1 соат
Бигузор дарозии росткунҷаи ABCD ба 7 см ва бараш ба 4 см баробар бошад. Онро ба квадратчаҳои тарафҳояшон 1 см ҷудо мекунем (расми 1 (в)). Тавре мебинем, росткунҷаи ABCD аз чор қатор квадратчаҳо иборат буда, дар ҳар қатор 7-тогӣ квадратча мавҷуд аст. Бинобар ҳамин, масоҳати он ба
баробар аст.
Ин қоидаро дар шакли формула менависем. Бигузор дарозии росткунҷа см, бараш см бошанд. Масоҳати онро бо ишора намуда, ҳосил мекунем:
Ин баробарӣ формулаи масоҳати росткунҷа ном дорад.
Агар дарозӣ ва бари росткунҷа бо сантиметр дода шуда бошанд, он гоҳ масоҳати он бо сантиметри квадратӣ ҳисоб карда мешавад. Агар дарозии тарафҳои росткунҷа бо воҳидҳои гуногун дода шуда бошанд, пеш аз ёфтани масоҳат ин воҳидҳоро ба як асос (воҳиди умумӣ) гардонидан лозим аст.
Росткунҷаро қатор ба қатор пур кунед. Пас аз ду қатор формуларо истифода баред.
Мисол. Тарафи квадрат 1 м 3 дм аст. Аввал воҳидҳоро ба як асос меорем: 1 м 3 дм = 13 дм. Пас
1. Масоҳати росткунҷаеро ёбед, ки дарозиаш 8 см буда, бараш 4 см аст.
2. Масоҳати росткунҷа ба 144 дм² баробар буда, дарозиаш 48 дм аст. Бари росткунҷа чанд дм аст?
3. Дарозии майдони шакли росткунҷа дошта 12 м буда, масоҳаташ 144 м²-ро ташкил медиҳад. Бари майдонро ёбед.
4. Масоҳати квадратро ёбед, агар тарафаш маълум бошад: а) 4 см; б) 4 см 5 мм; в) 12 дм 20 см; г) 1 м 2 дм.
5. Дарозии фарши хона 8 м буда, бараш 4 м аст. Масоҳати фаршро ёбед.
6. Дарозии майдони росткунҷа 33 м буда, бараш аз он 6 метр кӯтоҳтар аст. Периметр ва масоҳати майдонро ёбед.
7. Масоҳати росткунҷаи ABCD ба 248 см² баробар аст. Масоҳати секунҷаи росткунҷаи ABC-ро ёбед. Агар яке аз тарафҳои секунҷа 31 см бошад, периметри росткунҷа ба чанд баробар мешавад?
8. Дар ҷадвал қиматҳои дарозӣ ( см) ва бари росткунҷа ( см), инчунин масоҳати он (см²) дода шудаанд. Ҷадвалро пур кунед:
| 6 | 72 | |
| 12 | 36 | |
| 15 | 14 | |
| 1 | 21 | |
| 62 | 372 | |
| 84 | 5 |
№ 5, 6, 7 ва 8.
Даҳонӣ ҳисоб кунед:
Барои ёфтани масоҳати росткунҷа дарозии онро бо бараш зарб задан лозим аст.
Росткунҷае, ки тарафҳояш баробаранд, квадрат ном дорад. Масоҳати квадрат ба квадрати тарафаш баробар аст: