Қуттӣ барои ғалладона
Кубчаҳоро қабат ба қабат ҳисоб кунед: қабатро пур кунед, сипас қабатҳоро ҷамъ кунед.
1 соат
Кубчаҳоро қабат ба қабат ҳисоб кунед: қабатро пур кунед, сипас қабатҳоро ҷамъ кунед.
1. Куб чанд теға, рӯя ва қулла дорад?
2. Фарқи куб аз призмаи росткунҷа дар чист?
Насим мехоҳад, ки барои хоҳараш аз қуттӣ курсӣ созад. Барои оро додани рӯяҳои он аз матоъ истифода мебарад. Қуттӣ шакли кубро дорад, теғааш 40 см. Чанд м² матоъ лозим мешавад?
Масоҳати сатҳи пурраи куб: см² м² (1 м² = 10 000 см²).
Тасаввур кунед, ки шумо ба мактаби нав омадед. Омӯзгор гуфт: пеш аз оғоз кардани дарс бояд муайян кард, ки оё миқдори ҳавои синфхона барои ҳамаи хонандагон кифоя аст.
Аз рӯйи меъёрҳои санитарӣ барои як хонанда дар синф бояд на камтар аз 6 метри кубӣ ҳаво бошад. 1 метри кубӣ — ин ҳаҷмест, ки дар куби дарозӣ, бар ва баландиаш 1 м ҷой мегирад. Андозаҳои синфхона: дарозӣ 8 м, бар 6 м, баландӣ 3 м.
Ба фикри шумо, дар ин синфхона чӣ қадар ҳаво ҳаст? Бо назардошти меъёрҳо, ҳаҷми ҳавои синф барои чанд хонанда мувофиқ аст?
Мисоли 1. Тасаввур кунед, ки расми зерин нақшаи қуттиест, ки дар он ғалладонаро барои аз фабрика ба нуқтаҳои фурӯш расондан ҷой мекунанд. Ғалладона дар бастаҳои шакли куб ҷойгир шудааст; ҳар баста як катакча ҳаҷм дорад. Ба фикри шумо, чанд бастаи ғалладона дар қуттӣ ҷой мешавад?
бар катак, дарозӣ катак, баландӣ катак. Призмаи калон аст.
Тахмин ҳар кас мекунад («ду баробар калон?»). Санҷиш дар қадами зерин.
Мисоли 2. Призмаи асосӣ () ва призмаи калон () аз кубчаҳои хурд сохта шудаанд.
Қабати болоии призмаи асосӣ: куб; призмаи калон: куб.
Призмаи асосӣ 2 қабат дорад, призмаи калон — 4 қабат.
Призмаи хурд: куб; призмаи калон: куб. Андозаҳо 2 баробар зиёд шуданд, вале кубчаҳо баробар зиёд шуданд!
Чӣ тавр шумораи кубчаҳоро дар призма ҳисоб кардан мумкин аст? Чаро призмаи андозаҳояш ду баробар зиёдшуда аз ду маротиба зиёд кубча дорад?