4.3 · 3/3. Татбиқ ва мулоҳиза: ифода, муодила ва нобаробарӣ - Математика — синфи 6
Ҳадафҳои бобча
Дар охири бобчаи 4.3 шумо бояд:
медонед: нобаробарии ҳарфӣ чист; ифода, муодила ва нобаробарӣ чӣ фарқ доранд; аломатҳои > , >, > , < , <, < , ≥ , \ge, ≥ , ≤ , \le, ≤ , ≠ \ne =
навбатӣ Такрор ва санҷиш: боби 4 · 1/4. Ифодаҳо ва муодилаҳо 1 соат
метавонед: нобаробариҳои ҳарфиро барои ҳалли масъалаҳои ҳаётӣ истифода баред ва шарҳ диҳед; қиматҳои гуногуне, ки нобаробариро қаноат мекунанд, дар тири ададӣ тасвир кунед ва маънои онро шарҳ диҳед;
мефаҳмед: ҳарф (номаълум) дар нобаробарӣ қиматҳои гуногун қабул карда метавонад.Худро арзёбӣ кунед ва барои ҳар ҳадаф мисоли супоришеро нависед, ки иҷро карда тавонистед ё натавонистед.
Масъала ва нобаробарӣ Мисол. Халтаи тарозу то 10 кг борро баркашида метавонад. Дар он аллакай 4 кг маҳсулот ҷой дорад. Боз чанд кг илова кардан мумкин аст?
Миқдори иловагиро x x x 4 + x ≤ 10. 4 + x \le 10. 4 + x ≤ 10. x ≤ 6. x \le 6. x ≤ 6.
Ҳалли нобаробариҳои оддӣ. Барои ҳалли нобаробарӣ бо коэффитсиент ҳар ду тарафро ба адади мусбат тақсим мекунем — аломат тағйир намеёбад (ҳамон тавре ки дар муодила).
2,5 x > 4 ⇒ x > 4 : 2,5 = 1,6 ; 6 x ≥ − 18 ⇒ x ≥ − 18 : 6 = − 3. 2{,}5x > 4 \;\Rightarrow\; x > 4 : 2{,}5 = 1{,}6; \qquad 6x \ge -18 \;\Rightarrow\; x \ge -18 : 6 = -3. 2 , 5 x > 4 ⇒ x > 4 : 2 , 5 = 1 , 6 ; 6 x ≥ − 18 ⇒ x ≥ − 18 : 6 = − 3. Нобаробарии 1 2 x < 7 \dfrac{1}{2}x < 7 2 1 x < 7 x < 14. x < 14. x < 14.
Кор дар синф
Машқҳо
Дар синф 1. Барои нобаробариҳои додашуда масъала тартиб диҳед:
а) x < 5 ; x < 5; x < 5 ;
б) x > 5 ; x > 5; x > 5 ;
в) y ≥ 30 ; y \ge 30; y ≥ 30 ;
г) x ≤ − 1. x \le -1. x ≤ − 1.
★ Барои ҳавасмандон 2. Аз ҳаёти воқеӣ мисоле биёред, ки бо ёрии нобаробарӣ ҳал карда мешавад.
3. Нобаробариҳоро ҳал кунед:
а) 2,5 x > 4 ; 2{,}5x > 4; 2 , 5 x > 4 ;
б) 5 x < 1,2 ; 5x < 1{,}2; 5 x < 1 , 2 ;
в) 6 x ≥ − 18 ; 6x \ge -18; 6 x ≥ − 18 ;
г) 2 x ≤ − 8 2 3 ; 2x \le -8\dfrac{2}{3}; 2 x ≤ − 8 3 2 ;
ғ) 2 x > 49 ; 2x > 49; 2 x > 49 ;
д) 1 2 x < 7. \dfrac{1}{2}x < 7. 2 1 x < 7.
Мулоҳиза мекунем Ба саволҳо дар дафтар ҷавоб нависед:
Ман дар ин бобча чӣ чизи нав омӯхтам? Кадом саволҳои ман бе ҷавоб монданд?
Фарқияти нобаробарии x < 5 x < 5 x < 5 x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5
Оё адади 5 ҳалли нобаробарии x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5
Аломати ≠ \ne =
Фарқи муодила аз нобаробарӣ дар чист?
Ҷавобҳои намунавӣ
Дар x < 5 x < 5 x < 5 x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5 5 ≤ 5 5 \le 5 5 ≤ 5 x ≠ 0. x \ne 0. x = 0.
Ба саволи калидӣ ҷавоб диҳед: Чӣ тавр ман ҳолатеро нишон дода метавонам, ки дар он тағйирёбанда бо маҳдудият қиматҳои гуногун қабул мекунад? Ғояи калидӣ: нобаробарӣ ҳолатеро тавсиф мекунад, ки дар он тағйирёбанда метавонад қиматҳои гуногунро бо ягон маҳдудият қабул кунад.
