Такрори синфи 5 · 3/5. Касрҳои даҳӣ ва фоиз - Математика — синфи 6
Касри даҳиро менависемсанҷида бин! навбатӣТакрори синфи 5 · 4/5. Ифодаҳо ва муодилаҳо
1 соат
Кор дар синф
Машқҳо
Кори инфиродӣ (10 дақиқа)
Саволҳоро баррасӣ кунед ва қайд намоед, ки дар 10 дақиқа чандто супоришро иҷро карда тавонистед.
1. Қисми бутун ва қисми касрии касри даҳиро нависед:
2. Ба расм нигоҳ карда, касри даҳиро нависед: «… бутун, … даҳякӣ, … садякӣ». Дар расм як квадрат — як бутун; он ба 100 қисми баробар тақсим шудааст.
3. Касри даҳиро дар дафтари худ бо расм (дар квадрати 10 на 10) нишон диҳед: а) 0,3; б) 0,26.
4. Касри даҳиро, ки бо калимаҳо дода шудааст, бо рақамҳо нависед:
- а) яксаду понздаҳ бутуну аз сад чор;
- б) понздаҳ бутуну аз сад ду.
5. Муқоиса кунед: а) 0,3 ва 0,03; б) 2,45 ва 2,59.
6. Барои ҳар касри даҳӣ ду касри даҳии ба он баробар нависед: а) 0,4; б) 7,43.
7. Нархи шакар 7 сомонӣ буд. Агар нархи он 52 дирам зиёд шавад, нархи шакар чанд сомонӣ мешавад (бо сомонӣ нависед)?
8. Касри одиро ба касри даҳӣ табдил диҳед: а) 103; б) 610024.
9. Касри даҳиро ба касри одӣ баргардонед: а) 0,45; б) 7,05.
10. Бо истифода аз маводи дастрас касрҳои даҳиро ҷамъ ва тарҳ кунед:
- а) 1+0,25;
- б) 0,2+0,3;
- в) 0,41−0,15;
- г) 1,03+0,56.
11. Дар қуттии якум 14,32 кг себ ва дар қуттии дуюм нисбат ба қуттии якум 2,54 кг зиёдтар себ буд. Дар ҳар ду қуттӣ чанд кг себ аст?
12. Ададҳои додашударо ба 10, 100, 1000 зарб кунед:
- а) 23;
- б) 3,52.
13. Ададҳои додашударо ба 10, 100, 1000 тақсим кунед:
- а) 65;
- б) 7,89.
14. Фаҳмонед, ки чаро ҳангоми ба 10 зарб задани касри даҳӣ вергул ба тарафи рост ва ҳангоми ба 10 тақсим кардан ба тарафи чап ҷой иваз мекунад. Шарҳро дар дафтари худ нависед.
Кори дунафара
Бо ҳамсояатон ҷавобҳои якдигарро тафтиш ва муқоиса кунед; ҷавобҳои нодуруст ва супоришҳои иҷронашударо қайд намоед. Ҷавобҳои дурустро омӯзгор мегӯяд.
Супоришҳои иловагии такрор (аз рӯйи эҳтиёҷ)
15. Воҳидҳои ченкуниро табдил диҳед. Ёддошт: 1 км = 1000 м; 1 м = 100 см; 1 дм = 10 см; 1 см = 10 мм; 1 кг = 1000 г; 1 л = 1000 мл.
- а) 2 км = … м;
- б) 6 дм = … см;
- в) 4 л = … мл;
- г) 907 г = … кг;
- ғ) Модар аз мағоза 3 метр атлас харид. Инро бо см ифода кунед.
16. Агар мошин дар як соат 80 км масофаро тай кунад, он гоҳ суръати вай 80 … аст. Ҷойи холиро пур кунед.
17. Дар дафтари худ тирӣ ададиро аз 4 то 5 кашед (як воҳид — 10 катак) ва касрҳои даҳии 4,7; 4,9; 4,3-ро қайд кунед.
18. Касрҳои даҳиро бо соат, дақиқа ва сония ифода кунед: а) 3,5 дақиқа = … сония; б) 0,3 соат = … дақиқа.
19. Фоизҳоро бо касрҳои даҳии мувофиқ нависед: а) 45%; б) 68%.
Вазифаи хонагӣ
- Вазифаи хонагӣ «Вазифаи хонагӣ · Такрор 3/5» (онро аз қисми «Супоришҳо» ё аз омӯзгор гиред): 6 савол.
- Аз қисми «Машқҳо»-и ҳамин саҳифа, агар анҷом надода бошед: № 5, 7, 10, 11, 15, 19.
Хулоса
- Касри даҳӣ касри одиест, ки махраҷаш 10, 100, 1000… аст; вергул қисми бутунро аз қисми касрӣ ҷудо мекунад.
