1 соат
Саволи калидӣ. Дар дафтари худ нависед: «Дар ин фасл ман мефаҳмам, ки чӣ тавр ба таври самарабахш адади калонтаринеро ёфтан мумкин аст, ки ҳар як адади додашуда ба он бе бақия тақсим шавад».
Ба вазъият дар охири дарси 1.1 · 3/5 бармегардем. Ҳоло се мисоли хурдро дида мебароем.
6 ширинӣ: дар 1 халта — 6, дар 2 халта — 3-тогӣ, дар 3 халта — 2-тогӣ, дар 6 халта — 1-тогӣ.
9 ширинӣ ба ҳамон халтаҳо: ба 1 ва 3 халта бебақия тақсим мешавад, вале ба 2 ва 6 халта не: (бақия 1), (бақия 3).
Шумораи умумии халтаҳо барои ҳарду: 1 ё 3. Зиёдтаринаш — 3 халта: дар ҳар халта 2 ширинии себӣ ва 3 ширинии шафтолуӣ.
21 қалам: дар 1 қуттӣ — дар 3 қуттӣ — дар 7 қуттӣ —
7 қалам: дар 1 қуттӣ — дар 7 қуттӣ —
Ғунҷоиши қуттӣ барои ҳарду адад мувофиқ бошад, бояд ҳам барои 21, ҳам барои 7 дуруст бошад. Чунин ғунҷоишҳо: 1 ва 7. Калонтаринаш — 7.
Ҷавоб: дар ҳар қуттӣ 7 қалам: 3 қуттии сурх ва 1 қуттии сиёҳ.
| Дар як халта | 64 : …; 32 : …; 48 : … | Бебақия? |
|---|---|---|
| 1 | 64; 32; 48 | ҳа |
| 2 | 32; 16; 24 | ҳа |
| 3 | 21 (бақ. 1); 10 (бақ. 2); 16 | не |
| 4 | 16; 8; 12 | ҳа |
| 8 | 8; 4; 6 | ҳа |
| 16 | 4; 2; 3 | ҳа |
Ҳамаи ададҳои ёфташуда (1, 2, 4, 8, 16) барои ҳар се навъ мувофиқанд. Калонтаринашон — 16. Пас халтаҳо: яъне ҳамагӣ 9 халта.
Дар хотир доред: дар ҳар се мисол якчанд адад (6 ва 9; 21 ва 7; 64, 32 ва 48) ба як ва ҳамон адад тақсим шуданд (3 халта, 7 қалам, 16 харбуза). Чунин ададро дар дарсҳои оянда ном мегузорем ва қоидаи ёфтани онро меомӯзем.
1. 12 ширинии себӣ ва 18 ширинии шафтолуӣро ба халтаҳо баробар тақсим кардан лозим (дар ҳар халта ширинии себӣ ва шафтолуӣ ба миқдори якхела). Ба чанд халта тақсим кардан мумкин аст? Зиёдтарин шумораи халтаҳоро ёбед ва нависед, ки дар ҳар халта чанд ширинии себӣ ва чанд ширинии шафтолуӣ мешавад.
2. Аз ададҳои 1 то 12 ҳамонҳоеро нависед, ки 12 ба онҳо бе бақия тақсим мешавад. Ба ҳар кадом тақсимро нишон диҳед:
3. 30 нок, 45 себ ва 60 шафтолуро дар халтаҳо баробар ҷойгир кардан лозим (ҳар навъ алоҳида; дар ҳамаи халтаҳо шумораи мева якхела). Дар як халта зиёдтарин чандто мева ҷой мешавад? Чандто халта лозим мешавад?
4. Дар синф 18 писар ва 24 духтар ҳаст. Синфро ба гурӯҳҳо ҷудо кардан лозим, ки шумораи писарон дар ҳамаи гурӯҳҳо якхела ва шумораи духтарон ҳам якхела бошад. Зиёдтарин шумораи гурӯҳҳо чандто аст? Дар ҳар гурӯҳ чанд писар ва чанд духтар мешавад?
5. 28 ва 42 дафтарро ба бастаҳо бастан лозим: дар ҳамаи бастаҳо шумораи дафтар якхела аст. Дар як баста зиёдтарин чанд дафтар гузоштан мумкин аст? Чандто баста мешавад?
6. 16 ва 40 ширинӣро ба халтаҳои баробар тақсим мекунем (шумораи халтаҳо барои ҳарду якхела). Ба 16 халта 16 ширинӣ тақсим мешавад, вале 40 не. Ёбед, ки ба кадом шумораи халтаҳо ҳарду адад бебақия тақсим мешаванд. Зиёдтаринаш кадом аст?
Дар ҳар як баробарӣ адади бо ранги ғафс навишташуда чӣ ном дорад: зарбшаванда, ҳосили зарб, тақсимшаванда, тақсимкунанда ё ҳосили тақсим?
Се гурӯҳи хонандагон аз 56, 63 ва 49 нафар иборатанд. Онҳо дар рӯзҳои гуногун ба саёҳат мераванд. Барои саёҳат автобусҳо фармоиш медиҳанд, ки шумораи ҷойҳои нишасташон мувофиқ бошад: пас аз нишастани хонандагон ҳамаи ҷойҳо банд шаванд ва касе бе ҷой намонад.
Муайян кунед: автобус чанд ҷойи нишаст дорад ва дар ҳар рӯз чанд автобус лозим аст?
Барои туҳфа аз қуттии якум 6 ширинии себӣ ва аз қуттии дуюм 9 ширинии шафтолуӣ лозим шуд. Ширинӣ ба халтаҳо баробар тақсим мешавад: дар ҳар як халта миқдори якхелаи ширинии себӣ ва миқдори якхелаи ширинии шафтолуӣ мегузоранд. Зиёдтарин шумораи халтаҳо чандто шуда метавонад?
Ҳар як квадрати хурд — як ширинӣ. Дар вараққа ё дар экран аввал 6 квадратро ба зиёдтарин шумораи халтаҳо тақсим кунед; баъд 9 квадратро ба ҳамон халтаҳо тақсим карда бинед.
Шумо бояд 21 қалами сурх ва 7 қалами сиёҳро дар қуттиҳо баробар ҷойгир кунед: ранги қаламҳо ҷудо, ғунҷоиши ҳамаи қуттиҳо якхела. Дар қуттиҳои чанддонагӣ ин корро кардан мумкин аст? Ба ҳар қуттӣ чанд қалам мерасад?
Деҳқон аз майдон 64 харбузаи қанднабот, 32 харбузаи амирӣ ва 48 харбузаи гулобӣ ҷамъ кард. Вай мехоҳад дар ҳар як халта миқдори якхелаи харбузаҳои як навъро ба бозор барад ва халтаҳо камтарин бошанд. Ба ӯ ёрӣ диҳед: дар як халта зиёдтарин чанд харбуза мегунҷад?
Санҷед: агар дар як халта 1 дона андозад, оё ин калонтарин халта аст? Агар 2 дона бошад-чӣ? Агар 3 дона бошад-чӣ?
Кадом мисол ба шумо душвортар намуд? Чаро? Саволи калидиро бо суханони худ дубора нависед.
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):