Технологияи иттилоотӣ чист
Тамоми равандҳои табодули иттилоот бо технологияҳое ҳамбастагӣ доранд, ки онҳоро технологияҳои иттилоотӣ мегӯянд. Ин мафҳум ҳамрадифи калимаҳои англисии information technology (IT) аст. Он ба тамоми соҳаҳои илмию техникӣ дахл дорад, ки бо тарзу усулҳои эҷод, захирасозӣ, идоракунӣ ва коркарди маълумот, бахусус бо истифода аз компютер, кор мекунанд.
Вақтҳои охир зери ин мафҳум асосан технологияи компютерӣ-ро дар назар доранд. Ин бесабаб нест: ҳамон тавре ки як замон телевизион ва пештар нашрияҳо нақши асосӣ доштанд, компютер технологияҳои иттилоотиро ба сатҳи сифатан нав бардошт. Барои ҳамин мутахассисони техникаи компютерӣ ва барномасозиро мутахассисони ТИ (IT) меноманд.
Ҳадафи ТИ – ба даст овардани иттилооти сифатан нав, ки барои истифодабаранда пурарзиш аст ва дар натиҷаи коркарди мақсадноки иттилооти аввала ҳосил мешавад. Ин иттилооро инсон таҳлил мекунад ва дар асоси он барои иҷрои амали муайян қарори идоракунӣ қабул мекунад.
Калимаи «технология» аслан юнонӣ аст (techne): маҳорат, санъат, тавоноӣ, кордонӣ. Ин ҳама якҷоя «раванд» мешавад: маҷмуи амалҳои мушаххас барои расидан ба мақсад.
ТИ ва технологияи истеҳсолоти моддӣ
Технологияҳоро шартан ба ду гурӯҳ ҷудо мекунанд: моддӣ ва иттилоотӣ. Онҳо ҳам монандӣ доранд, ҳам тафовут. Муқоисаи ин ду технология қиёспазирӣ (миқёсгирӣ) ном дорад.
Иттилоот яке аз арзишмандтарин захираҳои ҷомеа аст, дар қатори нафт, газ ва дигар канданиҳои фоиданок. Барои ҳамин коркарди иттилоотро ҳам ба мисли коркарди захираҳои моддӣ технология меноманд. Ин равандҳо бисёр монанданд, барои ҳамин ТИ-ро ин тавр низ таъриф додан мумкин аст:
| Моддӣ | Иттилоотӣ | |
|---|---|---|
| Мавзӯи меҳнат | ашёи хом, мавод | иттилоот |
| Маҳсул | чизи моддӣ |