Хатҳои иртиботӣ
Ҳадафи шабака – мубодилаи иттилоот байни серверҳо ва нуқтаҳои корӣ. Барои ин компютерҳо бо хатҳои иртиботӣ (симӣ ва бесим) пайваст мешаванд. Намудҳои он: симҳои телефонӣ, нурӣ-нахӣ (оптикӣ-нахӣ), мавҷҳои радиоӣ, иртиботи кайҳонӣ. Хатҳои иртиботӣ ҷузъи ҳатмии ҳар шабака шудаанд ва технологияи онҳо мунтазам такмил меёбад.
Хати иртиботиро бо роҳҳои интиқоли бор муқоиса кардан мумкин аст: роҳи ҳавоӣ (тайёра), оҳан (қатора), обӣ (киштӣ), автомобилӣ (автомобил, дучарха, аспу ароба). Шабака танҳо иттилоот интиқол медиҳад. Интихоби тарз аз муҳити иртиботӣ вобаста аст, ки онро воситаҳои пайвасткунии компютерҳо муайян мекунанд: агар муҳит хати телефонро талаб кунад, пайвастшавӣ бо сими телефон аст; дар ҳар шароит технологияи мувофиқ (барқӣ, нурӣ-нахӣ, мавҷӣ) ҳаст. Масалан, дар минтақаҳои кӯҳӣ, мисли Тоҷикистони мо, технологияи бесим бештар мувофиқ аст.
Самаранокии иртибот аз чор хосияти хат вобаста аст:
- тавоноии иттилоотгузаронӣ (суръат) – миқдори битҳое, ки дар як сония аз хат мегузаранд;
- эътимоднокӣ – имконияти бе хато ва бе талафот гузаронидани иттилоот;
- арзиш – нархи хат;
- имкониятҳои такмил – мукаммал кардани хат.
Торҳои печон ва экранӣ – ноқили барқӣ.
| Хат | Эътимоднокӣ · такмил · Мбит/с |
|---|---|
| Торҳои печон | паст · оддӣ · 10–500 |
| Экранӣ | баланд · душвор · то 10 |
| Бесим (мавҷӣ) | паст · бе мушкил · 1–2 |
| Нурӣ-нахӣ | доимӣ · бе мушкил · 100–2 000 |
Ададҳои ҷадвал ба давраи пайдоиши ин технологияҳо тааллуқ доранд.
Аз ҷадвал дида мешавад, ки ноқилҳои барқӣ нисбат ба хатҳои телефон тавоноии иттилоотгузаронии хеле зиёд доранд. Дар ҷадвал ду намуди ноқили барқӣ ҳаст. (ноқили дутораи печон) арзонанд ва суръати баланд доранд, вале аз таъсири мавҷҳои беруна ҳифз намешаванд. гарон аст, вале аз мавҷҳо хубтар ҳифз шудааст, бинобар ин эътимоднокиаш баландтар, суръаташ камтар.
