Такрор ва санҷиш: боби 4 · 2/4. Нобаробариҳо ва масъалаҳо - Математика — синфи 6
Қоидаҳо дар як ҷо
Мавзӯъ Қоида ва мисол Аломатҳо < < < хурд; ≤ \le ≤ хурд ё баробар (на зиёда аз); > > > калон; ≥ \ge ≥ калон ё баробар (на кам аз); ≠ \ne баробар нест
навбатӣ Такрор ва санҷиш: боби 4 · 3/4. Кори санҷишӣ 1 соат
=
Ҳалли нобаробарӣ қимати ҳарф, ки нобаробарии дурустро медиҳад; месанҷем: адади ба нобаробарӣ гузошташуда
Тири ададӣ < , <, < , > > > : нуқтаи холӣ; ≤ , \le, ≤ , ≥ \ge ≥ : нуқтаи пур; нур ба самти ҳалҳо
Ифода / муодила / нобаробарӣ x + 3 x + 3 x + 3 — ҳар қимат; x + 3 = 5 x + 3 = 5 x + 3 = 5 — як қимат; x + 3 > 5 x + 3 > 5 x + 3 > 5 — бисёр қимат
Саволҳо барои такрор Дар ҷуфт ба саволҳо шифоҳӣ ҷавоб диҳед, сипас дар дафтар нависед:
Фарқияти нобаробарии x < 5 x < 5 x < 5 аз x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5 дар чист?
Оё адади 5 ҳалли нобаробарии x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5 шуда метавонад? Чаро?
Аломати ≠ \ne = -ро дар кадом ҳолатҳо истифода мебаранд?
Фарқи муодила аз нобаробарӣ дар чист?
Мисолҳо Мисоли 1. Нобаробарии x + 5 < 12 x + 5 < 12 x + 5 < 12 -ро ҳал мекунем: аз ҳар ду тараф 5 тарҳ мекунем: x < 7. x < 7. x < 7. Дар тири ададӣ: нуқтаи холӣ дар 7, нур ба чап.
Мисоли 2. Нобаробарии 3 x ≥ 21 3x \ge 21 3 x ≥ 21 : ҳар ду тарафро ба 3 тақсим мекунем: x ≥ 7. x \ge 7. x ≥ 7. Нуқтаи пур дар 7, нур ба рост.
Мисоли 3 (аз ифода ба муодила ва нобаробарӣ). Нархи як китобчаро x x x сомонӣ мегирем. 5 китобча ва як хаткашак (6 сомонӣ) — 5 x + 6 5x + 6 5 x + 6 сомонӣ (ифода). Агар ҳамааш 41 сомонӣ шавад: 5 x + 6 = 41 , 5x + 6 = 41, 5 x + 6 = 41 , x = 7 x = 7 x = 7 (муодила). Агар ҳамааш аз 50 сомонӣ зиёд нашавад: 5 x + 6 ≤ 50 , 5x + 6 \le 50, 5 x + 6 ≤ 50 , 5 x ≤ 44 , 5x \le 44, 5 x ≤ 44 , x ≤ 8,8 x \le 8{,}8 x ≤ 8 , 8 (нобаробарӣ).
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф
а) x x x на зиёда аз 20;
б) y y y аз − 3 -3 − 3 калон;
в) m m m на кам аз 0,5;
г) n n n ба 4 баробар нест;
ғ) 2 k 2k 2 k аз 18 хурд.
2. Кадоме аз ададҳои 0 ; 3 ; 4,5 ; 7 ; − 2 0;\ 3;\ 4{,}5;\ 7;\ -2 0 ; 3 ; 4 , 5 ; 7 ; − 2 ҳалли нобаробарии додашуда шуда метавонад?
а) x < 4 ; x < 4; x < 4 ;
б) x ≥ 3 ; x \ge 3; x ≥ 3 ;
в) x ≠ 4,5 ; x \ne 4{,}5; x = 4 , 5 ;
г) x > − 2. x > -2. x > − 2.
