1.4 · 2/2. Сохтани порчаҳо ва воҳидҳои дарозӣ - Геометрия — синфи 7
Порчаҳо бо дарозии каср
Агар дарозии порча бо адади каср ифода шуда бошад, онро чӣ тавр месозанд?
Мисоли 1. A B = 3,5 AB = 3{,}5 A B = 3 , 5 A B = 3,5 AB = 3{,}5 A B = 3 , 5 = 3 = 3 = 3
Мисоли 2. A B = 4 2 5 AB = 4\dfrac{2}{5} A B
навбатӣ Такрор ва санҷиш: боби 1 · 1/2. Кори санҷишӣ 1 соат
=
4 5 2
= 2 5 ⋅ 10 = \dfrac{2}{5} \cdot 10 = 5 2 ⋅ 10 Мисоли 3. Порчаи воҳидии O E OE OE O B = 2,4 ⋅ O E OB = 2{,}4 \cdot OE OB = 2 , 4 ⋅ OE O E OE OE 2 ⋅ O E 2 \cdot OE 2 ⋅ OE 0,4 ⋅ O E = 4 10 O E = 2 5 O E 0{,}4 \cdot OE = \dfrac{4}{10} OE = \dfrac{2}{5} OE 0 , 4 ⋅ OE = 10 4 OE = 5 2 OE O B = 2 ⋅ O E + 2 5 O E OB = 2 \cdot OE + \dfrac{2}{5} OE OB = 2 ⋅ OE + 5 2 OE
Роҳи дигари сохтани 0,4 ⋅ O E 0{,}4 \cdot OE 0 , 4 ⋅ OE O E OE OE
Бо хаткашаки худ чен кунед: хаткашакро ба порча гузоред, ки тақсимоти «0» дар нӯги порча бошад.
Дарозии порчаро бо хаткашак чен кунед санҷида бин! Аз нав
Табдили воҳидҳои дарозӣ Бо сантиметр. 3,6 3{,}6 3 , 6 = 3,6 ⋅ 10 = 3{,}6 \cdot 10 = 3 , 6 ⋅ 10 = 36 = 36 = 36 4,5 4{,}5 4 , 5 = 4,5 ⋅ 100 = 4{,}5 \cdot 100 = 4 , 5 ⋅ 100 = 450 = 450 = 450 3,2 3{,}2 3 , 2 = 3,2 ⋅ 1000 = 3{,}2 \cdot 1000 = 3 , 2 ⋅ 1000 = 3200 = 3200 = 3200 = 3200 ⋅ 100 = 3200 \cdot 100 = 3200 ⋅ 100 = 320 000 = 320\,000 = 320 000
450 дм = ( 450 : 10 ) м = 45 м = ( 45 : 1000 ) км = 0,045 км ; 450 \text{ дм} = (450 : 10) \text{ м} = 45 \text{ м} = (45 : 1000) \text{ км} = 0{,}045 \text{ км}; 450 дм = ( 450 : 10 ) м = 45 м = ( 45 : 1000 ) км = 0 , 045 км ; 4,7 дм = ( 4,7 : 10 ) м = 0,47 м = 0,00047 км ; 4{,}7 \text{ дм} = (4{,}7 : 10) \text{ м} = 0{,}47 \text{ м} = 0{,}00047 \text{ км}; 4 , 7 дм = ( 4 , 7 : 10 ) м = 0 , 47 м = 0 , 00047 км ; 6 см = ( 6 : 10 ) дм = 0,6 дм = 0,06 м = 0,00006 км . 6 \text{ см} = (6 : 10) \text{ дм} = 0{,}6 \text{ дм} = 0{,}06 \text{ м} = 0{,}00006 \text{ км}. 6 см = ( 6 : 10 ) дм = 0 , 6 дм = 0 , 06 м = 0 , 00006 км . Касрҳои оддӣ. 1 1 1 = 1000 = 1000 = 1000 = 100 000 = 100\,000 = 100 000 = 1 000 000 = 1\,000\,000 = 1 000 000
6 7 8 мм = 55 8 ⋅ 1 1 000 000 км = 55 8 000 000 км = 11 1 600 000 км . 6\frac{7}{8}\text{ мм} = \frac{55}{8} \cdot \frac{1}{1\,000\,000}\text{ км} = \frac{55}{8\,000\,000}\text{ км} = \frac{11}{1\,600\,000}\text{ км}. 6 8 7 мм = 8 55 ⋅ 1 000 000 1 км = 8 000 000 55 км = 1 600 000 11 км .