- Касрҳои даҳиро мисли ададҳои бутун ҷамъ, тарҳ ва муқоиса мекунем, вергулро зери вергул навишта; ба 10, 100, 1000 зарб ва тақсим кардан вергулро ҷой иваз мекунад.
- Фоиз — садяки адад: 45%=0,45.
Дар ин дарс
- Ман медонам, ки фоиз чист ва касрҳои даҳӣ чӣ тавр дар системаи ҳисоби даҳӣ навишта мешаванд.
- Ман метавонам касрҳои даҳиро бо расм ва маводи мавҷуда нишон диҳам, муқоиса кунам, ҷамъ ва тарҳ намоям, ба 10, 100, 1000 зарб ва тақсим кунам.
- Ман метавонам касри одӣ ва адади омехтаро ба касри даҳӣ ва баръакс табдил диҳам, воҳидҳои дарозӣ ва массаро табдил диҳам, фоизро ба касри даҳӣ ва баръакс ифода намоям.
Дар хотир доред
- Дар касри даҳӣ вергул қисми бутунро аз қисми касрӣ ҷудо мекунад. Рақамҳои баъди вергул: даҳякӣ, садякӣ, ҳазорякӣ…: 3,47=3+104+1007.
- Агар дар охири касри даҳӣ нулҳо илова кунем, қимат тағйир намеёбад: 0,4=0,40=0,400.
- Муқоиса: аввал қисми бутунро муқоиса мекунем; агар баробар бошанд, рақамҳои баъди вергулро аз чап ба рост.
- Ҷамъ ва тарҳ: вергулро зери вергул менависем ва рақамҳои якхела разряднокро ҷамъ ё тарҳ мекунем.
- Зарб ба 10, 100, 1000: вергул ба тарафи рост 1, 2, 3 рақам мегузарад; тақсим: ба тарафи чап.
- Фоиз — садяки адад: 45%=10045=0,45.
Квадратҳои садқисма: дар а) як квадрат, дар б) се квадрат; қисмҳои ранггардида — касри даҳӣ.Калимаҳои калидӣкасри даҳӣдаҳякӣсадякӣвергулфоизвоҳидҳои ченкунӣ
Ман дар ин дарс чӣ омӯхтам?Аз рӯйи натиҷаи машқҳо худро арзёбӣ кунед: он чиро, ки медонед, бо ✓, он чиро, ки боз такрор кардан лозим аст, бо ± ё ✗ қайд намоед.
Ман медонам:
- фоиз чист;
- моҳияти махраҷ (шумораи умумии ҳиссаҳо) ва сурат (шумораи ҳиссаҳои интихобшуда);
- ҳисоби вақт ҳам дар системаи 12-соата ҳам дар системаи 24-соата гузаронида мешавад, ки дуюмаш стандартӣ аст;
- мафҳуми касрҳои баробарро.
Ман метавонам:
- касрҳои даҳиро бо расм ва маводи мавҷуда нишон диҳам;
- касрҳои даҳиро муқоиса кунам ва амалҳои худро шарҳ диҳам;
- касрҳои даҳиро бо қоидаҳои разряднок ҷамъ ва тарҳ кунам;
- касрҳои даҳиро ба 10, 100, 1000 зарб ва тақсим намоям;
- касри одӣ ва адади омехтаро ба касри даҳӣ табдил диҳам;
- касри даҳиро ба касри одӣ табдил диҳам;
- бо истифода аз касрҳои даҳӣ воҳидҳои дарозӣ ва массаро аз калон ба хурд ва аз хурд ба калон табдил диҳам;
- касри одӣ ва касри даҳиро бо фоиз ифода намоям;
- фоизро ба касри одӣ ва касри даҳӣ табдил диҳам.
Ман мефаҳмам:
- касрҳои даҳӣ имкон медиҳанд, ки бо касрҳои одӣ тавре муносибтар кор кунем, зеро онҳо ҳамаи касрҳоро ба махраҷи 10, 100, 1000 меоранд;
- касрҳои даҳӣ системаи навишти ададҳои бутунро давом медиҳанд;
- ҳангоми зарб ё тақсим кардани касри даҳӣ ба 10 вергул як разряд ҷойивазкунӣ мекунад;
- агар маълумот бо воҳидҳои ченкунӣ дода шуда бошад, онҳоро бо воҳидҳои ченкунии мувофиқтар табдил додан мумкин аст;
- фоиз абзори математикист, ки имкон медиҳад муносибати касриро осон нишон диҳем.
Дар кадом самтҳо ба мушкилӣ дучор шудед? Аз омӯзгор ёрӣ пурсед.
0,5 соат чанд дақиқа аст?
Як ҷавобро интихоб кунед
Касрҳои 4,7 ва 4,07-ро муқоиса кунед.
Як ҷавобро интихоб кунед