Интернет аз якчанд қисм – ҷузъҳо (компонентҳо) ё хадамоти иттилоотӣ иборат аст. Панҷ хадамоти асосӣ инҳоянд:
WWW
WWW (World Wide Web) ихтисораи калимаҳои англисӣ аст; ба тоҷикӣ – торнигори анкабути ҷаҳонӣ. Ин муҳити абарматнист, ки шумораи бениҳояти санадро дар бар мегирад: пойгоҳи додаҳо, санадҳои ҳукуматӣ, феҳристи китобхонаҳо, рӯзнома ва маҷаллаҳо.
Дар WWW санадҳоро дар реҷаи вақти ҷорӣ (онлайн) мебинем ва бо пайвандҳо аз як санад ба санади дигар мегузарем. Арзиши асосии WWW дар он аст, ки санад метавонад ба санадҳои компютерҳои хеле дур низ истинод кунад – ва мо муҳити ягонаи абарматниро соҳиб мешавем.
Почтаи электронӣ (e-mail)
Почтаи электронӣ аз дигар хадамоти Интернет паҳнгаштатар аст ва ба почтаи маъмулӣ монанд мебошад. Фарқи асосӣ: яке пайғомро бо коғаз мефиристад, дигаре – бо ёрии компютер.
Суроғаи касро дониста, ба ӯ матн, барнома, расм ва ҳар гуна иттилооти дар компютер нигоҳдоштаро фиристодан мумкин аст. Он дар давоми якчанд сония ба гиранда, ки дар гӯшаи дигари олам аст, мерасад.
Серверҳои парвандаӣ (FTP)
Фарз кунед, иттилооти лозимаи шумо дар хотираи компютери рафиқатон аст. Дар компютери ҳар кас як миқдор санад, парванда ва тасвир нигоҳ дошта мешавад – яъне ҳар кас махзани иттилоотӣ дорад. Агар компютерҳоро ба шабака пайваст кунем, онҳоро ба дигарон дастрас кардан мумкин аст.
Дар шабака баъзе компютерҳо вазифаи махзан (китобхона)-и парвандаҳо-ро иҷро мекунанд ва ройгон ё қисман ройгон хизмат мерасонанд. Онҳоро серверҳои парвандаӣ (файлӣ) мегӯянд. Барои интиқоли парвандаҳо онҳо протоколи FTP (File Transfer Protocol – протоколи интиқоли парвандаҳо)-ро истифода мебаранд.
Телеконфронс
Телеконфронсро навид низ мегӯянд. Он ба почтаи электронӣ монанд аст, аммо онро мисли маҷаллаи электронии бениҳоят бузурги ҳамеша навшаванда тасаввур кунед: маҷалла ба якчанд бахш (мавзӯъ) тақсим шудааст. Корбар ба як ё якчанд бахш обуна мешавад, пайғомҳоро мехонад, пайғом ва саволи худро мефиристад – ва ҳамаи обуначиёни он бахш онро мебинанд.
Муоширати онлайнӣ
Бо воситаҳои шабакавӣ дар реҷаи вақти ҳақиқӣ байни ду ё якчанд нафар муошират кардан мумкин аст. Он бештар барои мубодилаи иттилооти таъҷилӣ истифода мешавад; масалан, алоқамандони биржаҳо, бонкҳо ва ҳамаи онҳое, ки гуфтугӯи рӯбарӯи экраниро писанд мекунанд, аз он истифода мебаранд. Имрӯз барои ин бештар шабакаҳои иҷтимоӣ ва паёмрасонҳо хизмат мекунанд.
Бозӣ бо хадамот
Ҳар вазъият – як хадамоти Интернет. Кортро пахш кунед ва баъд қуттии мувофиқро.