3.3 · 2/5. Зарби таг ба таг ба адади якрақама - Математика — синфи 5
Хулоса мебарорем
Ифодаи 8 ⋅ 6 8 \cdot 6 8 ⋅ 6 ва натиҷаи он 48 ҳосили зарби ададҳои 8 ва 6 ном дорад. Ҳар яке аз ададҳои 8 ва 6, ки бо ҳам зарб мешаванд, зарбшавандаҳо номида мешаванд. Зарби адади a a a бо адади b b b ин тавр навишта мешавад: a ⋅ b . a \cdot b. a ⋅ b . Ададҳои a a a ва b b b зарбшавандаҳо ном доранд.
навбатӣ 3.3 · 3/5. Зарб ба адади дурақама ва серақама 1 соат
Мисоли 1 . Тарафи квадрат 12 см аст. Периметри онро меёбем. Периметри квадрат ба ҳосили ҷамъи тарафҳояш баробар аст: 12 + 12 + 12 + 12 = 12 ⋅ 4 = 48 12 + 12 + 12 + 12 = 12 \cdot 4 = 48 12 + 12 + 12 + 12 = 12 ⋅ 4 = 48 (см).
Мисоли 2. Хатти шикаста аз 7 қисм иборат аст. Дарозии ҳар як қисми он ба 9 см баробар мебошад. Дарозии хатти шикаста ба суммаи дарозиҳои қисмҳояш баробар аст: 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 = 9 ⋅ 7 = 63 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 = 9 \cdot 7 = 63 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 + 9 = 9 ⋅ 7 = 63 (см).
Мисоли 3. Массаи ҳар як саққо 4 кг аст. Массаи 75 саққо ба ҳосили зарби ададҳои 4 ва 75 баробар аст. Азбаски 4 ⋅ 75 = 300 4 \cdot 75 = 300 4 ⋅ 75 = 300 аст, пас массаи 75 саққо ба 300 кг баробар аст.
Мисоли 4. Ҳафта аз 7 рӯз иборат аст. 52 ҳафта 7 ⋅ 52 = 364 7 \cdot 52 = 364 7 ⋅ 52 = 364 рӯзро ташкил медиҳад.
Зарб аз рӯйи разрядҳо Супориши 11. Кори фардӣ. Вазъиятро ҳамчун мисол нависед: 1 345 ⋅ 3. 1\,345 \cdot 3. 1 345 ⋅ 3. Дар ҷадвали разрядҳо аз якиҳо сар карда нависед, ки чӣ тавр шумо ададҳоро дар ҳар як разряд зарб ва иваз кардед.
Ҳ С Д Я 1 345 1 3 4 5 · 3 3 Ҳамагӣ дар разряд (бо ивазкунӣ) 4 10 13 15 Ҳосили зарб 4 0 3 5
Ҷавоб: 1 345 ⋅ 3 = 4 035. 1\,345 \cdot 3 = 4\,035. 1 345 ⋅ 3 = 4 035. (Ҳ — ҳазориҳо, С — садиҳо, Д — даҳиҳо, Я — якиҳо.)
Якиҳо: 5 ⋅ 3 = 15 5 \cdot 3 = 15 5 ⋅ 3 = 15 — 5 якӣ мемонад, 1 даҳӣ ба разряди даҳиҳо мегузарад.
Даҳиҳо: 4 ⋅ 3 + 1 = 13 4 \cdot 3 + 1 = 13 4 ⋅ 3 + 1 = 13 — 3 даҳӣ мемонад, 1 садӣ ба разряди садиҳо мегузарад.
Садиҳо: 3 ⋅ 3 + 1 = 10 3 \cdot 3 + 1 = 10 3 ⋅ 3 + 1 = 10 — 0 садӣ мемонад, 1 ҳазорӣ ба разряди ҳазориҳо мегузарад.
Ҳазориҳо: 1 ⋅ 3 + 1 = 4. 1 \cdot 3 + 1 = 4. 1 ⋅ 3 + 1 = 4.
Супориши 12. Кори дунафара. Ба ҳамдигар фаҳмонед, ки дар ҷадвал ададҳои 15, 13 ва 10 аз куҷо пайдо шуданд ва чаро дар ҳосили зарб онҳо нестанд.
Супориши 14. Кори фардӣ. Тартиби иҷрои зарби ададҳои бисёррақамаро, ки ҳангоми «таг ба таг» навиштани ададҳо мушоҳида кардед, нависед:
Ҳамин мисолро қадам ба қадам бинед: тугмаи «Қадами навбатӣ»-ро пахш кунед.