Сумма ва фарқи порчаҳо Мисоли 4. Порчаи A B = 12 AB = 12 A B = 12 B C = 5 BC = 5 BC = 5 A B + B C AB + BC A B + BC A B − B C AB - BC A B − BC
A C = A B + B C = 12 + 5 = 17 см . AC = AB + BC = 12 + 5 = 17 \text{ см}. A C = A B + BC = 12 + 5 = 17 см . Порчаи A B − B C AB - BC A B − BC B B B A A A B M = B C = 5 BM = BC = 5 BM = BC = 5
A M = A B − B M = A B − B C = 12 − 5 = 7 см . AM = AB - BM = AB - BC = 12 - 5 = 7 \text{ см}. A M = A B − BM = A B − BC = 12 − 5 = 7 см .
Кор дар синф
Машқҳо 1. Бо хаткашак порчаҳоро созед:
а) A B = 5,3 AB = 5{,}3 A B = 5 , 3 C D = 4,8 CD = 4{,}8 C D = 4 , 8 M P = 0,7 MP = 0{,}7 MP = 0 , 7
б) A B = 8 3 4 AB = 8\dfrac{3}{4} A B = 8 4 3 C D = 1 5 CD = \dfrac{1}{5} C D = 5 1 P K = 5 1 2 PK = 5\dfrac{1}{2} P K = 5 2 1 M E = 3 4 5 ME = 3\dfrac{4}{5} ME = 3 5 4
в) порчаи воҳидии O E = 1 OE = 1 OE = 1 O M = 0,6 ⋅ O E , OM = 0{,}6 \cdot OE, OM = 0 , 6 ⋅ OE , O K = 3,7 ⋅ O E , OK = 3{,}7 \cdot OE, O K = 3 , 7 ⋅ OE , O P = 8,5 ⋅ O E , OP = 8{,}5 \cdot OE, OP = 8 , 5 ⋅ OE , O C = 7,8 ⋅ O E , OC = 7{,}8 \cdot OE, OC = 7 , 8 ⋅ OE , O A = 2,8 ⋅ O E . OA = 2{,}8 \cdot OE. O A = 2 , 8 ⋅ OE .
2. Ададҳои 4,7 4{,}7 4 , 7 6,3 6{,}3 6 , 3 9,4 9{,}4 9 , 4
3. Агар порчаи A D = 2 AD = 2 A D = 2 A B = 2 ⋅ A D ; AB = 2 \cdot AD; A B = 2 ⋅ A D ; A C = 3 ⋅ A D ; AC = 3 \cdot AD; A C = 3 ⋅ A D ; A M = 8 ⋅ A D ; AM = 8 \cdot AD; A M = 8 ⋅ A D ; A E = 2,5 ⋅ A D . AE = 2{,}5 \cdot AD. A E = 2 , 5 ⋅ A D .
4. Порчаи M N = 10 MN = 10 MN = 10 M A = 0,4 ⋅ M N ; MA = 0{,}4 \cdot MN; M A = 0 , 4 ⋅ MN ; M B = 1,5 ⋅ M N ; MB = 1{,}5 \cdot MN; MB = 1 , 5 ⋅ MN ; M C = 0,8 ⋅ M N . MC = 0{,}8 \cdot MN. MC = 0 , 8 ⋅ MN .
5. Ададҳои 370 370 370 48 48 48 0,6 0{,}6 0 , 6 780 780 780 9,4 9{,}4 9 , 4 820 820 820 15 000 15\,000 15 000 4 4 4 5 5 5
6. Порчаи A D = 20 AD = 20 A D = 20 A B = 1 2 A D , AB = \dfrac{1}{2} AD, A B = 2 1 A D , A C = 2 5 A D , AC = \dfrac{2}{5} AD, A C = 5 2 A D , A M = 4 5 A D . AM = \dfrac{4}{5} AD. A M = 5 4 A D .
7. Масофаи байни шаҳрҳои Душанбе ва Кӯлоб 200 км аст. Онро аввал бо метр, баъд бо дециметр, сипас бо сантиметр ва дар охир бо миллиметр ифода кунед.