3. Ҳалли нобаробариҳоро дар тири ададӣ нишон диҳед (нуқтаи холӣ ё пур, самти нур): x > 1 ; x > 1; x > 1 ; x ≤ 3 ; x \le 3; x ≤ 3 ; x ≥ − 2 ; x \ge -2; x ≥ − 2 ; x < 0. x < 0. x < 0.
4. Нобаробариҳоро ҳал кунед:
а) x + 5 < 12 ; x + 5 < 12; x + 5 < 12 ;
б) 3 x ≥ 21 ; 3x \ge 21; 3 x ≥ 21 ;
в) x − 4 > − 1 ; x - 4 > -1; x − 4 > − 1 ;
г) 2 x ≤ 7. 2x \le 7. 2 x ≤ 7.
Дар хона 5. Муайян кунед, ки навишт ифода, муодила, нобаробарӣ ё баробарии ададист:
а) 3 x − 7 ; 3x - 7; 3 x − 7 ;
б) 3 x − 7 = 8 ; 3x - 7 = 8; 3 x − 7 = 8 ;
в) 3 x − 7 > 8 ; 3x - 7 > 8; 3 x − 7 > 8 ;
г) 3 + 7 = 10 ; 3 + 7 = 10; 3 + 7 = 10 ;
ғ) x ≠ 2. x \ne 2. x = 2.
6. Чиптаи кино 8 сомонӣ аст. Фарид 60 сомонӣ дорад. Нобаробарӣ тартиб диҳед ва ҳал кунед: ҳадди аксар чанд чипта харидан мумкин аст?
7. Нархи як дафтарро x x x сомонӣ мегирем. Барои 6 дафтар ва як китоб 12 сомонӣ пардохт карданд.
а) Ифодаи хароҷоти умумиро нависед.
б) Агар хароҷот 48 сомонӣ бошад, нархи як дафтарро ёбед.
в) Агар барои ҳамааш на зиёда аз 60 сомонӣ дошта бошанд, нархи дафтар чӣ қадар шуда метавонад?
Вазифаи хонагӣ
Аз қисми «Машқҳо»-и ҳамин саҳифа: № 5, 6, 7 .
Агар омӯзгор вазифаи онлайн супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Дар ин дарс
Ман метавонам қоидаҳои фасли 4.3-ро ба хотир орам: аломатҳо, ҳалли нобаробарӣ, тасвир дар тири ададӣ.
Ман метавонам масъалаҳои омехтаро ҳал кунам: аз ифода ба муодила ва нобаробарӣ.
Ман метавонам ифода, муодила ва нобаробариро аз ҳамдигар фарқ кунам.
Кадом ададҳо ҳалли нобаробарии x < 4 x < 4 x < 4 мебошанд? (Ҳамаи дурустҳоро интихоб кунед.)
Ҳамаи мувофиқро интихоб кунед A 4,5 B 3 C − 2 -2 − 2
D 0 E 7 Ҳалли кадом нобаробарӣ дар тири ададӣ чунин аст: нуқтаи пур дар − 2 -2 − 2 ва нур ба рост?
Як ҷавобро интихоб кунед A x < − 2 x < -2 x < − 2
B x ≥ − 2 x \ge -2 x ≥ − 2
C x > − 2 x > -2 x > − 2
D x ≤ − 2 x \le -2
Ба ҳар навишт номи он (ифода, муодила ё нобаробарӣ) пайваст кунед.
Ҳар як унсури чапро бо яке аз рост мувофиқ кунед 3 x − 7 3x - 7 3 x − 7
→ … ифода формула баробарии ададӣ муодила нобаробарӣ 3 x − 7 = 8 3x - 7 = 8 3 x − 7 = 8
→ … ифода формула баробарии ададӣ муодила нобаробарӣ 3 x − 7 > 8 3x - 7 > 8 3 x − 7 > 8
→ … ифода формула баробарии ададӣ муодила нобаробарӣ x ≤ − 2