1 соат
Номи объекти барномавӣ (тағйирёбанда, доимӣ, зербарнома)-ро дар C++ идентификатор мегӯянд. Он аз ҳарфҳои лотинӣ, рақамҳо ва аломати _ сохта мешавад. Масалан, kty, Kty, KTY, kty1, kt1y, k1ty, k_ty, k_T_y – идентификаторҳои гуногун.
Компилятор хатои номро бо матни худ мегӯяд:
Лаборатория чунин менависад:
Тағйирёбанда – бузургиест, ки бо ном (идентификатор) ва қимат тавсиф мешавад ва ҳангоми кори барнома қиматҳои гуногун мегирад. Қимати он дар як қисми хотираи компютер нигоҳ дошта мешавад, ки бо номи тағйирёбанда пайваст аст. Ба ном муроҷиат кунем – ба ҳамон қисми хотира муроҷиат мекунем.
Пеш аз истифода тағйирёбанда эълон мешавад:
Дар ин ҷо:
Мисолҳо: int a = 5;, double x = 2.5, y;, const double PI = 3.14159;.
Ба тағйирёбандаи const қимати нав додан мумкин нест:
Лаборатория чунин менависад:
Навъ ҳаҷми хотира ва доираи қиматҳоро муайян мекунад. Агар барои қимат бит ҷудо шавад, қимати гуногун мумкин аст. Навъҳои ишорадор (signed) аз то , бе ишора (unsigned) аз то мешаванд.
| Навъ | Бит | Қиматҳо |
|---|---|---|
char | 8 | |
unsigned char | 8 | |
short | 16 | |
unsigned short | 16 | |
int | 32 | |
unsigned int | 32 | |
long long | 64 | |
unsigned long long | 64 |
| Навъ | Бит | Қиматҳо |
|---|---|---|
float | 32 | аз то (аз рӯи модул) |
double | 64 | аз то |
bool | 8 | true ё false |
Навъҳои long, long double ва wchar_t дар компиляторҳои гуногун ҳаҷми гуногун доранд. Дар Dev-C++ дар Windows long – 32 бит аст, лекин дар g++ дар Linux ва дар лабораторияи ин курс – 64 бит. Барои 64 бит ҳама ҷо long long-ро истифода баред.
Ҳаҷми навъро худи барнома мегӯяд: sizeof(навъ) ҳаҷмро дар байт медиҳад (1 байт = 8 бит). Дар ин барнома endl истифода шудааст: он ҳам мисли \n ба сатри нав мегузаронад.
Натиҷа:
Ин натиҷаи лабораторияи курс аст. Дар Dev-C++ дар Windows long 4 мешуд. Бо <climits> ва <cfloat> худи канорҳоро чоп кардан мумкин аст:
Натиҷа:
Ин ҷо 1.17549e-38 – ин аст: C++ ададҳои хеле хурд ва хеле калонро бо e менависад.
Агар тағйирёбанда дар дохили блок (байни { ва }) тавсиф шуда бошад, он локалӣ (маҳаллӣ) аст: он танҳо дар ҳамон блок амал мекунад ва берун аз он дида намешавад. Агар тағйирёбанда берун аз блок тавсиф шуда бошад, нисбат ба он блок глобалӣ (умумӣ) аст. Ҷойи амалкарди он ё як гурӯҳи блокҳо, ё тамоми барнома мешавад. Ин ҷойро майдони амалиёт меноманд.
Натиҷа:
Дар блоки дохилӣ x дубора эълон шуд (локалӣ). Дар дохили блок ном ба тағйирёбандаи локалӣ ишора мекунад ва глобалиро «пинҳон» мекунад. Баъд аз } боз глобалӣ дида мешавад.
Доимиҳо дар C++ чор навъ доранд: бутун, ҳақиқӣ, рамзӣ ва сатрӣ.
Натиҷа:
'A' ва "A" фарқ доранд: якум – як аломат (дар хотира адад, рамзи ҳарфи A, яъне 65), дуюм – сатри якаломата.
Агар доимии сатрӣ дар як сатр наёяд, онро ба сатри дигар мегузаронанд: дар охири сатр хати моили чаппа \ мегузоранд. Ин ду шакл як маъно доранд:
Натиҷа:
Пайдарпайии аломатҳое, ки бо хати моили чаппа \ оғоз мешаванд, escape-пайдарпайӣ ном доранд.
| Навишт | Натиҷа |
|---|---|
\a | сигнали овозӣ |
\b | як қадам ба қафо |
\f | гузариш ба саҳифаи дигар |
\n | гузариш ба сатри нав |
\r | бозгашт ба аввали сатр |
\t | табулятсияи уфуқӣ |
\v | табулятсияи амудӣ |
\\ | хати моили чаппа |
\' | апостроф |
\" | нохунак |
\? | аломати савол |
\ddd | аломат бо рамзи ҳаштӣ (то се рақам) |
\xhh | аломат бо рамзи шонздаҳӣ |
Натиҷа:
Дар охирин сатр ҳарфи A ду маротиба чоп шуд: якум бо рамзи шонздаҳӣ (\x41), дуюм бо рамзи ҳаштӣ (\101).
Ду барномаи аввал – барои озмоиш: онҳоро иҷро кунед ва тағйир диҳед. Баъд чор супориш.
Саволҳо. Шифоҳӣ ҷавоб гӯед.
1. Идентификатор дар C++ чист? Тағйирёбанда ва доимӣ чӣ?
2. Тағйирёбандаи локалӣ аз глобалӣ чӣ фарқ дорад?
3. Майдони амалиёти тағйирёбандаи локалӣ чӣ тавр муайян карда мешавад? Аз тағйирёбандаи глобалӣ чӣ?
