9.3 · 2/2. Хаткашак ва шкалаҳо

Хаткашак ва шкала

Барои чен кардани дарозии порча аз хаткашак истифода мебаранд.

Дар хаткашаки дар расми 1 тасвирёфта хатчаҳои штрихӣ дар масофаҳои баробар кашида шудаанд. Ҳиссаҳои баробар тақсимоти хаткашак ном доранд. Тақсимот аз чап сар карда, ба самти рост рақамгузорӣ шудаанд: ибтидои ҳисоб бо 0, баъд — 1, пас аз он — 2 ва ғ. Дарозии ҳар як қисми тақсим дар хаткашаки овардашуда ба 1 см баробар аст.

Дар расми 1 дарозии порчаи $AB$ бо воситаи хаткашак чен карда шудааст. Тавре аён аст, вай ба 4 см баробар аст.

Мисоли 4. Порча дар хаткашак аз тақсимоти «2» то тақсимоти «7» кашида шудааст. Дарозиаш чанд аст?

Ҳал. Дарозӣ ба фарқи нишондодҳо баробар аст: $7 - 2 = 5$ см. Хато накунед: «7 см» ҷавоб нест, зеро порча аз 0 сар намешавад.

Шкалаҳо на фақат дар хаткашакҳо дучор меоянд. Дар расми 2 (а) ҳароратсанҷи хонагӣ тасвир ёфтааст. Шкалаи ин ҳароратсанҷ аз 55 тақсимот иборат аст. Ҳар як тақсимоти шкалаи мазкур ба як дараҷаи Селсия ($1\,^\circ\text{C}$⁠) мувофиқ аст. Дар расми овардашуда ҳароратсанҷ нишон медиҳад.