Ин давоми саҳифаи якум аст: дар он шаклҳоро сохтем ва секунҷаро аз рӯйи се тарафаш бо паргор кашидем.
Аз кадом се порча секунҷа сохтан мумкин аст?
Бигузор дарозиҳои тарафҳои секунҷаи ABC чунин бошанд: AB = 1 см, BC = 2 см, AC = 4 см. Агар чунин секунҷаро сохтанӣ шавем, ба мақсад намерасем, чунки давраҳои мувофиқ ҳамдигарро намебуранд.
Ин мисол нишон медиҳад, ки на ҳар се порча тарафҳои секунҷа шуда метавонанд. Дар мисоли аввал давраҳо ҳамдигарро буриданд, чунки масофаи байни марказҳояшон (5 см) аз суммаи радиусҳо (3+4=7 см) хурд буд. Дар мисоли дуюм давраҳо ҳамдигарро набуриданд, зеро масофаи байни марказҳо (4 см) аз суммаи радиусҳо (1+2=3 см) калон аст. Агар масофаи байни марказҳо ба суммаи радиусҳо баробар бошад, давраҳо дар як нуқтаи худи порча мерасанд ва секунҷа сохтан боз ғайриимкон аст.
Мисол. Порчаҳои 2,5 см; 3,5 см ва 4 см. Калонтарин — 4 см: пас секунҷа сохта мешавад (№ 15). Порчаҳои 3 см, 4 см ва 8 см: — секунҷа сохта намешавад.
11. Аз рӯйи порчаҳои AB = 5 см, BC = 6 см ва AC = 7 см секунҷаи ABC-ро созед. (Онро дар машқи интерактивии боло низ сохтан мумкин аст.)
Дар хона
12. Кунҷи BOD-ро тасвир карда, дар дохил, дар тарафҳо ва дар беруни он як нуқтаро қайд кунед. Нуқтаҳои дохилӣ ва беруниро бо хаткашак пайваст намоед. Оё порчаи ҳосилшуда тарафи кунҷро мебурад?
13. Ду кунҷи AOB ва CKD-ро тавре тасвир кунед, ки ҳангоми болои ҳам гузоштан қуллаҳо ва тарафҳояшон ҳамҷоя шаванд.
14. Аз қуллаи кунҷи AOB нури OC-ро тавре гузаронед, ки он кунҷро ба қисмҳои AOC ва COB ҷудо кунад. Ҳар яке аз кунҷҳои AOC ва COB-ро бо кунҷи AOB муқоиса намоед.
15. Аз порчаҳои дарозиашон 2 см 5 мм, 3 см 5 мм ва 4 см секунҷа созед.
16. Периметри секунҷаи баробартараф 6 см аст. Секунҷаро созед.
17. Оё секунҷаи тарафҳояш 3 см, 2 см ва 1 см вуҷуд дорад? Чаро?
Шаклҳоро бо хаткашак, гунё ва паргор месозем; давраро бо паргор мекашем.
Секунҷаро аз се тараф бо ду давра месозем: асосро мегузорем, аз охирҳояш давраҳоро бо радиусҳои ду тарафи дигар мекашем; нуқтаи буриши онҳо — қуллаи сеюм.
Нобаробарии секунҷа: ҳар тараф аз суммаи ду тарафи дигар хурд аст. Секунҷаи тарафҳояш бо 3, 4, 5 мутаносиб — секунҷаи мисрӣ.
Дар ин дарс
Ман медонам нобаробарии секунҷа ва секунҷаи мисриро.
Ман метавонам муайян кунам, ки аз се порчаи додашуда секунҷа сохтан мумкин аст ё не.
Ман мефаҳмам, ки чаро аз порчаҳои 1 см, 2 см ва 4 см секунҷа сохта намешавад.
Аз порчаҳои 1 см, 2 см ва 4 см секунҷа сохта намешавад.
Нобаробарии секунҷа
Аз се порча танҳо дар ҳамон маврид секунҷа сохтан мумкин аст, ки ҳар яке аз онҳо аз суммаи ду порчаи дигар хурд бошад. Ин хосиятро нобаробарии секунҷа меноманд: тарафи дилхоҳи секунҷа аз суммаи ду тарафи дигари он хурд аст.
