1 соат
Нисбати бутун нест, пас қоидаи пештара душвор аст. Боз як усули ёфтани номаълумро меомӯзем. Ҳалро дар се қадам менависем.
Дар қадами 2 кадом узвҳоро зарб задем? Дар таносуби тирчаҳо кашед ва ҳосили зарби узвҳоро нависед.
Мисол. Дар узвҳои канорӣ — 6 ва 5, мобайнӣ — 7 ва Пас
Барои ҳар 2,5 кг ҷавдор 3 кг гандум лозим аст. Дар осиёб 300 кг ҷавдор ҳаст. Чанд кг гандум лозим аст?
Ҷавоб: 360 кг гандум.
1. Узвҳои мобайнӣ ва канории таносубро номбар кунед:
2. Бо хосияти асосии таносуб муайян кунед, ки оё нисбатҳои зерин таносуб ҳосил мекунанд.
Намуна: ҳа, чунки аз хосияти асосии таносуб бармеояд, ки яъне
3. Бо хосияти асосии таносуб узви номаълуми -ро ёбед:
Фарз мекунем, ки нисбати шумораи тахтачаҳои квадратшакл ба шумораи тахтачаҳои секунҷашакл аст. Шумо бояд 5 тахтачаи секунҷашакл гиред. Чанд тахтачаи квадратшакл лозим мешавад?
Таносуб нависед: Барои ёфтани номаълум кӯшиш кунед, ки қоидаи дарси гузаштаро истифода баред. Осон аст ё мушкил?
Қадами 1. Аз махраҷҳо дар ҳар ду тарафи баробарӣ чӣ тавр озод шудан мумкин аст? Ҳар ду тарафро ба махраҷҳо зарб мекунем:
Қадами 2. Касрҳоро ихтисор мекунем (ҳа, мумкин аст):
Қадами 3. Қимати -ро меёбем:
Ҷавоб: барои 5 тахтачаи секунҷашакл тахтачаи квадратшакл гирифтан лозим аст (ҳисоб қимати касрӣ медиҳад).
Агар ё бошад, он гоҳ ва — , ва — ном доранд.
Дар таносуб ҳосили зарби узвҳои канорӣ ба ҳосили зарби узвҳои мобайнӣ баробар аст:
Хосияти асосии таносубро барои ёфтани номаълум истифода баред:
Таносуб ба мо имконият медиҳад, ки бузургии номаълумро ёбем, агар нисбати вай бо бузургии дигар маълум бошад.
Шумо омӯзиши қисми асосии фасли таносубро ба анҷом расонидед. Оё номи фасл — «Таносуб ва муносибатҳои таносубӣ» — ба мундариҷаи он мувофиқ аст? Агар не, чаро?
Хосияти асосии таносубро бо суханони худ нависед. Кай ин усул аз усули зарб ва тақсим қулайтар аст?
Дар таносуби узвҳоро ба ҷойҳояшон мувофиқ гузоред.
Қимати -ро ёбед: .
Аз таносуби бо хосияти асосӣ кадом баробарӣ ҳосил мешавад?
а)
б)