1 соат
Дар дарси 1.1 · 2/5 ТУК-ро бо навиштани ҳамаи тақсимкунандаҳо меёфтем. Вақте ки ададҳо калонанд, ин тӯлонист. Усули осонтарро меҷӯем.
Мисол. ТУК-и 25, 40 ва 90-ро меёбем.
Зарбшавандаи содаи умумии ҳар се адад — танҳо 5. Он дар 25 ду маротиба, дар 40 ва 90 як маротиба меояд; камтарини дучорӣ — 1. Пас
Зарбшавандаҳои содаро бо усули «сутунӣ» ёфтан осон аст: ададро ба хурдтарин адади сода тақсим мекунем, ҳосили тақсимро дар сутуни чап навишта, ҳамин тавр то 1 давом медиҳем. Зарбшавандаҳои сода дар сутуни рост ҷамъ мешаванд.
Дигар мисолҳо:
Яъне Ҳамин тавр ва
Се гурӯҳи хонандагон аз 56, 63 ва 49 нафар иборатанд. Автобусҳо бояд ҷойи нишасти якхела дошта бошанд ва ҳамаи ҷойҳо банд шаванд. Адади ҷойҳои нишаст бояд ба 56, 63 ва 49 бебақия тақсим шавад. Калонтаринашро меёбем:
Зарбшавандаи содаи умумӣ — танҳо 7. Пас : автобус 7 ҷойи нишаст дорад.
Шумораи автобусҳо: барои гурӯҳи якум барои дуюм барои сеюм Ҳамагӣ автобус (ҳар гурӯҳ дар рӯзи худ меравад).
Автобусҳои ғунҷоишашон зиёдтар чӣ бартарӣ доранд? Шумораи автобусҳо камтар мешавад. Дар бисёр масъалаҳо ва ҳолатҳои воқеӣ аз тақсимкунандаи умумии калонтарини ададҳо истифода бурдан муносибтар аст.
1. Барои ҷуфти ададҳои зерин ҳамаи тақсимкунандаҳои умумиро ёбед:
2. Тақсимкунандаи умумии калонтарини ададҳои додашударо нависед ва амалҳои худро шарҳ диҳед:
3. Тақсимкунандаи умумии калонтарини ададҳои зеринро ёбед ва фаҳмонед, ки чӣ тавр онро ёфтед:
4. Барои кашонидани 140 т ангишт ба як ноҳия ва 55 т ангишт ба ноҳияи дигар якчанд мошинҳои иқтидори борбардориашон якхела ҷудо карданд. Иқтидори борбардории мошин бояд ҳарчи калонтар бошад (то шумораи мошинҳо камтарин шавад). Муайян кунед, ки чандто мошини боркаш ҷудо карда шудааст ва иқтидори борбардориашон чӣ қадар аст.
5. Ду рафиқ анор чиданд: якум 36 дона ва дуюм 45 дона. Онҳо мехоҳанд, ки анорҳои худро дар қуттиҳо бо миқдори зиёдтарин баробар ҷойгир намоянд. Дар ҳар қуттӣ бояд чанддонагӣ анор ҷойгир намоянд? Тарзи муносиби ҳалли масъаларо истифода бурда, интихоби худро шарҳ диҳед.
6. Ба Гулбарг ва Фурӯзон 36 бех ниҳоли себ, 54 бех ниҳоли шафтолу ва 30 бех ниҳоли нок оварданд. Барои ҳар як намуди ниҳол қаторҳои баробар ҷудо карда шудааст (шумораи ниҳолҳо дар ҳамаи қаторҳо якхела аст; қаторҳо ҳарчи камтар бошанд). Маълум кунед, ки барои ҳар як намуди ниҳол чандтоӣ қатор ҷудо карда шудааст ва дар ҳар як қатор чандтоӣ ниҳол шинондан мумкин аст.
ТУК-и 18 ва 48-ро меёбем.
ва
Зарбшавандаҳои содаи умумӣ: 2 ва 3.
Зарбшавандаи 2 дар 18 як маротиба, дар 48 чор маротиба: камтар — дар 18 (1 маротиба). Зарбшавандаи 3 дар 18 ду маротиба, дар 48 як маротиба: камтар — дар 48 (1 маротиба).
Ҳосили зарб:
Ин адади ҳосилшуда ТУК-и 18 ва 48 аст: (бо навиштани тақсимкунандаҳо низ 6 ба даст омада буд).
Барои ёфтани ТУК-и ададҳои додашуда:
Агар ададҳо зарбшавандаи содаи умумӣ надошта бошанд, ТУК-и онҳо 1 аст. Агар танҳо як зарбшавандаи содаи умумӣ дошта бошанд ва он ақаллан дар як адад танҳо як маротиба дучор шавад, ТУК ба ҳамин зарбшаванда баробар аст.
Яке аз усулҳои муносиби ёфтани калонтарин ададе, ки ҳамаи ададҳои додашуда ба он тақсим мешаванд, — ин ба зарбшавандаҳои сода ҷудо кардани ададҳои додашуда ва ёфтани ТУК-и онҳо мебошад.
ТУК-ро чӣ тавр бо ҷудокунӣ ба зарбшавандаҳои сода меёбанд? Қоидаро бо суханони худ нависед. Кадом қадамаш душвортар буд?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):