Дарси 30. Рӯнамосозӣ дар MS PowerPoint - Технологияи иттилоотӣ — синфи 7
Рӯнаморо чӣ тавр месозанд
Дар PowerPoint рӯнаморо бо тарзҳои гуногун сохтан мумкин аст. Агар барномаро бо тарзи стандартӣ кушоед (Оғоз → Кулли барномаҳо → MS Office → Microsoft Office PowerPoint 2010), слайди якуми рӯнамои нав бо номи «Рӯнамо1» (Презентация1) пайдо мешавад.
Парвандаи рӯнамо пасванди (номи иловагии) .ppt ё .pptx дорад; қолаби пешфарзи он дорои формати .thmx аст. Барои сохтани рӯнамо одатан Парванда → Сохтан (Файл → Создать)-ро истифода мебаранд. Равзанаи робитавӣ тарзҳои гуногуни сохтани рӯнаморо пешниҳод мекунад; шумо мувофиқашро интихоб мекунед. Дар тарафи рости равзана росткунҷаи варақмонанд бо номи Рӯнамои нав (Новая презентация) ва зери он тугмаи Сохтан (Создать) аст: бо пахши он рӯнамосозӣ оғоз мешавад.
Равзанаи сохтани рӯнамо ду блок дорад:
- Қолабҳо ва мавзуъҳои дастрас (Доступные шаблоны и темы) – аз захираҳои худи компютер; бо онҳо ҳар гуна рӯнамо сохтан мумкин аст.
- Қолабҳои Office.com – мавзуъҳо ва қолабҳои пайваста навшавандаи сомонаи Microsoft Office; онҳо ба пайвасти интернет ниёз доранд ва дар нусхаҳои гуногуни барнома фарқ мекунанд. Мо онҳоро қадам ба қадам намеомӯзем.
Афзорҳои лавҳаи роҳнамо (навигатсия) аз як банд ба банди дигар мегузаронанд.
| Тарз | Чӣ медиҳад |
|---|
| Рӯнамои нав | аз ҳама осон ва маъмул; навомӯзон аз ҳамин оғоз мекунанд; қолаби пешфарз – Normal.thmx |
| Қолабҳои корбурди охирон | рӯйхати қолабҳое, ки дар ин компютер ба наздикӣ истифода шудаанд; яке аз онҳоро ҳамчун намуна мегиранд |
| Намунаи қолабҳо | қолабҳои тайёр оид ба мавзуъҳои гуногун бо маслиҳат дар слайдҳо; масалан, «Бозии саволу ҷавоб» (Викторина) дастур дорад, ки чӣ тавр савол гузошта ва ҷавоб баргардонида мешавад |
|
навбатӣТакрор ва санҷиш · Боби 5
Дар хона ё 10 дақиқа дар охири Дарси 30
| сабкҳои тайёри шавқовар барои тарҳи рӯнамои нав |
| Қолабҳои ман | рӯйхати қолабҳои хусусии корбар; барои гузоштани қолаб дар ин ҷузвдон Парванда → Сабт ҳамчун-ро пахш мекунанд ва дар майдончаи «Намуди парванда» банди «Қолаби PowerPoint»-ро интихоб мекунанд |
| Аз санадҳои мавҷуда | рӯнамои нав дар асоси рӯнамои пештараи шумо ё дигар рӯнамоҳои мавҷуд |
Ёздаҳ марҳалаи рӯнамосозӣ
Барои иҷрои ин марҳалаҳо ҳамаи бандҳои менюи PowerPoint лозиманд. Масалан, бо банди Тазйин (Дизайн) интихобҳои саҳифаи чопӣ, тамоюли слайдҳо ва қайдҳо, мавзуъҳо, сохтори рангии мавзуъ, навъи ҳуруф, сабкҳои замина ва ҳозир ё ғоиб кардани расмҳои заминаро иҷро мекунанд. Барои ин аз блоки банди Тазйин зербанди зарурӣ интихоб кардан кофист. Баъзан барнома равзанаи робитавии худро пешкаш мекунад, дар ҳолатҳои дигар амал бо пахши одии тугмаи чапи муш иҷро мешавад.