Ададҳоро «таг ба таг» менависем
сатр 2 Разряд зери разряд: якиҳо зери якиҳо, даҳиҳо зери даҳиҳо. Зарбро аз разряди якиҳо сар мекунем.
дар хотир (ба разряди навбатӣ) 4 катак
Мисоли 5 . Ададҳои 675 ва 8-ро зарб мезанем. Адади 675-ро дар шакли суммаи ҷамъшавандаҳои разрядӣ навишта, амали зарбро иҷро мекунем:
675 ⋅ 8 = ( 600 + 70 + 5 ) ⋅ 8 = 600 ⋅ 8 + 70 ⋅ 8 + 5 ⋅ 8 = 4 800 + 560 + 40 = 5 400 \begin{aligned}
675 \cdot 8 &= (600 + 70 + 5) \cdot 8 \\
&= 600 \cdot 8 + 70 \cdot 8 + 5 \cdot 8 \\
&= 4\,800 + 560 + 40 = 5\,400
\end{aligned} 675 ⋅ 8 = ( 600 + 70 + 5 ) ⋅ 8 = 600 ⋅ 8 + 70 ⋅ 8 + 5 ⋅ 8 = 4 800 + 560 + 40 = 5 400 Одатан, амали ҷамъро дар хаёл иҷро намуда, натиҷаи зарбро мухтасар дар шакли сутун менависанд:
675 × 8 5400 \begin{array}{r}
675 \\
\times\quad 8 \\
\hline
5400
\end{array} 675 × 8 5400
Кор дар синф
Машқҳо мавзӯи 3.3. Зарби ададҳои натуралӣ.
1. Ҳамагӣ n n n халтача гузошта шудааст. Дар ҳар як халтача m m m кг афлесун ҷойгир карда шудааст. Дар умум чанд кг афлесун аст? n = 25 ; n = 25; n = 25 ; m = 3 m = 3 m = 3 гирифта, масъаларо ҳал кунед.
а) 203 + 203 + 203 + 203 + 67 + 67 + 67 + 67 + 67 203 + 203 + 203 + 203 + 67 + 67 + 67 + 67 + 67 203 + 203 + 203 + 203 + 67 + 67 + 67 + 67 + 67
б) 147 + 147 + 147 + 253 + 253 + 253 + 1 250 + 1 250 147 + 147 + 147 + 253 + 253 + 253 + 1\,250 + 1\,250 147 + 147 + 147 + 253 + 253 + 253 + 1 250 + 1 250
3. Ададҳоро ҳамчун ҳосили зарби ду зарбшавандаи баробар нависед: 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100.
4. Масоҳати сатҳи обанбори Баҳри тоҷик аз масоҳати сатҳи обанбори Норак 5 маротиба калон аст. Агар масоҳати сатҳи обанбори Норак 106 км² бошад, масоҳати сатҳи обанбори Баҳри тоҷик чӣ қадар аст?
5. Дарозии дарёи Шоҳдара аз дарозии Фондарё 6 маротиба калон аст. Агар дарозии Фондарё 24 км бошад, дарозии Шоҳдара чанд километр аст?
а) ( 14 256 + 37 145 ) ⋅ 1 ; (14\,256 + 37\,145) \cdot 1; ( 14 256 + 37 145 ) ⋅ 1 ;
б) ( 98 245 − 37 667 ) + 1 267 ⋅ 0 ; (98\,245 - 37\,667) + 1\,267 \cdot 0; ( 98 245 − 37 667 ) + 1 267 ⋅ 0 ;
в) ( 1 456 + 67 217 − 14 ) ⋅ 0 ; (1\,456 + 67\,217 - 14) \cdot 0; ( 1 456 + 67 217 − 14 ) ⋅ 0 ;
г) 1 ⋅ 2 ⋅ 3 ⋅ 4 ⋅ 5 ⋅ 6 ⋅ 7 ⋅ 8 ⋅ 9 ⋅ 10 ⋅ 0. 1 \cdot 2 \cdot 3 \cdot 4 \cdot 5 \cdot 6 \cdot 7 \cdot 8 \cdot 9 \cdot 10 \cdot 0. 1 ⋅ 2 ⋅ 3 ⋅ 4 ⋅ 5 ⋅ 6 ⋅ 7 ⋅ 8 ⋅ 9 ⋅ 10 ⋅ 0.