Вазифаи хонагӣ
Ҳадафҳоеро, ки ба даст наовардаед, аз нав кор кунед ва ★ машқҳои № 2, 3 -ро иҷро кунед.
Агар омӯзгор вазифаи онлайн «Вазифаи хонагӣ · 4.3»-ро супорида бошад, онро дар саҳифаи «Супоришҳо» мебинед.
Хулоса
Нобаробарӣ бо аломатҳои > , >, > , < , <, < , ≥ , \ge, ≥ , ≤ , \le, ≤ , ≠ \ne = Ҳалли нобаробарӣ — қимати ҳарф, ки нобаробарии дурустро медиҳад; бисёр ҳал будан мумкин аст. Онро ба нобаробарӣ гузошта месанҷем.Дар тири ададӣ: нуқтаи холӣ — адад ҳал нест (< , <, < , > > > (≤ , \le, ≤ , ≥ \ge ≥
Ифода — қимати ихтиёрӣ, муодила — як қимат, нобаробарӣ — қиматҳои гуногун бо маҳдудият.
Дар ин дарс
Ман метавонам ҳадафҳои бобчаи 4.3-ро баҳо диҳам ва муайян кунам, чиро бояд такрор кунам.Ман метавонам нобаробарии ҳарфиро барои масъалаи ҳаётӣ тартиб диҳам ва маънои онро шарҳ диҳам.Ман метавонам нобаробарии оддиро ҳал карда, ҳалро дар тири ададӣ нишон диҳам. Такрор (2 дақиқа)
Нобаробарӣ нависед: «x x x y y y − 2 -2 − 2
Оё 5 ҳалли нобаробарии x < 5 x < 5 x < 5 x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5
Ҳалли x > 1 x > 1 x > 1
Ҷавобҳо
x ≤ 7 ; x \le 7; x ≤ 7 ; y > − 2. y > -2. y > − 2. 5 < 5 5 < 5 5 < 5 5 ≤ 5 5 \le 5 5 ≤ 5 Аз куҷо оғоз кунем?
Агар ҳадафҳои зиёде ба даст наомада бошанд, аз машқҳои 4.3 · 1/3 оғоз кунед (аломатҳо, ибора → нобаробарӣ).
Агар аксарашро ба даст оварда бошед, машқҳои 4.3 · 2/3 ва машқи 1-и ҳамин саҳифаро иҷро кунед.
Агар ҳамаашро иҷро карда бошед, ★ машқҳои 2, 3-и ҳамин саҳифаро ҳал кунед.
Калимаҳои калидӣ нобаробарӣ нобаробарии ҳарфӣ ҳалли нобаробарӣ тағйирёбанда тири ададӣ нуқтаи холӣ ва пур маҳдудият
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам? Чӣ тавр ҳолати ҳаётиро бо нобаробарӣ менависам? Кадом аломат маро ба иштибоҳ меандозад?
Худро арзёбӣ кунед (✓ ё ✗):
Ман медонам, ки нобаробарии ҳарфӣ чист ва аз ифода ва муодила чӣ фарқ дорад.
Ман маънои аломатҳои > , >, > , < , <, < , ≥ , \ge, ≥ , ≤ , \le, ≤
Ҳолати ҳаётии худро фикр кунед, ки онро бо нобаробарӣ тавсиф кардан мумкин аст (масалан, пул, вазн, вақт, ҳарорат). Ҳолатро нависед ва нобаробариро ҳамроҳ бо шарҳи маънои он тартиб диҳед. Ду қимати ҳалро нишон диҳед.
Кадом ададҳо ҳалли нобаробарии x ≤ 5 x \le 5 x ≤ 5
Ҳамаи мувофиқро интихоб кунед A 0 B 5 C 5,5 D 3 E 6
Адади 5 ҳалли нобаробарии x < 5 x < 5 x < 5
Қуттӣ то 12 кг борро метавонад бардорад. Дар он 5 кг маҳсулот ҷой дорад. Миқдори иловагиро x x x
Як ҷавобро интихоб кунед A 5 + x < 5 5 + x < 5 5 + x < 5
B x ≤ 12 + 5 x \le 12 + 5 x ≤ 12 + 5
C 5 + x ≤ 12 5 + x \le 12 5 +
D ,
Ман метавонам нобаробариро барои масъалаи ҳаётӣ тартиб диҳам.
Ман метавонам ҳалли нобаробариро дар тири ададӣ тасвир кунам.
Ман мефаҳмам, ки дар нобаробарӣ ҳарф қиматҳои гуногун қабул мекунад. x ≤
12