Яъне 1 км² — 1 триллион мм² аст.
Гектар ва ар Барои ҳисоб кардани масоҳати қитъаҳои замин аз воҳидҳои дигари маъмул истифода мебаранд.
Азбаски 10 000 : 100 = 100 аст, пас меёбем, ки 1 га = 100 ар аст.
Аз ин ҷо хулоса мебарорем, ки 1 ар аз сад як ҳиссаи 1 гектарро ташкил медодааст. Ҳаминро ба эътибор гирифта, дар гуфтугӯи ҳаррӯза ба ҷойи истилоҳи «1 ар» истилоҳи «садяк» ё «сотка» («сотих»)-ро истифода мебаранд.
1 км 2 = 1 000 м ⋅ 1 000 м = 100 ⋅ 100 ⋅ 100 м 2 = 100 га = 100 ⋅ 100 ар = 10 000 сот . \begin{aligned}
1\ \text{км}^2 &= 1\,000\ \text{м} \cdot 1\,000\ \text{м}\\
&= 100 \cdot 100 \cdot 100\ \text{м}^2\\
&= 100\ \text{га}\\
&= 100 \cdot 100\ \text{ар} = 10\,000\ \text{сот}.
\end{aligned} 1 км 2 = 1 000 м ⋅ 1 000 м = 100 ⋅ 100 ⋅ 100 м 2 = 100 га = 100 ⋅ 100 ар = 10 Мисол. Майдони росткунҷашакли 120 м × 50 м: S = 120 ⋅ 50 = 6 000 S = 120 \cdot 50 = 6\,000 S = 120 ⋅ 50 = 6 000
Дар нардбони поён ҳар як зина — 100 маротиба.
Нардбони воҳидҳои масоҳат санҷида бин! Аз нав
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф 1. Масоҳати қитъаи назди ҳавлӣ 25 ар аст. Агар барои ҳар м²-и он 40 г поруи минералӣ лозим бошад, барои пурра таъмин кардани қитъа чӣ қадар поруи минералӣ лозим аст?
2. Масоҳати шакли дар расми 1 (г) тасвиршударо ёбед, агар масоҳати ҳар як катаки он 8 мм² бошад.
Дар хона 3. Бо метри квадратӣ ифода намоед: а) 5 га; б) 18 га; в) 24 ар; г) 248 ар.
4. Бо гектар ифода намоед: а) 210 000 м²; б) 72 000 ар; в) 148 000 000 дм².
5. Бо гектар ва ар ифода намоед (агар чизе боқӣ монад, онро бо м² нависед): а) 43 га; б) 50 450 м²; в) 1 850 ар; г) 345 700 дм².
6. Фарши хонаро ду маротиба ранг молиданд. Бори аввал барои ранг молидани ҳар м²-и фарш 150 г ва бори дуюм 2 маротиба камтар ранг сарф шуд. Агар дарозии фарш 5 м ва бараш 4 м бошад, чӣ қадар ранг истифода бурда шуд?
7. Барои ташкили хоҷагии деҳқонӣ дар соҳаи боғпарварӣ 18 ар майдон ҷудо карда шуд. Агар ба ҳар нафар мутасаддӣ 6 ар замин ҷудо карда шавад, чанд нафар соҳиби майдони хусусӣ мегардад?
Барои боҳавасон 8. Росткунҷаеро тасвир намоед, ки масоҳаташ 12 см² буда, периметраш ба 26 см баробар бошад.
9*. Дар чор кунҷи майдони квадратшакл 4 дарахти нодир парвариш меёбанд (расми 2). Хадамоти шаҳрдорӣ ният дорад, ки масоҳати ин майдонро 2 маротиба зиёд намояд. Бо вуҷуди ин, дарахтони нодир дар ҳамон ҷойҳояшон бетағйир монанду майдони нав низ квадратшакл бошад. Чӣ тавр онҳо ба ин мақсадашон ноил шуданд? Дар нақша тасвир намоед.
10. Квадратро ба чор ҳиссаи баробар бурида, аз ҳамин ҳиссаҳо ду квадрат сохтанд. Ин корро чӣ тавр анҷом доданд? Дар расм тасвир намоед.
11. Шакл аз 24 квадратчаи дарозии тарафҳояшон 1 см иборат аст (расми 3). Онро ба 6 ҳиссаи баробар тавре ҷудо кунед, ки шумораи квадратчаҳояшон низ бо ҳам баробар бошанд.
