1 соат
Саволи калидӣ. Дар дафтари худ нависед: «Дар ин фасл ман мефаҳмам, ки…» — ва ба саволи калидӣ ҷавоб ҷӯед: чӣ тавр ман ададҳои манфиро муқоиса карда метавонам?
Масалан, : нуқтаи дар тир аз чапи нуқтаи меистад. Дар тири амудӣ (ҳароратсанҷ, чуқурӣ): ҳар чӣ нуқта болотар бошад, адад калонтар аст.
1. Ададҳои зеринро дар тири координатӣ қайд кунед:
2. Ададҳои зеринро дар тири координатӣ тасвир кунед:
Ададҳои додашударо ба ададҳои манфӣ ва мусбат ҷудо кунед:
Дар ҳаёти воқеӣ дар куҷо бо ададҳои манфӣ вохӯрдаед? Бо ҳамнишаст муҳокима кунед.
Манфӣ: Мусбат: Мисол: ҳарорати аз сифр паст, қарз, чуқурӣ аз сатҳи баҳр.
Салмон, Лола, Парвиз ва Сабрина оид ба тавозуни корти бонкии худ суҳбат доштанд. Маълум шуд, ки ҳар яке аз онҳо чунин тавозунро доро аст: Салмон сомонӣ, Лола сомонӣ, Парвиз сомонӣ, Сабрина сомонӣ.
Дар тавозуни кадоме аз онҳо маблағ зиёдтар ва дар тавозуни кадоме аз онҳо қарз мавҷуд аст? Шумо инро чӣ тавр муайян карда метавонед?
Муҳокима кунед. Ба шумо чӣ дода шудааст? Шумо чӣ кор бояд кунед? Кӯшиш кунед, ки масъаларо ҳал намоед. Ҷавоби худро бо ҳамсинфон мубодила кунед. Баъд ҳамаро ҳамроҳ дар гурӯҳ муҳокима кунед: мушкилоти асосиро мухтасар кунед ва 2–3-тои онҳоро ба ҳамсинфон баён намоед.
Сатҳи баҳр — хатти хаёлист, ки ҳамчун нуқтаи сарҳисоб барои нишон додани баландӣ ё чуқурии нуқтаҳо ва объектҳои гуногун (баландии кӯҳҳо, чуқурии ғорҳо, чуқурии кӯл ва ғайра) истифода мешавад. Одатан онро сатҳи сифрӣ мешуморанд. Нуқтаҳои аз сатҳи баҳр болотар бо ададҳои мусбат (қуллаи Исмоили Сомонӣ 7 495 м болотар аз сатҳи баҳр аст) ва нуқтаҳои поёнтар бо ададҳои манфӣ ишора мешаванд (шаҳри Боку 28 м аз сатҳи баҳр поёнтар аст, яъне дар «баландии» м).
Ду ғаввос дар кӯли чуқуриаш 6 метр ба об фурӯ рафтанд. Яке аз онҳо то чуқурии метр ва дигаре то чуқурии метр фуромад. Кадоме аз онҳо чуқуртар фуромадааст? Дар тири ададӣ, ки чуқуриро аз сатҳи баҳр (сатҳи об) ифода мекунад, нишон диҳед.
Дар тир ададеро, ки ғаввоси якум то он фуромадааст, ва ададеро, ки ғаввоси дуюм то он шино мекунад, қайд кунед.
Ғаввоси дуюм чуқуртар фуромадааст: нуқтаи аз сифр (сатҳи об) дуртар ва поёнтар аз нуқтаи аст.
Чуқурии як баҳр ва ду кӯл нисбат ба сатҳи баҳр тақрибан чунин аст: кӯли Байкал м; кӯли Танганика м; баҳри Каспий м. Ин чуқуриҳоро дар тири ададӣ қайд кунед.
Ҳангоми муқоисаи чуқуриҳо чиро мушоҳида кардед? Чӣ тавр маълум намудан мумкин аст, ки кадоме аз чуқуриҳо чуқуртар аст?
Чуқурӣ — «баландии» манфӣ. Ҳар қадаре ки чуқурӣ зиёдтар бошад, нуқта аз сифр поёнтар (дар тири уфуқӣ — чаптар) меистад ва адади онро ифодакунанда хурдтар аст.
Дар тири ададӣ аз чап ба рост ҳам ададҳои мусбат ва ҳам ададҳои манфӣ калон мешаванд. Аз рост ба чап ҳам ададҳои мусбат ва ҳам манфӣ хурд мешаванд.
Чӣ тавр бо тири ададӣ ду адади манфиро муқоиса мекунанд? Кадом адад калонтар аст: ё ? Чаро?
Баҳри Каспий ( м) аз кӯли Байкал ( м) чуқуртар аст.
Кадом аломат дуруст аст:
Кадом ададҳо аз хурданд? (Ҳамаи дурустҳоро интихоб кунед.)
Ададҳоро аз хурд ба калон тартиб диҳед: .