1 соат
Дар хати рости нуқтаи -ро ишора мекунем. Ин нуқта хатро ба ду қисм ҷудо мекунад. Ҳар як қисм нур аст, нуқтаи — ибтидои ҳарду нур.
Шуоъҳои Офтоб ва чароғ мисли нурҳо мебошанд: онҳо аз як нуқта баромада, беинтиҳо давом меёбанд. Нурро бо як ҳарфи хурд ё бо ду ҳарфи калон ишора мекунанд; ҳарфи аввал ибтидои нур аст. Масалан, нури аз нуқтаи сар шуда, аз нуқтаи мегузарад ва ба тамом намешавад. Нури бошад, аз сар мешавад ва ба тарафи дигар равона аст: нури ва нури .
Агар дар хати рост ду нуқтаи ва гузорем, хат ба се қисм ҷудо мешавад. Қисми байни нуқтаҳо порча аст.
Порчаро бо як ҳарфи хурди лотинӣ () ё бо ду ҳарфи калон ишора мекунанд: порчаи порчаи Порчаҳоро дар ҳаёт ҳар қадам мебинем: пояҳои миз, қалам, симҳои байни ду симчӯб, теғаҳои хона.
Се нуқтаи -ро дар хати рост шаш тарз ҷойгир кардан мумкин аст (расми 2).
Дар ҳолатҳои 1 ва 6 нуқтаи дар байни ва аст; дар ҳолатҳои 2 ва 4 нуқтаи дар байни ва дар ҳолатҳои 3 ва 5 нуқтаи дар байни ва
Мисоли 1. Дар ҳамворӣ 4 нуқтаи -ро интихоб кардаем. Аз ин нуқтаҳо чанд хати рост мегузарад? Чанд порча ҳосил мешавад, ки нӯгҳояшон ҳамин нуқтаҳо бошанд?
Ҳал. Пеш аз ҳама ҳолатҳои ҷойгиршавии нуқтаҳоро муайян мекунем (расми 3).
Ҷавоб: аз чор нуқта ё як, ё чор, ё шаш, ё бешумор хат мегузарад; агар нуқтаҳо ба ҳам напайвандад, 6 порча ҳосил мешавад ().
Оё масъаларо пурра ҳал кардем? Боз кадом ҳолатҳо ҷой дошта метавонанд (масалан, ду нуқта ба ҳам мепайвандад)? Худатон санҷед.
Дар синф
1. Дар хати рости чор нуқтаи -ро гузоред. Кадоме аз нуқтаҳо дар байни нуқтаҳои дигар мехобад? Ҳамаи ҳолатҳои имконпазирро нишон диҳед.
2. Дар нури нуқтаи -ро тасвир кунед. Ҳолатҳои имконпазирро нишон диҳед. Кадом нуқта дар байни нуқтаи ва нуқтаи дигар мехобад?
3. Дар ҳамворӣ нуқтаҳои интихоб кардаем. Аз ин нуқтаҳо чанд хати рост мегузарад? Чанд порча ҳосил мешавад, ки нӯгҳояшон ҳамин нуқтаҳо бошанд? Ҳамаи ҳолатҳоро тадқиқ кунед, чуноне ки дар мисоли 1 дидем.
4. Ҳамон масъаларо барои 5 нуқта ҳал кунед. Ду ҳолати асосиро дида бароед: ҳамаи панҷ нуқта дар як хат; ҳеҷ се нуқта дар як хат нест.
Дар хона
5. Дар порчаи ду нуқтаи ва -ро нишона кунед. Кадом нуқта метавонад: а) дар байни ва б) дар байни ва в) дар байни ва г) дар байни ва д) дар байни ва хобида бошад?
6. Дар канори роҳ: а) панҷ; б) чор; в) шаш симчӯб шинонидаанд. Ҳар ду симчӯбро бо порчаи сим мепайвандем. Чанд порчаи сим лозим аст? Агар симчӯбҳо ранги гуногун дошта бошанд, онҳоро бо чанд тартиб дар як қатор ҷойгир кардан мумкин аст? Яке аз тартибҳоро нависед ва нишон диҳед, ки кадом симчӯб дар байни ду симчӯби дигар мехобад.
★ Барои ҳавасмандон
7. Масъалаи 4-ро барои 6 нуқта ва барои 10 нуқта ҳал кунед (ҳеҷ се нуқта дар як хат нест). Чанд хати рост ва чанд порча ҳосил мешавад? Қоидаи умумӣ барои нуқта пайдо кунед.
Машқҳои 5 ва 6. Дар дафтари хотира таърифи нур ва порчаро нависед ва қоидаи тартиби се нуқтаро бо расм нишон диҳед.
Нур — қисми хати рост аст, ки аз як тараф бо нуқта маҳдуд аст. Нур ибтидо дорад, аммо интиҳо надорад.
Порча — қисми хати рост аст, ки бо ду нуқта маҳдуд аст. Нуқтаҳои маҳдудкунанда нӯгҳои порча мебошанд.
Аз се нуқтаи дар хати рост хобида фақат яктоаш дар байни дутои дигараш мехобад.
Нур аз порча ва хати рост чӣ фарқ дорад? Нури ва нури чаро як нур нест?
Нури ва нури як нур аст.
Се нуқтаи дар як хати рост хобидаанд ва дар байни ва аст. Кадом ҷумла нодуруст аст?
дар байни ва аст
Нуқтаҳои ва дар ду тарафи мехобанд
Порчаи нуқтаи -ро дар бар мегирад