Раванди рӯнамосозӣ дар назари аввал осон менамояд, вале барои рӯнамои пурмазмун маҳорат, таҷриба ва дониш лозим аст. Ба ғайр аз матн, дар слайд аксар вақт ҷадвал ва график, диаграмма ва шаклҳои геометрӣ, тасвир ва навор, ҷузъҳои аниматсионӣ ва чандрасонаӣ ҷой медиҳанд.
Слайдҳо ва ҷойҳои пуркунӣ
Дар слайди аввали рӯнамо номи мавзуъ ва маълумот дар бораи маърӯзачиро ҷойгир мекунанд. Барои илова кардани сарсафҳа ва посафҳа Ҷогузорӣ → Колонтитулҳо (Вставка → Колонтитулы)-ро истифода мебаранд. Дар равзанаи «Колонтитулҳо» тугмаи қабатии Слайд номи рӯнамо, таърихи рӯз, рақами слайдҳо ва иттилооти дигарро илова мекунад. Иттилоотро метавон дар Word тайёр карда, бо Ctrl+C нусха гирифт ва бо Ctrl+V ба PowerPoint гузошт.
Барои илова кардани слайди навбатӣ тугмаи «Слайди нав»-ро ё якҷоя Ctrl ва M-ро пахш мекунанд. Сохтори слайдҳои баъдӣ аз слайди аввал фарқ мекунад: дар ҳар кадоми онҳо ҷойи сарлавҳа пешбинӣ шудааст.
Дар майдони Матни слайд (Текст слайда) матни пешакӣ омодашударо гузоштан мумкин аст. Аммо дар ин майдон на танҳо матн, балки иттилооти ҳар навъро ворид кардан мумкин аст – барои ин афзорҳои (нишонаҳои) марказаш хизмат мекунанд:
- Ҷадвалгузор – равзанаи махсус пайдо мешавад, ки дар он шумораи сатр ва сутунҳоро муайян мекунед; баъд ба ҷадвал сабки зоҳирӣ татбиқ мекунед;
- Диаграммагузор – равзанаи диаграмма мекушояд; кор бо он мисли Word ва Excel аст;
- Мусавварагузори SmartArt – барои сохтори блок-нақшавӣ ва шаклҳои дилкаш, ки слайдро рангин мекунанд;
- нишонаҳои расм ва видео низ ҳастанд.
Раванди рӯнамосозӣ ба пайдарпаии мантиқии амалҳои худ аз худ фаҳмо вобаста аст. Пас аз ёд гирифтани малакаҳои камтарин мустақилона рӯнамои мавзуӣ месозед.
Рӯнамои се слайдӣ бо мавзуъ ва ҳуруфсанҷида бин! Кори амалӣ
Кор дар синф
Машқҳо
Саволҳо
Ба саволҳои зерин ҷавоб гӯед:
1. Бо ёрии барномаи MS PowerPoint рӯнамоҳоро чӣ тавр месозанд?
2. Шумо қисми иловагии номи парвандаҳои рӯнамоҳоро медонед?
3. Равзанаи робитавии оғози рӯнамосозӣ аз кадом блокҳо иборат аст?
4. Оё тарзи аз ҳама маъмули сохтани рӯнаморо медонед? Қолаби он чӣ ном дорад?
5. Қолаби «Рӯнамои нав» чӣ гуна қолаб аст?
6. Ғояи рӯнамосозӣ аз рӯйи қолабҳои корбурди охирон дар чист?
7. Қолаби «Мавзуъҳо» аз дигар қолабҳои рӯнамосозӣ чӣ фарқ дорад? «Қолабҳои ман» чӣ?
8. Кадом марҳалаҳои раванди рӯнамосозиро номбар карда метавонед?
9. Барои амалӣ сохтани марҳалаҳои рӯнамосозӣ чӣ бояд кард?
