1 соат
Ба бозии «ширкат ва бонк» бармегардем (бонк 1 000 сомонӣ дорад, ширкат пул надорад). Ин дафъа бонк қарзро кам мекунад.
Дар ҷадвал аломати ададҳоро ба назар гиред:
| Шарт | Қимат |
|---|---|
| Қарз | сомонӣ |
| Ҷарима дар як моҳ | сомонӣ (қарзро зиёд мекунад) |
| Муҳлати бекоршаванда | 3 моҳ; аломати «бекор кардан» — манфӣ |
| Амали математикӣ | зарб: |
Шумо кадом ададҳоро зарб задед, вақте ки қарзро (норасоиро) зарб намудед? Ду адади манфиро: ва
Зарб ба адади маънои се маротиба гирифтани «муқобил»-ро дорад. Мо самти ҳаракатро иваз мекунем.
Дар навишт он чунин аст:
Адади ҳосилшуда ба ё ба муқобил аст. Ҳамин тавр,
Дар натиҷа «муқобили дукарата» ба амал омад: ҳосили зарбро мусбат гардонида, қарзро кам мекунад. Ду амали манфӣ якдигарро «инкор» мекунанд.
Худатон ҳамин тарзро дар тир озмоиш кунед: аввал ҷаҳишҳо, баъд «муқобил».
Акнун ба саволи калидӣ ҷавоб дода метавонед? Қисман: зарбро фаҳмидед. Тақсимро дар дарсҳои 3.4 · 3/6 ва 3.4 · 4/6 меомӯзем.
1. Барои ҷумлаҳои зерин ҷойи холиро пур кунед:
2. Ададҳои зеринро ҳамчун ҳосили зарби ду адади аломаташон гуногун ва қимати мутлақашон баробар нависед.
Намуна:
Мисоли 2. Ширкат аз бонк 1 000 сомонӣ қарздор аст. Азбаски ширкат пардохтро сари вақт иҷро карда натавонист, қарзаш ҳар моҳ 200 сомонӣ зиёд мешавад. Пас аз чанд вақт ширкат барои ёрӣ ба бонк муроҷиат кард. Бонк тасмим гирифт, ки ҷаримаи се моҳи охирро бартараф кунад, то ширкатро дар баргардонии қарз дастгирӣ намояд.
Қарзи ширкат аз ҳисоби бартараф кардани ҷарима чӣ қадар кам мешавад?
Мушоҳида кунед: агар ҷаримаи се моҳи охир бартараф карда шавад, қарз чӣ гуна тағйир меёбад?
Се моҳ ҷарима: сомонӣ. Қарз 600 сомонӣ кам мешавад.
Амалро аз 0 оғоз кунед ва ҷавобҳоро дар тири ададӣ нишон диҳед:
Ҳосили зарби ду адади манфӣ адади мусбат аст.
Бо қоидаи худ ададҳои манфии додашударо зарб кунед: Хулоса бароред: ҳангоми зарб задани ду адади манфӣ натиҷа чӣ гуна адад мешавад?
Натиҷа адади мусбат мешавад.
Ҳосили зарби адади манфӣ ба адади манфӣ — муқобили норасоӣ аст, ва онро «фоида» гуфта метавонем.
Ҳосили зарби ду норасоӣ (адади манфӣ) чунин маъно дорад, ки норасоӣ кам мешавад, яъне натиҷа «фоида» — адади мусбат аст.
Чӣ тавр бо қоидаи «муқобили муқобил» шарҳ медиҳед, ки Дар кадом вазъияти воқеӣ ду «манфӣ» мусбат мешаванд?
Аломати ҳосили зарби -ро муайян кунед.