Вазъият барои андешаронӣ
Нақши наққош
Худатон санҷед: секунҷаҳо ва квадратҳоро бо як хел зарб ё тақсим кунед.
5. Муносибати байни бузургиҳо
5.2 · 1/5. Нақши наққош: нисбатҳои баробар
1 соат
- Назария
- Дарси 6 аз 21
- Хониш: 7 дақиқа
- Саволҳо: 5
1 соат
Худатон санҷед: секунҷаҳо ва квадратҳоро бо як хел зарб ё тақсим кунед.
1. Барои касрҳои додашуда касрҳои баробар нависед (ҷойҳои холиро пур кунед):
Барои касрҳои додашуда се касри баробар нависед:
Касрҳои баробарро чӣ тавр ёфтед? Аввал сурат ва махраҷи касрро ба як адад … кардед, баъд ….
а) (ба 2, 3, 6 тақсим кардем);
Ҳангоми омода кардани орд дар осиёб гандум ва ҷавдорро истифода мебаранд. Барои ҳар 2,5 кг ҷавдор 3 кг гандум лозим аст. Ҳоло дар осиёб 300 кг ҷавдор ҳаст. Чанд кг гандум барои ин қадар ҷавдор лозим аст?
Дар дафтари худ нависед: «Дар ин фасл ман мефаҳмам, ки … ». Саволи калидии фасл:
Ман чӣ тавр бузургии номаълумро ёфта метавонам, агар нисбати онро бо бузургии дигар донам?
Ба вазъияти осиёб дар охири фасл бармегардем.
Мисоли 1. Наққош ҳангоми сохтани нақш 6 тахтачаи секунҷашакл ва 9 тахтачаи квадратшаклро истифода мебарад.
Агар қоғаз ва қайчӣ дошта бошед, ҳар гурӯҳ 20 секунҷа ва 20 квадрат мебурад; ё Расми 1 ва дафтарро истифода баред.
Ба нисбати аввала баргардед: 6 тахтачаи секунҷашакл ва 9 квадратшакл. Тахтачаҳоро рӯйи миз гузоред (ё кашед). Барои нақши нав тахтачаи бештар лозим аст: миқдори секунҷаҳоро се маротиба зиёд кунед. Он гоҳ чанд квадрат лозим мешавад?
Шумо ҷавобро чӣ тавр ба даст овардед? Бо ҳамсинфон мубодила кунед. Мушоҳидаро дар дафтар нависед:
Секунҷаҳо квадратҳо низ 3 маротиба зиёд: Вақте ки секунҷаҳо 3 маротиба зиёд шуданд, квадратҳо низ 3 маротиба зиёд шуданд. Вақте ки квадратҳо 2 маротиба зиёд шуданд, секунҷаҳо низ 2 маротиба зиёд шуданд.
Агар наққош секунҷаҳоро зиёд кунад, квадратҳоро чӣ тавр тағйир диҳад, то нақш ҳамон монад?
б) (ба 5, 3, 15 тақсим кардем).
Сурат ва махраҷро ба як адади ғайрисифр зарб ё тақсим мекунем — каср тағйир намеёбад.