Хулоса мебарорем
Дар кулчақанди Сулаймон (дарси гузашта) ҳиссаҳо зиёд шуданд. Бо сурат ва махраҷ чӣ рӯй дод?
1 соат
Дар кулчақанди Сулаймон (дарси гузашта) ҳиссаҳо зиёд шуданд. Бо сурат ва махраҷ чӣ рӯй дод?
Агар ҳиссаҳоро боз якҷоя «часпонем», сурат ва махраҷ ба ҳамон адад тақсим мешаванд:
Биёед, месанҷем. Машраб кулчақанди худро ҳанӯз набуридааст: тамоми кулчақанд — Агар онро ба 6 ҳисса бурад:
Қоида дуруст кор кард.
Аз расм аён аст, ки нисфи квадрат ё ҳиссаи он аз ду ҳиссаи чоряки он иборат аст. Бинобар ҳамин, навишта метавонем, ки ин касрҳо бо ҳам баробаранд:
Мазмуни ҳамаи касрҳои бо ҳам баробар як чиз аст. Агар ҳар яке аз чор ҳисса боз ба ҳиссаҳои дигар ҷудо карда шавад, касрҳои зерини баробарро ҳосил мекунем:
Ҳамин тавр, мо агар аз чор ду ҳисса, аз ҳашт чор ҳисса ё ки аз шонздаҳ ҳашт ҳиссаи масоҳати квадратро дар назар дошта бошем, ин касрҳо як мазмунро медиҳанд.
Касрҳои баробарро дар натиҷаи бо ҳамон як адад зарб задани сурату махраҷи яке аз касрҳо ё ба ҳамон як адади ғайрисифр тақсим кардани сурату махраҷи каср ҳосил намудан мумкин аст. Масалан,
Мисоли 1. Сурату махраҷи касри ‑ро: а) бо адади 8 зарб мезанем; б) ба 3 тақсим мекунем.
Ҳал.
Ҳар се каср — ва — баробаранд.
Шумо ин фаслро чӣ ном мегузоштед? Номи мо: «Касрҳои баробар».
Дар экран санҷед: касрро ранг кунед, баъд ҳар ҳиссаро ҷудо кунед ё ҳиссаҳоро якҷоя кунед — қисми рангшуда ҳамон мемонад.
Барои онҳое, ки ба ёрӣ ниёз доранд
Барои ҳама
1. Дар расм нишон диҳед, ки оё сеяки як нон ба ҳиссаи он баробар мешавад? Аз ҳамон расм истифода бурда нишон диҳед, ки оё аст?
2. Барои кадом қиматҳои баробарӣ дуруст аст:
№ 2. Дар дафтар барои ҳар ҷуфти касрҳо расм кашед ва санҷед, ки онҳо баробаранд ё не: ва ва ва
Дар зеҳн ҷавоб диҳед (2 дақиқа):
Касрҳои баробар касрҳои якхелаанд, вале тавассути ҳиссаҳои андозаҳояшон гуногун нишон дода шудаанд.
Барои ёфтани касри баробар сурат ва махраҷ бояд ба ҳамон як адади ғайрисифрӣ зарб ё тақсим карда шаванд.
Хосияти асосии касрҳо. Агар сурату махраҷи каср ба ҳамон як адади натуралӣ зарб (тақсим) карда шавад, каср тағйир намеёбад.
Ҳисоб кунед:
Касрро бо хати моил нависед, масалан: 5/7.
Ба ҷойи нуқтаҳо кадом адад меистад?
Касри ба касри баробар аст.
Касри ба касри баробар аст.
Адади ба адади баробар аст.