1 соат
Нури горизонталиеро тасвир менамоем, ки аз нуқтаи оғоз меёбад (расми 1). Дар он нуқтаи ‑ро қайд мекунем. Дар поёни нуқтаи адади 0, дар поёни нуқтаи адади 1 менависем. Порчаи ‑ро минбаъд порчаи воҳидӣ меномем.
Ҳар се ном як чизро мефаҳмонанд.
Мисоли 1. Координатаҳои нуқтаҳоро дар расми 1 хонед.
Ҳал. Мешуморем, ки аз нуқтаи то нуқта чанд порчаи воҳидӣ гузошта шудааст. То — 1 порча, то — 5 порча, то — 9 порча. Пас:
Нуқтаи аз ҳама дуртар ба рост аст, зеро координатаи он аз ҳама калон аст.
Акнун дар экран кор кунед: аввал нуқтаҳоро гузоред (порчаи воҳидӣ — 2 катак), баъд координатаҳоро хонед ва дар охир дар нур ҳаракат кунед.
Барои онҳое, ки ба ёрӣ ниёз доранд
Барои ҳама
Барои ин машқҳо дафтари ҳисоб (катакдор) ва хаткашак лозим аст.
1. Ба сифати порчаи воҳидӣ дарозии як катаки дафтарро қабул намуда, ададҳои зеринро дар нури ададӣ тасвир намоед:
2. Нури координатиро тасвир намуда, дар он нуқтаҳои ва ‑ро қайд кунед, агар дарозии порчаи воҳидӣ ба 2 катаки дафтари ҳисоб баробар бошад.
3. Нури координатиро тасвир намуда, дар он нуқтаҳои ‑ро қайд кунед, агар дарозии порчаи воҳидӣ ба 3 катаки дафтари ҳисоб баробар бошад.
4. Дарозии порчаи воҳидиро худатон интихоб кунед ва дар нури ададӣ нуқтаҳоеро қайд кунед, ки координатаҳояшон ададҳои зерин бошанд:
5. Дарозии порчаи воҳидиро 1 см ҳисобида, дар нури координатӣ нуқтаҳоеро қайд кунед, ки ба ададҳои 0, 1, 2, 6, 8, 10, 12 мувофиқанд.
6. Дарозии порчаи воҳидиро 2 см ҳисобида, дар нури координатӣ ададҳои 0, 2, 3, 4, 5, 6 ва 7-ро қайд кунед.
7. Дарозии порчаи воҳидиро ба 3 катаки дафтар баробар ҳисобида, дар нури ададӣ ададҳои 0, 1, 2, 3, 4, 5 ва 6-ро қайд кунед.
8. Дарозии порчаи воҳидиро ба панҷ катаки дафтар баробар ҳисобида, дар нури ададӣ нуқтаҳоеро қайд кунед, ки ба ду адади ҷуфт ва ду адади тоқи аввалини натуралӣ мувофиқанд.
Дар дафтари ҳисоб: № 5–8. Нуқтаҳоро бо хаткашак қайд кунед. Тести хонагии фасл дар дарси навбатӣ дода мешавад.
Саволи калидӣ: «Чӣ тавр бо як адад ҷойи нуқтаро дар нур нишон медиҳем?»
Дар зеҳн ҷавоб диҳед (2 дақиқа):
Дар канори роҳ сутунчаҳои километрӣ гузошта шудаанд: «0» дар назди шаҳр, баъд 1, 2, 3 … Ронанда гуфт: «Мо дар назди сутунчаи 9 истодаем».
Кӯшиш мекунем
Порчаи воҳидиро аз ибтидои нур ду маротиба пайиҳам гузошта, охири онро бо 2, се маротиба пайиҳам гузошта, охири онро бо 3 ва ғайра ишора мекунем. Азбаски нур интиҳо надорад, пас барои ҳамаи ададҳо дар он нуқтаи мувофиқ ёфт мешавад. Дар натиҷа мо шкалаи беохирро ҳосил мекунем. Ҳамин шкалаи самтдор нури ададӣ ё нури координатӣ номида мешавад.
Дар расми 1 ба нуқтаи адади 9 мувофиқ омадааст. Ҳамин адади 9 координатаи нуқтаи номида шуда ин тавр навишта мешавад: Ҳамин тавр менависем, ва аст.
Нуқтаҳои гуногун координатаҳои гуногун ва нуқтаҳои якхела координатаҳои баробар доранд.
Дар ин нури координатӣ танҳо ададҳои 0 ва 1 навишта шудаанд. Координатаи нуқтаи чанд аст?
Ба нуқтаи адади 5 мувофиқ аст. Инро бо ишора нависед (масалан, нуқтаи бо адади 2 ин тавр навишта мешавад: ).
Порчаи воҳидӣ ба 2 катаки дафтар баробар аст. Нуқтаи аз нуқтаи чанд катак дур аст?
Дар нури координатӣ нуқтаи нисбат ба нуқтаи дуртар ба рост ҷойгир аст.
