1 соат
Масъала. Давраеро созед, ки дарункашидаи секунҷаи додашуда бошад.
Таҳлил. Маркази давраи дарункашида — буриши биссектрисаҳои секунҷа. Радиуси давра — масофаи ин нуқта то тарафи секунҷа, яъне перпендикуляр аз маркази давра ба тараф.
Исбот. Бигзор ва
Тадқиқ. Биссектрисаҳо ҳамеша дар як нуқта — дар дохили секунҷа мебуранд, пас масъала ҳалли ягона дорад.
Масъала. Секунҷаи баробарпаҳлуеро созед, ки паҳлуи ва баландии ба асос фуровардашудаи дода шудааст.
Секунҷаи баробарпаҳлу аст: (радиусҳо), ва — баландии он.
Тадқиқ. Агар бошад, давраи хати рости дуюмро дар ду нуқтаи ва мебурад ва ҳал ягона аст (то баробарӣ). Агар бошад, давра хатро намебурад ё танҳо мерасад: секунҷа ҳосил намешавад.
Дар секунҷаи росткунҷа кунҷи рост аллакай маълум аст. Сохтанро аз перпендикуляр сар мекунанд: ду хати рости перпендикулярро мегузаронанд, қуллаи кунҷи рост — нуқтаи буриши онҳо. Баъд ба маълумот нигоҳ мекунанд (расми 3).
Барои ҳар як ҳолат нақшаи сохтанро дар дафтар нависед: кадом сохтани одитарин аввал меояд ва ки давра ё кунҷ кай лозим мешавад (машқҳои 2, 3, 8, 9).
Худатон санҷед: давраи дарункашидаро аз рӯйи секунҷаи экранӣ созед.
Дар синф
1. Аз рӯйи асоси маълум ва кунҷи назди асос секунҷаи баробарпаҳлу созед.
2. Секунҷаи росткунҷае созед, ки кунҷи тез ва гипотенузааш маълум бошад.
3. Секунҷаи росткунҷае созед, ки катет ва кунҷи тезаш маълум бошад.
4. Секунҷаи тезкунҷа кашед ва давраи дарункашидаи онро созед (қадамҳои боло).
5. Секунҷаи баробарпаҳлуро аз рӯйи паҳлуи см ва баландии см-и ба асос фуровардашуда созед.
Дар хона
6. Давраи радиусаш маълумро тарзе созед, ки аз ду нуқтаи додашуда гузарад.
7. Секунҷа дода шудааст. Медианаҳои онро созед.
8. Секунҷаи росткунҷае созед, ки як катет ва гипотенузааш маълум бошад.
9. Секунҷаи росткунҷаи ҳар ду катеташ маълумро созед.
★ Барои ҳавасмандон
10. Секунҷаро аз рӯйи ду тараф ва баландии ба тарафи сеюм фуровардашуда созед.
Ҳашт сохтани одитарин:
Масъалаҳои мураккабтар ба ҳамин сохтанҳо оварда мешаванд: давраи дарункашида — ду биссектриса ва перпендикуляр; секунҷаи росткунҷа — перпендикуляр ва давра.
Ҷуфт-ҷуфт ҷавоб диҳед.
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Кадом ҳадафро боз такрор кардан мехоҳед?
Қадамҳои сохтани давраи дарункашидаи -ро ба тартиб оред.