1 соат
Мисоли 1. 5 %-и 1 м чанд см аст?
Азбаски 1 м = 100 см аст, 5 %-и 100 см-ро меёбем:
Мисоли 2. 8 %-и 1 кг чанд грамм аст?
Азбаски 1 кг = 1 000 г аст, 8 %-и 1 000 г-ро меёбем:
Мисоли 3. 120 %-и 60 сомонӣ кадом маблағро ташкил медиҳад?
Аввал 1 %-и 60 сомониро меёбем:
Бинобар ин, 120 %-и 60 сомонӣ:
120 % аз 100 % зиёд аст, бинобар ин ҷавоб (72 сомонӣ) аз худи адад (60 сомонӣ) зиёд шуд.
Мисоли 4. 75 %-и 12 соат чанд соат мешавад?
Менависем:
| Фоиз | Касри одӣ | Касри даҳӣ |
|---|---|---|
| 1 % | 0,01 | |
| 10 % | 0,1 | |
| 20 % | 0,2 | |
| 25 % | 0,25 | |
| 50 % | 0,5 | |
| 75 % | 0,75 | |
| 100 % | 1 | 1 |
| 120 % | 1,2 |
Барои ҳама
Барои онҳое, ки мехоҳанд масъалаи мураккабтар ҳал намоянд
1. 30 %-и 3 гектар майдон чанд ар мешавад?
2. Падар 1 800 сомонӣ маош гирифт. 10 %-и ин маблағро барои хариди мева сарф кард. Чанд сомонӣ боқӣ монд?
3. Масоҳати майдони пахтазор 75 га аст. Мошин ҳосили 15 %-и майдонро ҷамъоварӣ намуд. Ин ба чанд га мувофиқ аст?
4. Бригадаи роҳсозон роҳи дарозиаш 840 метрро дар 4 рӯз ин тавр бояд таъмир кунад: рӯзи аввал — 35 %, рӯзи дуюм — 30 %, рӯзи сеюм — 20 % ва рӯзи чорум қисми боқимондаи роҳро. Ин фоизҳо кадом ҳиссаҳои тамоми роҳро ташкил медиҳанд?
5. Муайян кунед: а) нисфи адад, б) чоряки адад чанд фоизи ададро ташкил медиҳанд? в) аз чор се ҳиссаи адад чанд фоизи ададро ташкил медиҳад?
6. Ба муҳандис 4 500 сомонӣ мукофот доданд. Ӯ ба 18 %-и ин маблағ мебел харид ва 4 %-ашро ба тариқи хайрия ба хонаи мӯйсафедон бахшид. Чанд сомонӣ боқӣ монд?
7. Фоизи ададҳоро ёбед: а) 0,5 %-и адади 10; б) 5,5 %-и адади 20; в) 63 %-и адади 1 000; г) 150 %-и адади 80; ғ) 200 %-и адади 24; д) 525 %-и адади 50.
8. Дар се рӯз 1 450 кг шакар фурӯхта шуд. Рӯзи аввал 28 % ва рӯзи дуюм 45 %-и шакари мавҷударо фурӯхтанд. Рӯзи сеюм чӣ қадар шакар фурӯхта шуд?
9. Дар синф 36 нафар хонанда ҳаст. Духтарон 75 %-и хонандагони синфро ташкил медиҳанд. Синф чанд нафар писар дорад?
10. Аз шир 3,5 % маска гирифтан мумкин. Аз 14 кг шир чӣ қадар маска гирифтан мумкин аст?
11. Кунҷи кунҷи кушод аст. Аз нуқтаи нурҳоро тавре гузаронед, ки онҳо аз кунҷи кушод дар як тараф ҷойгир буда, ба: а) 10 %, б) 20 %, в) 30 %, г) 40 %, ғ) 50 %, д) 60 %, е) 80 %-и кунҷи кушод баробар бошанд. Ишора: кунҷи кушод 180° аст. Аввал ёбед, ки 10 %-и 180° чанд градус аст, баъд кунҷҳоро бо транспортир кашед.
12. Масоҳати квадрат 25 %-и масоҳати росткунҷаро ташкил додааст. Агар дарозии росткунҷа 16 см ва бараш 4 см бошад, периметри квадрат чанд см аст?
13. Суммаи ду адади натуралӣ 90 аст. Суммаи 25 %-и адади якум ва 75 %-и адади дуюм ба 30 баробар аст. Ин ададҳоро ёбед. Ишора: адади дуюмро гиред; он гоҳ адади якум аст.
14*. Варақи квадратшакли дарозии тарафаш 12 см мавҷуд буд. Миёнаҷойи тарафҳояшро бо қалам ва хаткашак пайваст карда, аз рӯйи порчаҳои хатҳои рости гузаронидашуда онро буриданд. Масоҳати квадрати ҳосилшуда чанд фоизи масоҳати квадрати авваларо ташкил дод?
15. Фоизи ададҳоро ёбед: а) 17 %-и 25; б) 72 %-и 12,5; в) 4,6 %-и 48,828.
16. Дар шакли касри даҳӣ нависед: 2 %, 5 %, 10 %, 20 %, 50 %, 68 %, 84 %, 100 %, 130 %, 250 %, 500 %.
17. Касрҳои даҳиро дар шакли касри одӣ нависед ва онҳоро ихтисор кунед (сурат ва махраҷро ба як адад тақсим кунед): 0,2; 0,8; 0,5; 0,15; 0,24; 0,35; 0,75; 0,125.
Барои ёфтани фоизи адади додашуда касри -ро бо адади додашуда зарб задан лозим аст:
Дар куҷо фоизро дидаед — дар мағоза, дар бонк, дар хабарҳо ё дар ҳосили боғ? Як мисол нависед ва фоизи онро ҳисоб кунед.
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):