Машқҳо барои такрор 12. Амалҳоро иҷро намоед:
а) 1 056 : 96 ⋅ 48 : 6 ; 1\,056 : 96 \cdot 48 : 6; 1 056 : 96 ⋅ 48 : 6 ;
б) 101 ⋅ 5 650 : 25 : 11 413. 101 \cdot 5\,650 : 25 : 11\,413. 101 ⋅ 5 650 : 25 : 11 413.
13. Массаи умумии се тарбуз 21 кг аст. Тарбузи якум 6 кг буда, тарбузи сеюм аз тарбузи дуюм 2 маротиба вазнин аст. Массаи тарбузи дуюмро ёбед.
14. Муодилаҳоро ҳал кунед:
а) 18 p − 15 : 5 = 51 ; 18p - 15 : 5 = 51; 18 p − 15 : 5 = 51 ;
б) 14 k − 54 : 9 = 4 k + 74. 14k - 54 : 9 = 4k + 74. 14 k − 54 : 9 = 4 k + 74.
Вазифаи хонагӣ
Аз қисми «Машқҳо» -и ҳамин саҳифа: № 3, 4, 5, 6 ва 7.
Агар омӯзгор вазифаи онлайн супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Хулоса
Шаклҳои баробар масоҳатҳои баробар доранд; масоҳати шакл ба суммаи масоҳатҳои қисмҳояш баробар аст.
Масоҳати росткунҷа: S = a ⋅ b ; S = a \cdot b; S = a ⋅ b ; S = a 2 . S = a^2. S = a 2 .
Воҳидҳои ҳамсояи масоҳат аз ҳам 100 маротиба фарқ мекунанд: 1 м² = 100 дм², 1 га = 100 ар, 1 ар = 100 м².
Периметр ва масоҳат бузургиҳои гуногунанд: периметр — дарозии гирди шакл, масоҳат — ҷойи ишғолкардаи он.
Дар ин дарс
Ман медонам воҳидҳои масоҳати замин — гектар ва ар — ва муносибати байни ҳамаи воҳидҳои масоҳатро.Ман метавонам воҳидҳои масоҳатро аз як ба дигаре гузаронам: 7 га = 70 000 м².Ман мефаҳмам , ки воҳидҳои ҳамсояи масоҳат аз ҳам 100 маротиба фарқ мекунанд, зеро 1 дм² = 10 см · 10 см = 100 см². Такрор Даҳонӣ ҳисоб кунед:
100 ⋅ 100 100 \cdot 100 100 ⋅ 100 10 ⋅ 10 10 \cdot 10 10 ⋅ 10 1 км чанд метр аст?
Масоҳати квадрати тарафаш 9 см чанд аст?
Воҳидҳои масоҳати замин
1 гектар (га) масоҳати квадрати тарафаш 100 м: 1 га = 100 · 100 м² = 10 000 м².1 ар масоҳати квадрати тарафаш 10 м: 1 ар = 10 м · 10 м = 100 м². Хулоса Воҳидҳои масоҳат аз рӯйи тартиби навишташон аз ҳамдигар бо зарбшавандаи 100 зиёд (кам) мешаванд:
1 км² = 100 га; 1 га = 100 ар; 1 ар = 100 м²;
1 м² = 100 дм²; 1 дм² = 100 см²; 1 см² = 100 мм².
Расми 1 (ба № 2). Шакли (г) аз ду қисм иборат аст: A ва B. Расми 2 (ба № 9*). Расми 3 (ба № 11). Калимаҳои калидӣ масоҳат шаклҳои баробар метри квадратӣ сантиметри квадратӣ гектар ар (садяк) формулаи масоҳати росткунҷа квадрат
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам? Мулоҳиза мекунем
Ду росткунҷа периметри баробар доранд. Оё масоҳаташон ҳатман баробар аст?
Чаро 1 м² = 100 дм² аст, на 10 дм²?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ман медонам, ки кадом шаклҳо баробаранд, ва ду хосияти масоҳатро.
Ман медонам воҳидҳои масоҳат ва муносибати байни онҳоро.
Ман метавонам масоҳати шаклро бо ҳисоби катакҳо ёбам.
Ман метавонам масоҳати росткунҷа ва квадратро ёбам ва аз рӯйи масоҳат тарафи номаълумро ёбам.
Ман метавонам воҳидҳои масоҳатро гузаронам.
Ман мефаҳмам, ки чаро воҳидҳои ҳамсояи масоҳат аз ҳам 100 маротиба фарқ мекунанд.
000
000
000
см 2
= 1 000 000 000 000 мм 2 .
000
сот
.