Вазифаи хонагӣ № 4–6. Дарси оянда: «3.3 · 3/5. Зарб ба адади дурақама ва серақама».
Агар омӯзгор вазифаи онлайн супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Дар ин дарс
номи ҷузъҳои зарбро медонед;
медонед, ки a ⋅ 1 = a a \cdot 1 = a a ⋅ 1 = a ва a ⋅ 0 = 0 ; a \cdot 0 = 0; a ⋅ 0 = 0 ;
ададҳои бисёррақамаро ба адади якрақама «таг ба таг» зарб мекунед ва 10 воҳиди разрядро ба разряди навбатӣ мегузаронед.
Такрор · Арифметикаи зеҳнӣ (2 дақиқа)
6 ⋅ 7 ; 6 \cdot 7; 6 ⋅ 7 ; 9 ⋅ 8 9 \cdot 8 9 ⋅ 8
30 ⋅ 4 ; 30 \cdot 4; 30 ⋅ 4 ; 500 ⋅ 3 500 \cdot 3 500 ⋅ 3
25 + 25 + 25 25 + 25 + 25 25 + 25 + 25 -ро ҳамчун зарб нависед ва ҳисоб кунед.
1 ⋅ 48 ; 1 \cdot 48; 1 ⋅ 48 ; 48 ⋅ 0 48 \cdot 0 48 ⋅ 0
15 якӣ = чанд даҳӣ ва чанд якӣ? 13 даҳӣ = чанд садӣ ва чанд даҳӣ?
Биёед, ба хотир меорем Супориши 10. Кори дунафара. Унсурҳои зарб чӣ ном доранд? зарбшаванда · зарбшаванда = ҳосили зарб
Зарб ба 1 ва ба 0
Зарб ба 1. Адади 1-ро бо адади a a a зарб задан маънои a a a маротиба ҷамъ кардани адади 1-ро дорад. Ин сумма ба a a a баробар мешавад: a ⋅ 1 = a . a \cdot 1 = a. a ⋅ 1 = a .
Зарб ба 0. Адади 0-ро бо адади a a a зарб задан маънои a маротиба ҷамъ кардани адади 0-ро дорад. Ин сумма ба 0 баробар аст:
Ғояи калидӣ Супориши 13. Мо ададҳои бисёррақамаро аз рӯйи разрядҳо зарб мекунем ва вақте дар ҳосили зарб воҳидҳои разрядӣ 10 ё аз 10 зиёданд, онҳоро ба воҳидҳои разрядии разряди навбатӣ якҷоя мекунем.
Тарзи якуми зарбкунӣ
Ададҳоро дар зери ҳамдигар чунон менависем, ки разрядҳо бо ҳамдигар мувофиқат кунанд (масалан, воҳидҳо дар зери воҳидҳо, даҳиҳо дар зери даҳиҳо , садиҳо дар зери садиҳо ва ғ.).
Зарб заданро аз разряди воҳидҳо оғоз мекунем.
Агар дар ҳосили зарб воҳидҳои разрядӣ 10 ё аз 10 зиёд бошанд, ҳамаи даҳиҳоро ба разряди навбатӣ мегузаронем (якҷоя мекунем) .
Воҳидҳои разрядии якҷояшударо дар намуди воҳидҳои разряди оянда тасвир мекунем.
Воҳидҳои разрядии якҷояшударо ба ҳосили зарб дар разряди оянда ҷамъ мекунем . Раванд такрор мешавад.
Агар зарб ба адади бисёррақама анҷом дода шавад, пас ин раванд барои ҳар як разряди зарбшавандаи дуюм алоҳида такрор карда мешавад. Дар охир ҳосили зарбҳо ҷамъ карда мешаванд.
Ҳангоми зарби 258 ⋅ 4 258 \cdot 4 258 ⋅ 4 дар разряди якиҳо 8 ⋅ 4 = 32 8 \cdot 4 = 32 8 ⋅ 4 = 32 ҳосил шуд. Чӣ кор мекунем?
Як ҷавобро интихоб кунед A 3-ро дар разряди якиҳо менависем, 2 даҳиро ба разряди даҳиҳо мегузаронем B 2-ро менависем, 3-ро намегузаронем C 32-ро дар разряди якиҳо менависем D 2-ро дар разряди якиҳо менависем, 3 даҳиро ба разряди даҳиҳо мегузаронем
a a
a ⋅ 0 = 0. a \cdot 0 = 0. a ⋅ 0 = 0.