8. Порчаҳои A B AB A B B C BC BC A B + B C , AB + BC, A B + BC , A B − B C , AB - BC, A B − BC , 2 ( A B + B C ) , 2(AB + BC), 2 ( A B + BC ) , 3 ( A B − B C ) , 3(AB - BC), 3 ( A B − BC ) , 2 5 ( A B + B C ) , \dfrac{2}{5}(AB + BC), 5 2 ( A B + BC ) , 2,5 ( A B − B C ) 2{,}5(AB - BC) 2 , 5 ( A B − BC ) A B = 4 AB = 4 A B = 4 B C = 2 BC = 2 BC = 2 A B = 4 AB = 4 A B = 4 B C = 3 BC = 3 BC = 3
9. Ададҳои 5 6 7 5\dfrac{6}{7} 5 7 6 8 1 3 8\dfrac{1}{3} 8 3 1 9 1 5 9\dfrac{1}{5} 9 5 1 450 450 450 4 3 8 4\dfrac{3}{8} 4 8 3 9 3 10 9\dfrac{3}{10} 9 10 3
10. Ҳамон масъала, ки дар 8, агар: в) A B = 5 AB = 5 A B = 5 B C = 3 BC = 3 BC = 3 A B = 1 2 AB = \dfrac{1}{2} A B = 2 1 B C = 2 5 BC = \dfrac{2}{5} BC = 5 2
Вазифаи хонагӣ
Машқҳои 5, 6, 7, 8.
Вазифаи хонагии электронӣ «Геометрия 7 · Вазифаи хонагӣ · 1.4» (онро аз омӯзгор гиред): 6 савол. 2 кӯшиш.
Хулоса
Порчаҳои баробар — онҳое, ки болои ҳам гузоштанд ҳамҷоя мешаванд. Порчаҳоро бо гузоштан дар нур муқоиса мекунанд.
Дарозии порча — адади мусбат: ба суммаи дарозии қисмҳо баробар, порчаҳои баробар дарозии баробар доранд, порчаи воҳидӣ — як воҳид.
Воҳидҳо: 1 м = 10 дм = 100 см = 1000 мм; 1 км = 1000 м.
Нуқтаҳои A , B , C A, B, C A , B , C A B = A C + C B , AB = AC + CB, A B = A C + CB , A C = A B + B C AC = AB + BC A C = A B + BC B C = B A + A C BC = BA + AC BC = B A + A C
Саволҳо барои такрор
Воҳиди доимии байналхалқии дарозӣ чист?
Порчаҳоро бо кадом асбоб чен мекунанд?
Дарозии синфхона 6 м аст. Оё он порча шуда метавонад?
Дар кадом ҳолат порчаҳо баробар номида мешаванд?
Воҳидҳои дарозӣ кадомҳоянд?
Дар ин дарс
Ман метавонам порчаро бо дарозии каср (бо мм ва бо касрҳои оддӣ) бо хаткашак созам.Ман метавонам воҳидҳои дарозиро ба якдигар табдил диҳам (мм, см, дм, м, км).Ман метавонам суммаи ва фарқи порчаҳоро созам ва ҳисоб кунам. Такрор (2 дақиқа)
Чанд миллиметр дар як сантиметр аст? Чанд метр дар як километр?
Агар C C C A B AB A B A B AB A B
A B = 9 AB = 9 A B = 9 A C = 4 AC = 4 A C = 4 C B = 5 CB = 5 CB = 5 Ҷавобҳо
10 мм; 1000 м; 2) A B = A C + C B ; AB = AC + CB; A B = A C + CB ; C , C, C , 4 + 5 = 9. 4 + 5 = 9. 4 + 5 = 9.
Расми 1. Порчаи 2,4·OE аз 2·OE ва 0,4·OE иборат аст. Расми 2. AB + BC = AC ва AB − BC = AM. Калимаҳои калидӣ порчаҳои баробар дарозии порча порчаи воҳидӣ метр эталон хаткашаки тақсимотдор фарқи порчаҳо
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам? Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ман метавонам порчаро бо дарозии каср бо хаткашак бисозам.
Ман метавонам воҳидҳои дарозиро ба якдигар табдил диҳам.
Ман метавонам суммаи ва фарқи порчаҳоро созам.
Ман медонам, ки аз се нуқтаи як хат кадомаш дар байн аст.
Кадом ҳадафро боз такрор кардан мехоҳед?
Порчаи O B = 1,5 ⋅ O E OB = 1{,}5 \cdot OE OB = 1 , 5 ⋅ OE
Як ҷавобро интихоб кунед A Фақат нисфи O E OE OE
B Порчаи O E OE OE O E OE OE
C Порчаи 2 ⋅ O E 2 \cdot OE 2
D ⋅
OE
Порчаи O E OE OE 1,5 1{,}5 1 , 5