4. Кадом навъҳои тағйирёбандаҳо ва доимиҳоро медонед?
5. Вазифаи хати моили чаппа \ аз чӣ иборат аст?
6. Escape-пайдарпайӣ чист?
Супоришҳо. Мустақилона иҷро кунед.
7. Матни мавзӯъро бодиққат хонед ва онро нақл кунед.
8. Доир ба ҳамаи навъҳои тағйирёбандаҳо ва доимиҳои C++ мисолҳо биёред.
9. Конструксияи «[синфи хотира] [const] навъ ном [инитсиализатор]»-ро шарҳ диҳед.
_; бо рақам оғоз намешавад; ҳарфҳои калон ва хурд гуногунанд; калимаи хидматӣ нест.[синфи хотира] [const] навъ ном [= қимат];.sizeof ҳаҷмро мегӯяд; long дар Windows 32 бит, дар Linux 64 бит; 64 бит – long long.017 ҳаштӣ, 0x1F шонздаҳӣ), ҳақиқӣ (2.5, 1.5e3), рамзӣ ('A'), сатрӣ ("A"); escape-пайдарпайӣ бо \ оғоз мешавад.sizeof меёбед;#include <iostream> чӣ мекунад?\n чӣ мекунад?;. 3. Ба сатри нав мегузаронад.Шумо мехоҳед адади 5-ро дар барнома нигоҳ доред ва баъд онро тағйир диҳед. Компютер ин ададро дар хотира ҷое мегузорад. Чӣ тавр барномаро чунон нависем, ки бо суроғаи дуӣ кор накунем? Ном лозим аст – вале номҳо ҳам қоидаҳо доранд.
kty ва KTY – ду ном.int, for, return) ва номҳои объектҳои стандартии забон (cout, main) намешаванд.Хатои тарҷума: «2a»: ном бо рақам сар шуда наметавонад, адад ҳам чунин навишта намешавад.
auto, extern, static, register.= 5.Синфи хотира auto дар C++11 маънои нав гирифт: auto k = 10; – компилятор худаш навъи k-ро аз қимат муайян мекунад. Калимаи register дар C++17 аз забон бароварда шуд. static ва extern-ро баъдтар, бо функсияҳо, мефаҳмем.
25, 0.017 (дар даҳӣ 15).0x ё 0X оғоз мешавад: 0x1F (дар даҳӣ 31).2.5; экспонентӣ: 1.5e3 (); сифрро партофтан мумкин: .5, 5..'A'."A", "Salom".Кадомашро аллакай метавонед ва кадомашро боз машқ мекунед?
Нависед: чаро ҳаҷми long дар Windows ва Linux фарқ мекунад ва чӣ кор кардан лозим?
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
int 2a = 1;
cout << 2a << endl;
return 0;
}
Барнома чанд сатр чоп мекунад?
Қимати доимии 0x10-ро дар системаи даҳӣ нависед.
Барнома чӣ чоп мекунад?
Фарқи 'A' ва "A" дар чист?
[синфи хотира] [const] навъ ном [инитсиализатор];
Хатои тарҷума: n доимӣ (const) аст: қиматашро иваз кардан мумкин нест.
char: 1
short: 2
int: 4
long: 8
long long: 8
float: 4
double: 8
long double: 16
bool: 1
wchar_t: 4
-2147483648 2147483647
4294967295
-9223372036854775808
9223372036854775807
1.17549e-38 3.40282e+38
2.22507e-308 1.79769e+308
10
20
10
15 31
2.5 1500 0.5
A A
65
Barnomasozi dar C++ in mahorat ast
Tab: X
Quote: "salom"
Slash: \
Letter A: A A
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
const int n = 5;
n = 6;
cout << n << endl;
return 0;
}
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
cout << "char: "
<< sizeof(char) << endl;
cout << "short: "
<< sizeof(short) << endl;
cout << "int: "
<< sizeof(int) << endl;
cout << "long: "
<< sizeof(long) << endl;
cout << "long long: "
<< sizeof(long long) << endl;
cout << "float: "
<< sizeof(float) << endl;
cout << "double: "
<< sizeof(double) << endl;
cout << "long double: "
<< sizeof(long double) << endl;
cout << "bool: "
<< sizeof(bool) << endl;
cout << "wchar_t: "
<< sizeof(wchar_t) << endl;
return 0;
}
#include <iostream>
#include <climits>
#include <cfloat>
using namespace std;
int main() {
cout << INT_MIN << " "
<< INT_MAX << endl;
cout << UINT_MAX << endl;
cout << LLONG_MIN << endl;
cout << LLONG_MAX << endl;
cout << FLT_MIN << " "
<< FLT_MAX << endl;
cout << DBL_MIN << " "
<< DBL_MAX << endl;
return 0;
}
#include <iostream>
using namespace std;
int x = 10; // глобалӣ
int main() {
cout << x << endl; // 10
{
int x = 20; // локалӣ
cout << x << endl; // 20
}
cout << x << endl; // 10
return 0;
}
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
cout << 017 << " " << 0x1F << endl;
cout << 2.5 << " " << 1.5e3;
cout << " " << .5 << endl;
cout << 'A' << " " << "A" << endl;
int k = 'A';
cout << k << endl;
return 0;
}
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
cout << "Barnomasozi dar C++ \
in mahorat ast" << endl;
return 0;
}
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
cout << "Tab:\tX\n";
cout << "Quote: \"salom\"\n";
cout << "Slash: \\ \n";
cout << "Letter A: \x41 \101\n";
return 0;
}
cout << "A\n";
cout << "B\tC\n";
cout << "D\n";
int n = 5;
int main() {
int n = 7;
cout << n;
}