10. Бо ёрии банди «Тазйин» (Дизайн)-и менюи MS PowerPoint кадом амалҳоро анҷом додан мумкин аст?
11. Оё шумо пас аз мутолиаи ин мавзуъ метавонед ба рӯнамосозӣ шуруъ кунед?
Супоришҳо
Супоришҳои зеринро мустақилона иҷро кунед:
12. Барномаи «MS PowerPoint»-ро ба кор омода созед.
13. Дар равзанаи робитавии якуми барнома тугмаи «Рӯнамои нав»-ро пахш кунед ва ҳамаи зербандҳои онро омӯзед.
14. Дар мавзуи «Протсессорҳои матнӣ» се слайд созед.
15. Барои ҳар як слайд ранги асосӣ ва заминавӣ интихоб кунед.
16. Барои ҳар як слайд навъи ҳуруфи алоҳида истифода баред ва онҳоро чунин номгузорӣ кунед: слайди якум – «Протсессори матнӣ – воситаи асосии тайёр намудани санадҳои матнӣ»; слайди дуюм – «Виросторони матнии муҳити MS Windows»; слайди сеюм – «Протсессори матнии MS Word».
Вазифаи хонагӣ
- Ба саволҳои 1–6 шифоҳӣ ҷавоб гӯед.
- Саволҳои 7–11-ро дар дафтар ҷавоб диҳед.
- Супоришҳои 12–16-ро дар компютер иҷро кунед (агар компютер набошад, сарлавҳаҳо ва нақшаи слайдҳоро дар дафтар нависед).
- Вазифаи хонагии онлайнро («ТИ 7 · Вазифаи хонагӣ · Дарси 30») дар саҳифаи «Супоришҳо» иҷро кунед, агар омӯзгор таъин карда бошад.
Хулоса
- Рӯнаморо бо Парванда → Сохтан месозанд: рӯнамои нав, қолабҳои охирон, намунаи қолабҳо, мавзуъҳо, қолабҳои ман, аз санадҳои мавҷуда.
- Парванда пасванди .pptx ё .ppt дорад; ёздаҳ марҳалаи рӯнамосозӣ аз мавзуъ то қайдҳо мегузарад.
- Банди «Тазйин» мавзуъ, ранг, ҳуруф ва заминаро интихоб мекунад; слайди нав – Ctrl+M.
- Дар майдони матн афзорҳои ҷадвал, диаграмма ва SmartArt ҳастанд.
Дар ин дарс
- мегӯед, ки рӯнаморо бо кадом тарзҳо месозанд ва парвандаи он кадом пасванд дорад;
- ёздаҳ марҳалаи рӯнамосозиро ба тартиб номбар мекунед;
- бо банди «Тазйин» мавзуъ, ранг ва ҳуруфи слайдро интихоб мекунед;
- рӯнамои се слайдиро месозед ва намоиш медиҳед.
Такрор (2 дақиқа)
- Ибораи «технологияи иттилоотӣ»-ро бо ду ҳарф чӣ тавр рамзбандӣ мекунанд?
- Сабти худкорро дар кадом банди «Интихобҳо» ба танзим меоранд?
- Чаро пеш аз тағйир додани танзим бояд эҳтиёт кард?
Вазъият барои андешаронӣШумо бояд барои дарси фардо рӯнамо созед. Аз куҷо оғоз мекунед: аз слайди холӣ, аз қолаби тайёр ё аз рӯнамои пештара? Кадом тарз барои навомӯз осонтар аст?
ИмрӯзПасванди .pptx аз PowerPoint 2007 сар карда формати асосӣ аст; .ppt – формати кӯҳнаи барномаҳои то соли 2007. Рӯнамои .ppt-ро PowerPoint-и нав низ мекушояд.
Шаш мавзуъ: ранги замина ва ранги сарлавҳа аз мавзуъ вобаста аст.
Марҳалаҳои сохтани рӯнамо аз мавзуъ то қайдҳо.Раванди рӯнамосозӣ
- Мавзуъро интихоб кунед.
