1 соат
Мисоли 1. Автобус дар ҳар соат 60 км роҳро тай мекунад. Вай дар соат кадом масофаро тай мекунад?
Ҳал. Автобус дар 1 соат км, дар 2 соат км, дар 3 соат км ва ғайра, дар соат км масофаро тай мекунад.
Мисоли 2. Нархи ҳар метри матоъ сомонӣ аст. Нархи 25 метри ҳамин матоъ чанд сомониро ташкил медиҳад?
Ҳал. Нархи 1 метри матоъ сомонӣ, нархи 2 метри он сомонӣ, нархи 3 метраш сомонӣ ва ғайра, нархи 25 метри ҳамин матоъ сомониро ташкил медиҳад.
Шумо ин дарсро чӣ ном мегузоштед? Як варианти ном: «Ифодаҳои ҳарфӣ».
Барои ҳама
Барои онҳое, ки мехоҳанд масъалаи мураккабтар ҳал намоянд
1. Суръати худи заврақи мотордор 18 км/соат аст. Заврақ бо равиши ҷараёни дарё равона аст. Агар суръати ҷараёни об 2 км/соат бошад, дар муддати соат вай кадом масофаро тай мекунад? Ифодаи ҳарфӣ тартиб диҳед.
2. Барои ҳисоб намудани периметри секунҷаи ҳар як тарафаш см ифода тартиб диҳед ва қиматҳои онро ҳангоми = 2 см; 3 см; 5 см ва 7 см будан ёбед.
3. Дарозии хатти шикастаеро, ки ҳар қисмаш баробар аст, ёбед. Шумораи қисмҳои он 6-то мебошад.
4. Давомнокии рӯз соат аст. Давомнокии шаб чанд аст? Ифода тартиб дода, қимати онро ҳангоми 10; 13 будан ёбед.
5. Автобус бо суръати 50 км/соат ҳаракат мекунад. Вай дар муддати соат кадом масофаро тай менамояд? Ифода тартиб дода, қимати онро ҳангоми = 2 соат, 2 соату 30 дақ., 5 соат будан ҳисоб кунед.
6. Аз бозор кг картошкаи нархи 1 килоаш 60 дирам ва 12 кг пиёзи нархи 1 килоаш дирам хариданд. Фаҳмонед, ки ифода чиро мефаҳмонад:
7. Падар аз писар 24 сол калон аст. Агар ҳоло падар ‑сола ва писар ‑сола бошанд, катакҳои холии ҷадвалро пур кунед:
| 30 | 32 | 44 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 6 | 16 | 24 |
8. Тарафи квадрат см аст. Барои ёфтани периметри он ифода тартиб диҳед. Қимати ифодаи ҳосилкардаатонро ҳангоми 7; 12 будан ёбед.
9. Амалҳоро иҷро намоед:
10*. Адади дурақамаи ‑ро бо рақами якиҳояш А зарб зада, адади дурақамаи ‑ро ҳосил карданд. Ҳарфи А кадом рақамро ифода мекунад?
11*. Адади дурақамаи ‑ро бо адади дурақамаи зарб зада, адади серақамаи ‑ро ҳосил намуданд. Рақамҳои А ва Б чӣ гунаанд?
12*. Адади дурақамаеро ёбед, ки аз рақами якиҳояш 3 маротиба калон аст.
13*. Адади дурақамаеро ёбед, ки ба 2, ба 3 ва ба 5 каратӣ буда, ба 4 тақсим нашавад.
14*. Ба ҷойи ҳарфҳои А ва Б кадом рақамҳоро гузорем, ки дар натиҷа баробарии дурусти зерин ҳосил шавад: Дар ин навишт адади дурақама ва адади серақамаи ҳамаи рақамҳояш якхеларо ифода менамоянд.
15. Дар нури координатӣ порчаи воҳидиро интихоб намуда, дар он ададҳои зеринро қайд кунед:
16. Синф 28 нафар хонанда дорад. Шумораи писарон аз шумораи духтарон 6 нафар зиёд аст. Синф чанд писар дораду чанд духтар?
17. Қимати ифодаро ёбед:
Дар зеҳн ҷавоб диҳед (2 дақиқа):
Навишти маънои ‑ро дорад: адади 25 ба зарб зада шудааст. Дар байни адад ва ҳарф аломати зарбро одатан намегузоранд (дар мавзӯи 10.3 муфассал меомӯзем).
Худро арзёбӣ кунед. Дар паҳлуи ҳар сатр ✓ ё ✗ гузоред:
Тарафи секунҷаи баробартараф см аст. Периметри он см аст. Қимати периметрро ҳангоми см ёбед (бо см).
Давомнокии рӯз соат аст. Давомнокии шаб соат аст. Ҳангоми шаб чанд соат аст?
Хатти шикаста аз 6 қисми баробар иборат аст, дарозии ҳар қисм см. Дарозии хатти шикастаро бо ифодаи ҳарфӣ нависед.
Барои кадом қиматҳои ифодаи аз ифодаи калон аст? Ҳамаи ҷавобҳои дурустро интихоб кунед.