1 соат
Нӯги тези паргорро ба нуқтаи ҳамворӣ гузошта, нӯги қаламдорашро давр мезонем. Шакли геометрие ҳосил мешавад, ки давра ном дорад (расми 1). Нуқтаи маркази давра аст: он аз ҳамаи нуқтаҳои давра дар як хел масофа воқеъ аст.
Ҳамаи радиусҳои як давра бо ҳам баробаранд: Давра нуқтаҳои бешумор дорад, аз ин рӯ радиусҳояш низ бешумор аст.
Худатон санҷед: давра кашед, радиусро бо хаткашак чен кунед ва диаметрро аз рӯйи он ёбед.
Аз як нуқтаи давра хордаҳои бешумор гузаронидан мумкин аст, яъне давра хордаҳои бешумор дорад. Ҳар як давра диаметрҳои бешумор дорад ва ҳамаи диаметрҳои як давра бо ҳам баробаранд. Диаметрро бо ҳарфи ишора мекунанд.
Воқеан, нуқтаи дар диаметри байни ва мехобад ва аст. Пас
Мисоли 1. Радиуси давра см аст. Диаметрро ёбед.
Ҳал. (см). Ҷавоб: см.
Дар синф
1. Агар радиуси давра бошад ва дарозиаш: см; см; см; дм бошад, дарозии диаметри давраро ёбед.
2. Агар диаметри давра бошад ва дарозиаш: см; см; м; м; м бошад, радиуси давраро ёбед.
3. Аз муҳити атроф шаклҳоеро номбар кунед, ки қисмҳои даврашакл доранд.
Дар хона
4. Ҳолатҳои ҷойгиршавии порчаро нисбат ба давра тадқиқ карда, расмҳои мувофиқ кашед.
5. Ҳолатҳои ҷойгиршавии нурро нисбат ба давра тадқиқ карда, расмҳои мувофиқ кашед.
6. Нуқтаҳои дар давра мехобанд. Ҳар ду нуқтаро бо порча пайваст кунед. Чанд хорда ҳосил шуд?
★ Барои ҳавасмандон
7. Дар давра ду, се, чор ва шаш нуқта гузошта, онҳоро бо хордаҳо пайваст кунед. Дар ҳар маврид чанд хорда ҳосил мешавад?
Машқҳои 4, 5 ва 6; барои ҳавасмандон — машқи 7. Дар дафтари хотира таърифҳои давра, радиус, хорда ва диаметрро нависед.
Нӯги тези паргорро дар як нуқтаи варақ гузоред ва нӯги қаламдорашро давр занонед. Чӣ ҳосил шуд? Ҳар як нуқтаи хати ҳосилшуда аз нуқтаи гузошташуда чӣ қадар дур аст? Фикри худро дар дафтар нависед.
Давра — ҷойи геометрии нуқтаҳои ҳамворӣ, ки аз нуқтаи додашуда дар як хел масофа воқеанд. Ин нуқта маркази давра ном дорад.
Радиуси давра — порчаест, ки маркази давраро бо нуқтаи он мепайвандад. Дарозии радиусро бо ҳарфи ишора мекунанд.
Хордаи давра — порчаест, ки ду нуқтаи давраро бо ҳам мепайвандад. Диаметр — хордаест, ки аз маркази давра мегузарад.
Диаметри давра ба ду радиус баробар аст:
Фарқи хорда ва диаметр чист? Чаро ҳамаи диаметрҳои як давра баробаранд?
Радиуси давра см аст. Диаметри онро ёбед (бо сантиметр).
Диаметри давра м аст. Радиуси онро ёбед (бо метр).
Дар давра нуқта гузоштаанд. Ҳар ду нуқтаро бо хорда пайваст мекунем. Чанд хорда ҳосил мешавад?