- Сохтори рӯнаморо банақша гиред.
- Тарзи инъикоси рӯнамо дар экранро интихоб кунед.
- Қисмҳои матнии рӯнаморо муайян кунед.
- Сабк ва тобишҳои рангии рӯнаморо интихоб кунед.
- Объектҳои графикӣ, сабтҳои овозӣ ва видеоклипҳоро илова кунед.
- Тарзи гузариши слайди ҷорӣ ба слайди навбатиро муайян кунед.
- Давомнокии ҳар слайд ва тамоми рӯнаморо муайян кунед.
- Таъсирҳои аниматсиониро ба ҳисоб гиред.
- Слайдҳои ноаёнро (пинҳонро) муайян кунед.
- Ба слайдҳо қайдҳо ва замимаҳо илова кунед.
Слайд бо ҷойи сарлавҳа ва ҷойи матн; дар маркази он панҷ афзор: ҷадвал, диаграмма, SmartArt, расм, видео.Рӯнамои се слайдӣ дар бораи протсессорҳои матнӣ
- PowerPoint-ро кушоед. Рӯнамои нав «Рӯнамо1» ном дорад, слайди якуми он холист.
- Сарлавҳаи слайди якумро нависед: «Протсессори матнӣ – воситаи асосии тайёр намудани санадҳои матнӣ».
- Ctrl+M-ро пахш кунед ва сарлавҳаи слайди дуюмро нависед: «Виросторони матнии муҳити MS Windows».
- Ctrl+M-ро боз пахш кунед ва сарлавҳаи слайди сеюмро нависед: «Протсессори матнии MS Word».
- Дар банди «Тазйин» барои ҳар слайд мавзуъ (ранги асосӣ ва замина) интихоб кунед.
- Барои ҳар слайд навъи ҳуруфи алоҳида интихоб кунед (дар ҳар слайд дигар).
- Реҷаи «Рӯнамои слайдҳо»-ро фаъол кунед ва рӯнаморо то охир бинед; бо Esc баромада метавонед.
- Рӯнаморо бо номи «Протсессорҳои матнӣ» нигаҳдорӣ кунед. Натиҷа: парвандаи .pptx бо се слайд.
Калимаҳои калидӣқолабмавзуъслайди сарлавҳаТазйинCtrl+MҶадвалгузорSmartArt
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам?Кадомашро аллакай метавонед ва кадомашро боз машқ мекунед?
- Ман тарзҳои сохтани рӯнаморо мегӯям.
- Ман марҳалаҳои рӯнамосозиро ба тартиб номбар мекунам.
- Ман бо банди «Тазйин» мавзуъ ва ҳуруф интихоб мекунам.
- Ман рӯнамои се слайдӣ месозам ва намоиш медиҳам.
Нависед: кадом тарзи рӯнамосозиро барои рӯнамои худ интихоб мекунед ва чаро?
Қолабҳои Office.com-ро бе пайвасти интернет ҳам нав кардан мумкин аст.
Парвандаи рӯнамои PowerPoint кадом пасвандро дорад?
Як ҷавобро интихоб кунед
Бо кадом тугмаҳо слайди нав илова мекунанд?
Як ҷавобро интихоб кунед
Банди «Тазйин» (Дизайн) кадом корро иҷро мекунад?
Як ҷавобро интихоб кунед
Дар слайди аввали рӯнамо одатан чӣ ҷойгир мекунанд?
Як ҷавобро интихоб кунед
Шаш марҳалаи аввали рӯнамосозиро ба тартиб гузоред.
Унсурҳоро бо тартиби дуруст ҷойгир кунед1Сабк ва тобишҳои рангиро интихоб кунед
2Сохтори рӯнаморо банақша гиред
3Мавзуъро интихоб кунед
4Қисмҳои матниро муайян кунед
5Тарзи инъикоси рӯнамо дар экранро интихоб кунед
6Объектҳои графикӣ, овоз ва видеоро илова кунед